Дудников Александр Николаевич

1955 сыллаахха кулун тутар 19 күнүгэр Свердловскай уобалас Карпинскай куораттааҕы сэбиэтигэр Лесная Волчанка бөһүөлэгэр төрөөбүтэ.

1977 сыллаахха Ураллааҕы тимир суол тырааныспарын инженердэрин бэлэмниир электромеханическай институт «Инженер путей сообщения — строитель» идэтин, онтон 2008 сыллаахха — РФ Бырабыыталастабатын иһинэн норуот хаһаайыстыбатын Академиятын бүтэрбитэ (факультета — национальнай экономика, идэтэ — экономист).

Үлэтин 1977 сыллаахха «Бамстроймеханизация» холбоһук Мехколонна-158 сир арҕаһын кутар биригээдэ биригэдьииринэн саҕалаабыта. Биир ыйынан маастарга көспүтэ, онтон 1979 сыллаахха — тутуу үлэтин дьаһайааччынан анаммыта. 1980 сыллаахха тутуу үлэтин үрдүкү салайааччы, онтон 1983 сыллаахха Мехколонна-158 кылаабынай инженерэ. 1985 сыллаахха Мехколонна-154 салайааччыта. «Бамстроймеханизация» холбоһук 158 №-дээх уонна 154 №-дээх механизированнай колонналарын салайар кэмигэр БАМ эбийиэктэригэр, Тында — Беркакит хайысхатынан уонна Соҕуруу-Саха сирэ таас чох комплекстарыгар, үлэлээбитэ. Ол кэннэ улахан БАМ эбийиэктэригэр сылдьыбыта. Тыытыллыбатах тайҕаҕа, саҥа сирдэргэ элбэх үлэни ыытан, Өрөспүүбүлүкэҕэ социальнай суолталаах сайдыыга дьоһун кылаатын киллэрбитэ.

1988 сыллаахха КПСС Алданнааҕы райкомугар аҕытаассыйа уонна маассабай тарҕатыы салаатыгар инструкторынан үлэҕэ көспүтэ. Маны сэргэ, промышленнай салаа салайааччытынан, иккис райком сэкэрэтээрэ дуоһунастарыгар үлэлээбитэ. Уларыйыы-тэлэрийии сылларыгар (1991—1995 сылларга) «Тындатрансстрой» холбоһук 574 №-дээх тутар-монтажтыыр поезд салайааччытынан үлэлиир. Беркакит — Томмот — Дьокуускай тимир суолу тутууга үлэтин салҕыыр. 1992 сыллаахха Алдаҥҥа тимир суолу аҕалар, 1997 сыл — Томмокко. 2 сыл устата, 1995 сылтан 1997 сылга диэри, Алдан оройуонугар СӨ президенин бэрэстэбиитэлэ. 1997 сылтан 2001 сылга диэри «Сахатрансстрой» тутуу хампаанньатыгар генеральнай дириэктэр, «Трансстрой» корпорация вице-президенэ. 2001 сыл Тында куоратыгар «Балтийская строительная компания — Восток» ХЭТ дириэктэрин бастакы солбуйааччы. 2002 сыл муус устар ыйыгар СӨ транспорт, сибээс, информатизация миниистирин солбуйааччытынан ананар, онтон 2002 сыл от ыйын 31 күнүгэр Россия саҥа историятыгар киирэр тимир суол тырааныспарын сайыннарар сыаллаах тэриллбит «Саха сирин тимир суоллара» АУо салайааччытынан бигэргэнэр. 2005 сыл кулун тутар ыйыттан генеральнай дириэктэри солбуйааччы, «Инжиниринговая корпорация „Трансстрой“» тэрилтэ Саха сиринээҕи филиалын дириэктэрэ. 2008 сыллаахтан Эльгатааҕы таас чоҕу хостуур сиргэ тиийэр суолу тутууга салайааччы быһыытынан үлэлиир. 2008 сыл балаҕан ыйыттан "Проектно-строительная компания «Трансстрой» ХЭТ уонна СӨ Президенэ Вячеслав Анатольевич Штыровы кытта түһэрсиллибит сөбүлэҥҥэ олоҕуран Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр «Корпорация „Трансстрой-Восток“» ХЭТ тэриллэр. Генеральнай дириэктэринэн Александр Николаевич ананар^[3].

