Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Волков Николай Николаевич

УРУБИИКИ иһигэр маннык араспаанньалаах дьон туһунан ыстатыйалар бааллар, көр Волков.

Николай Николаевич Волков (1933 сыл кулун тутар 10 күнэ, Тоҕус нэһилиэгэ, Саха АССР — 2020 сыл алтынньы 5 күнэ, Москва) — саха сэбиэскэй спортсмена, көҥүл тустууга уонна хапсаҕайга тренерэ, ССРС, РСФРС, Саха АССР үтүөлээх тренерэ, өрөспүүбүлүкэ уонна бүтүн Сойуустааҕы таһымнаах судьуйа[1]. 15 иитиллээччитэ Россия уонна ССРС чемпионунан уонна призерунан буолбуттар.

Бүлүү улууһун бочуоттаах олохтооҕо, Россия суруналыыстарын сойууһун чилиэнэ, педагогическай наука кандидата (диссертацията «Самоутверждение личности борца вольного стиля в истории развития спорта Республики Саха (Якутия) (Историко-педагогический анализ)» диэн тиэмэлээх)[2]. Саха көҥүл тустуутун устуоруйатын чинчийээччи, биэс кинигэ ааптара[3].

Олоҕун олуктара

Бүлүү улууһун Тоҕус нэһилиэгиттэн төрүттээх. 1933 сыл кулун тутар 10 күнүгэр бааһынай дьиэ кэргэҥҥэ төрөөбүт. Мастаах сэттэ кылаастаах оскуолатын, Бүлүүтээҕи педагогическай училищены, Москватааҕы физическэй култуура киин институтун иһинэн тренердэр оскуолаларын уонна СГУ историко-филологическай факультетын үөрэнэн бүтэрбит.

1957 сыллаахха көҥүл тустууга уонна хапсаҕайга Саха АССР чөмпүйүөнэ буолбут.

1959 сылтан өрөспүүбүлүкэтээҕи успуорт кэмитиэтин сэбиэдиссэйинэн үлэлээбит.

1963—1986 сылларга ССРС чемпионаттарыгар кыттарга бэлэмнэниигэ Сэбиэскэй Сойуус, РСФСР уонна Саха сирин хамаандаларын тренеринэн үлэлээбит. Болгарияҕа буолан ааспыт IX-с Аан Дойдутааҕы ыччат уонна устудьуон бэстэбээлигэр (1968 с.) ССРС сүүмэрдэммит хамаандатын тренерэ. Тбилисигэ (1966, 1986 сс.), Будапештка (1966 с.) буолбут норуоттар икки ардыларынааҕы күрэхтэһиилэргэ, РСФСР — Иран (1963 с.), Куба — Россия-Саха сирэ (1967 с.), ССРС, РСФСР, ЯАССР-Монголия (1964, 1966, 1968 сс.) матчтаах көрсүһүүлэргэ дойду сүүмэрдэммит хамаандатын тренерэ[1].

Кини дьарыктаабыт тустууктарын истэригэр — Алкивиад Иванов[4], Валерий Иванов[5], Роман Дмитриев[6], Альберт Захаров, Пётр Попов, Николай Неустроев[4] уо.д.а.

Николай Волков Саха АССР сүүмэрдэммит хамаандатын бастакы сүрүн тренерэ, Өрөспүүбүлүкэ спортивнай тустууга Федерациятын бастакы бэрэссэдээтэлэ, РСФСР спортивнай тустууга Федерациятын президиумун чилиэнэ (1960—1970), Саха сирин спорт ветераннарын икки ыҥырыылаах республикатааҕы Сэбиэтин бэрэссэдээтэлэ[1].

Библиография

  • Көҥүл тустуу. — Дьокуускай : Бичик, 2018. — 205 с.
  • Вольная борьба земли Олонхо : от истоков до современности. — Якутск : Бичик, 2011. — 183 с.
  • Саха бөҕөстөрө. — 2009.
  • На ковре — борцы Якутии. — Якутск : Бичик, 2003. — 240 с.
  • Түһүлгэҕэ — саха бөҕөстөрө. — 1998[7][8].

Наҕараадалара уонна ытык ааттара

  • Саха Өрөспүүбүлүкэтин физическэй култууратын уонна успуордун үтүөлээх үлэһитэ (1998);
  • Д. П. Коркин аатынан Саха Өрөспүүбүлүкэтин Судаарыстыбаннай бириэмийэтин уонна «Барҕарыы» пуонда лауреата (2003);
  • Бүлүү улууһун уонна Тоҕус нэһилиэгин ытык киһитэ[9].

Аатын үйэтитии

Саха сиригэр Николай Николаевич Волков бирииһигэр көҥүл тустууга Өрөспүүбүлүкэтээҕи турнир ыытыллар[10].

Быһаарыылар

  1. ↑ 1 2 3 Скончалась легенда вольной борьбы Якутии. Сигэнии күнэ: 19 Тохсунньу 2026.
  2. ↑ Диссертации России → Общая педагогика, история педагогики и образования. Сигэнии күнэ: 19 Тохсунньу 2026. Архивировано 26 Балаҕан ыйын 2017 года.
  3. ↑ Николай Волков презентовал пятую книгу о вольной борьбе. Сигэнии күнэ: 19 Тохсунньу 2026.
  4. ↑ 1 2 Славные имена якутской вольной борьбы. Сигэнии күнэ: 19 Тохсунньу 2026. Архивировано из оригинала 22 Балаҕан ыйын 2017 года.
  5. ↑ Письмо из Петербурга. Сигэнии күнэ: 19 Тохсунньу 2026. Архивировано из оригинала 26 Балаҕан ыйын 2017 года.
  6. ↑ Якутский музей приглашает посетить выставку «Великий Боотур, покоривший Олимп», посвященную Роману Дмитриеву. Сигэнии күнэ: 19 Тохсунньу 2026. Архивировано 26 Балаҕан ыйын 2017 года.
  7. ↑ Волков Николай Николаевич (рус.). Национальная библиотека Якутии. Сигэнии күнэ: 19 Тохсунньу 2026.
  8. ↑ Светлой памяти Волкова Николая Николаевича (рус.). Сигэнии күнэ: 19 Тохсунньу 2026.
  9. ↑ Почетные граждане Вилюйского улуса. Сигэнии күнэ: 26 Балаҕан ыйын 2017. Архивировано 26 Балаҕан ыйын 2017 года.
  10. ↑ Республиканский турнир по вольной борьбе на призы Волкова Николая Николаевича. Сигэнии күнэ: 19 Тохсунньу 2026. Архивировано 26 Балаҕан ыйын 2017 года.

Категориялар