Ноев Николай Романович
Николай Романович Ноев (Николай Аянитов диэн аатынан биллэр; 1988 сыл олунньу 24 күнэ, Чурапчы улууhа, Саха АССР — 2026 сыл балаҕан ыйын 12 күнэ) — Арассыыйа уонна Таджикистан көҥүл тустууга бөҕөһө, 2012 сыллааҕы Лондоннааҕы сайыҥҥы Олимпиада кыттыылааҕа[1][2].
Арассыыйаҕа Аянитов диэн араспаанньанан күрэхтэспитэ. Таджикистан сүүмэрдэммит хамаандатыгар көһөрүгэр ийэтин араспаанньатын ылан, Ноев диэн буолбута[3]. Көҥүл тустууга Арассыыйа успуордун маастара[4].
Олоҕун олуктара
1988 сыллаахха олунньу 24 күнүгэр Чурапчы улууһун Арыылаах сэлиэнньэтигэр төрөөбүтэ[1][2].
Көҥүл тустуунан Арыылаахха 1995 сыллаахха Андрей Игнатьев салалтатынан дьарыктанан саҕалаабыта. Кэлин Игнат Сысолятинҥа эрчиллибитэ уонна Д. П. Коркин аатынан Чурапчытааҕы успуорт интэринээт-оскуолатыгар үөрэнэ киирбитэ[1].
2011 сылга диэри Арассыыйа аатыттан тустан баран, Таджикистан сүүмэрдэммит хамаандатыгар киирбитэ[5].
2026 сыл балаҕан ыйын 12 күнүгэр 38 сааһыгар ыалдьан өлбүтэ[6].
Успуорка карьерата
Карьерата «Боотурдар оонньуулара» тустуу бэстибээлигэр, Дмитрий Данилов сырдык кэриэһигэр турнирга, Роман Дмитриев Куубагар уонна Уһук Илин федеральнай уокурук күрэхтэһиитигэр кыайыылартан саҕаламмыта. Арассыыйа эдэрдэргэ чөмпүйэнээтин боруонса призера уонна Арассыыйа үөрэнээччилэрин Спартакиадатын үрүҥ көмүс призера этэ[1].
2006 сыллаахха Дьокуускай куоракка 20-гэр диэри саастаахтар ортолоругар Арассыыйа көҥүл тустууга чөмпүйэнээтин кыайбыта. Финалга Махмуд Магомедовы кыайбыта[1].
2011 сыл от ыйыгар Душанбеҕа «Шохона» успуорт кулуубун бирииһигэр турнир кыайыылааҕынан буолбута[7]. Ол сыл Таджикистан чөмпүйэнээтин кыайбыта уонна дойду сүүмэрдэммит хамаандатыгар киирэн, Стамбулга ыытыллыбыт Аан дойду чөмпүйэнээтигэр кыттыбыта. Онно Сенегал бөҕөһүн Адама Диаттаны уонна Вьетнам бөҕөһүн Нгуен Хюи Ханы кыайталаан баран, американец Ник Симмоҥҥа 6:7 ахсаанынан хотторон, 13-с миэстэни ылбыта[1][8].
2012 сыл олунньутугар 60 кг диэри ыйааһыннаахтарга «Дан Колов» норуоттар икки ардыларынааҕы турнир боруонса мэтээлин ылбыта. Ол сыл Азия чөмпүйэнээтигэр ыарахан ыйааһыҥҥа тустан, бэһис миэстэни ылбыта[1].
2012 сыл кулун тутарыгар Азия сүүмэрдиир күрэхтэһиитигэр олимпийскай лиссиэнсийэни кыайан ылбатаҕа. Ыам ыйыгар Финляндияҕа аан дойдутааҕы сүүмэрдиир күрэхтэһиигэ 55 кг диэри ыйааһыҥҥа иккис миэстэни ылан, Олимпийскай оонньууларга кыттар быраабы туппута[9][10].
2012 сыллааҕы Олимпийскай оонньууларга Таджикистан аатыттан 55 кг диэри ыйааһыҥҥа тустубута. Бастакы эргииргэ Болгарияттан Радослав Великовка хотторон, түмүккэ 18-с миэстэни ылбыта[2][11].