А. Н. Дудников салалтатынан Беркакит — Томмот тимир суолун учаастага үлэҕэ киирбитэ, Алдан өрүһү туоруур муоста тутуллубута, Алдан уонна Томмот куораттарыгар тимир суол вокзаллара үлэҕэ киирбиттэрэ, 2004 сыллаахтан дьону тимир суолунан таһыы саҕаланар. СӨ таһаҕаһы тиэйии көрдөрүүтэ 400 тыһ. туоннаттан 2 мөл. туоннаҕа тиийэ улаатар. 2005 сыллаахтан, кини этии киллэрэн, Алданнааҕы техникумҥа тырааныспар салаата арыллар, усутудьуоннар «строительство пути и путевое хозяйство» уонна «техническая эксплуатация подвижного состава» диэн идэлэри ылар кыахтаналлар. 2006 сыллаахтан Александр Николаевич көмөтүнэн Саха сиригэр устудьуоннар тутар этэрээттэрэ саҥалыы тыыннанан төрүттэнэн үлэтин саҕалыыр. Тутар этэрээттэр бастакы дьылларын түмүктүүр тэрээһиҥҥэ «ИК „Трансстрой“» тэрилтэ Саха сиринээҕи филиалыгар СӨ Бырабыыталастабатын махтал суруга уонна «Лучшее предприятие-работодатель» кубок туттарыллар. 2007 сыллаахха СӨ ыччат бэлиитикэтин министиэристибэтэ уонна Алдан оройуонун дьаһалтата Дудников көҕүлээһинин өйөөн үлэ идэлэригэр бэлэмнээһин саҕаламмыта. Маны сэргэ, Саха сириттэн байыаннай сулууспаҕа ыҥырыллар эдэр ыччаты Хабаровскай кыраайга итиэннэ Амур уобалаһыгар Свободнай куоракка тимир суол байыаннай чаастарыгар ыытар буолбуттара.

Александр Николаевич Дудников салайар хампаанньата, оҕо тэрилтэлэригэр, оройуоннааҕы айар кэллэктииптэргэ, Саха сирин судаарыстыбаннай оркестырыгар, норуот ансаамбылларыгар, үүнэр көлүөнэ тыйаатырыгар араас көмө программалырын олоххо киллэрэр. Хампаанньа социальнай бэлиитикэтигэр сүрүн миэстэни спортивнай эбийиэктэр ылаллар, ол көмөтүнэн футбол уонна хоккей кулууптара үлэлииллэр, оҕолор уонна бэтэрээннэр футболга хамаандалара тэриллэллэр, хоккейдыыр сир тутуута саҕаланар, Солнечнай бөһүөлэккэ спортивнай комплекс тутуллар, көҥүл тустууга, самбоҕа, футболга, пауэрлифтиҥҥэ чемпионаттарга баралларыгар айан төлөбүрүн үбүлээһин оҥоһуллар.

Ил Түмэн Судаарыстыбаннай мунньах III, IV уонна V ыҥырыыларын норуодунай депутата. Бу ыйыллар кэмитиэттэр чилиэнэ: — бүддьүөт, үп-харчы, нолуок, сыана бэлиитикэтэ; — бас билии уонна приватизация боппуруостара; — экономическай, инвестиционнай, промышленнай политика, эргиэн уонна туризм; — доруобуйа харыстабыла, социальнай харысхал, үлэлээх уонна дьарыктаах буолуу. СӨ тырааныспар сойууһун кэммиэрчэскэйэ суох тэриллиитин бэрэссэдээтэлэ^[4].

• Федеральнай наҕараадалара уонна ытык ааттара:
  • «Байкал-Амур магистрал тутуутун иһин» мэтээл (1981 сыл)
  • «Байкал-Амур магистрал XXX сыла» мэтээл
  • «РФ үтүөлээх тутааччыта»
  • «РФ тырааныспар суолун Бочуоттаах тутааччыта»

• • «РФ тимир суолун Бочуоттаах тутааччыта»
  • «Транспорт доктора», Транспорт Академиятын Академига
  • Арассыыйа Федерациятын регионнааҕы сайдыытын министиэристибэтин Бочуотунай грамотата
• Өрөспүүбүлүкэтээҕи наҕараадалар уонна ытык ааттар:
  • «Хотугу сулус» уордьан
  • «СӨ норуотун хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ» (2008 сыл)
  • «Гражданскай килбиэн» бэлиэ
  • Аһымал хамсааһыҥҥа үтүө өҥөтүн иһин СӨ меценаттарын уонна попечителлэрин кыһыл кинигэтигэр, «Золотая летопись славных дел г. Алдана» кинигэҕэ кирбитэ, 2007 сыл түмүгүнэн Алдан оройуонунан «Бастыҥ мецената».
  • «Святитель Иннокентий» уордьан, 2009 сыл.
  • 2004 сыл кулун тутар 10 күнүнээҕи Алдан оройуоннааҕы мунньаҕын быһаарыытынан оройуон сайдыытыгар сүҥкэн кылаатын уонна оройуон 50 сылын туолуутунан сибээстээн «Алдан оройуонун Бочуоттаах олохтооҕо».