2013 сыллаахха Азия чөмпүйэнээтигэр бэһис миэстэ буолбута. Аан дойду чөмпүйэнээтигэр 60 кг диэри ыйааһыҥҥа монгол Энхсайхан Ням-Очирга 2:3 ахсаанынан хотторон, 26-с миэстэҕэ тиксибитэ[1][12].
2014 сыл тохсунньутугар 57 кг диэри ыйааһыҥҥа «Иван Ярыгин» Гран-при турнир боруонса мэтээлин ылбыта[1][13]. Кулун тутарга Mongolian Open турнир боруонса призера буолбута[1].
2014 сыллааҕы Азия чөмпүйэнээтигэр Ноев 61 кг диэри ыйааһыҥҥа тустан, финал чиэппэригэр дылы тиийбитэ[14].
2014 сыллааҕы Азия оонньууларыгар Инчхон куоракка 57 кг диэри ыйааһыҥҥа кыттыбыта. Боруонса мэтээл иһин хапсыһыыга тахсан, Соҕуруу Кэриэйэ бөҕөһүгэр Юн Джун Сикка 2:5 ахсаанынан хотторон, бэһис миэстэ буолбута[15].
2015 сыллааҕы Азия чөмпүйэнээтигэр Дохаҕа бастакы эргииргэ Хотугу Кэриэйэ бөҕөһүгэр Чон Хак Чиҥҥа 0:7 ахсаанынан хотторон, 12-с миэстэни ылбыта[16][17].
2015 сыллааҕы Аан дойду чөмпүйэнээтигэр Лас-Вегас куоракка 57 кг диэри ыйааһыҥҥа квалификация тиһэҕэр Сенегал бөҕөһүгэр Адама Диаттаҕа 1:5 ахсаанынан хотторон, 29-с миэстэҕэ хаалбыта[18].
Бу кэнниттэн тус тириэньэриниин успуорт карьератын түмүктүүргэ быһаарыммыттара. Ол сыл бүтүүтэ Мирнэй куорат успуорт оскуолатыгар көҥүл тустууга тириэньэринэн үлэлээн саҕалаабыта[5].
2018 сыл тохсунньутугар Чурапчы улууһун хапсаҕайга чөмпүйэнээтигэр кыттыбыта. 70 кг диэри ыйааһыҥҥа кыайан, күрэхтэһии муҥутуур чөмпүйүөнэ буолбута[19].
Ситиһиилэрэ
- Арассыыйа 20-гэр диэри саастаахтарга чөмпүйэнээтэ, 2006 — 1-кы миэстэ[1];
- 2011 сыллааҕы көҥүл тустууга аан дойду чөмпүйэнээтэ — 13-с миэстэ[8];
- «Дан Колов» норуоттар икки ардыларынааҕы турнир, 2012 — 3-с миэстэ;
- Азия көҥүл тустууга чөмпүйэнээтэ, 2012 — 5-с миэстэ[1];
- Олимпиадаҕа сүүмэрдэнэр аан дойдутааҕы турнир, 2012 — 2-с миэстэ[10];
- Вацлав Циолковскай сырдык кэриэһигэр турнир, 2012 — 3-с миэстэ[1];
- XXX сайыҥҥы Олимпийскай оонньуулар, 2012 — 18-с миэстэ[2];
- Көҥүл тустууга Азия чөмпүйэнээтэ, 2013 — 5-с миэстэ[1];
- Көҥүл тустууга Аан дойду чөмпүйэнээтэ, 2013 — 26-с миэстэ[12];
- «Иван Ярыгин» Гран-при, 2014 — 3-с миэстэ[1];
- Mongolian Open, 2014 — 3-с миэстэ[1];
- Көҥүл тустууга Азия чөмпүйэнээтэ, 2014 — финал чиэппэрэ[14];
- Азия оонньуулара, 2014 — 5-с миэстэ[15];
- Көҥүл тустууга Азия чөмпүйэнээтэ, 2015 — 12-с миэстэ[17];
- Көҥүл тустууга Аан дойду чөмпүйэнээтэ, 2015 — 29-с миэстэ[18].
Аатын үйэтитии
- 2026 сыл муус устар ыйыгар успуорт наҕараадаларын Д. П. Коркин аатынан Чурапчытааҕы успуорт интэринээт-оскуолатын успуорт албан аатын түмэлигэр туттарбыта. Түмэлгэ киниэхэ аналлаах истиэндэ арыллыбыта[1].