Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Васильев Эдуард Иосифович

УРУБИИКИ иһигэр маннык араспаанньалаах дьон туһунан ыстатыйалар бааллар, көр Васильев.

Эдуард Иосифович Васильев (1943 сыл тохсунньу 12 күнэ, Дьокуускай) — сэбиэскэй уонна Арассыыйа живописеһа, педагог. Үксүн реализм хайысхатынан үлэлиир; мэтириэттэр, пейзажтар, устуоруйа уонна жанр композицияларын ааптара. Арассыыйа Федерациятын үтүөлээх худуоһунньуга, Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуодунай худуоһунньуга, РСФСР судаарыстыбаннай бириэмийэтин лауреата[1].

Олоҕун олуктара

1943 сыл тохсунньу 12 күнүгэр Дьокуускайга төрөөбүтэ[2].

1963 сыллаахха Дьокуускайдааҕы уус-уран училищены бүтэрбитэ. 1975 сыллаахха Илья Ефимович Репин аатынан Живопись, скульптура уонна архитектура институтун живописнай бакылтыатын бүтэрбитэ[2].

1977 сылтан ССРС Худуоһунньуктарын сойууһун чилиэнэ[2]. 1974 сылтан Саха сиригэр иитэр-үөрэтэр үлэнэн дьарыктанар[3].

Айар үлэтэ

Мэтириэккэ, пейзажка, натюрморка, устуоруйа уонна жанр композицияларыгар үлэлиир[4].

Тиэмэлээх айымньыларыгар «Суруйааччы Анемподист Софронов аҕатынаан. 1907 сыл» (1977), «П. Н. Сокольников Л. Н. Толстайга. Хамовникига. 1898 сыл» (1981), «Ревкомовец көмүүтэ» (1985), «Оҕолор отутус сыллартан» (1986—1987), «Саха сиригэр сыылынай» (1987), «Бырааттыылар» (2010) уонна «Иохельсоҥҥа анаммыт ыһыах» (2018)[4] киирэллэр.

«Иохельсоҥҥа анаммыт ыһыах» хартыына 1901 сыл ыам ыйын 5 күнүгэр Чурапчы сэлиэнньэтигэр Джезуповскай Хотугу-Тиихэйэйээн эспэдииссийэтин кыттыылааҕар Владимир Ильич Иохельсоҥҥа анаммыт Ыһыах бырааһынньыгын көрдөрөр[3].

Иитэр-үөрэтэр үлэтэ

1974 сылтан Саха сиригэр иитэр-үөрэтэр үлэнэн дьарыктанар[3]. 1973 сылтан 2006 сылга диэри Дьокуускайдааҕы уус-уран училищеҕа преподавателинэн үлэлээбитэ. 2006 сылтан Искусство уонна култуура Арктикатааҕы судаарыстыбаннай институтугар живопись хаапыдыратын доценынан үлэлиир[5].

Быыстапкалар

2018 сыллаахха Саха Өрөспүүбүлүкэтин Национальнай художественнай түмэлигэр худуоһунньук 75 сааһыгар аналлаах быыстапка буолан ааспыта, манна 100-тэн тахса айымньыта турбут[3].

2023 сыллаахха Саха Өрөспүүбүлүкэтин Национальнай художественнай түмэлигэр худуоһунньук 80 сааһыгар анаммыт алтыс тус быыстапка «Кэм уонна куйаар эйгэтигэр дьиҥнээх буолуу» диэн ааттанан ааспыта. Быыстапка 2023 сыл кулун тутар 30 күнүттэн бэс ыйын 4 күнүгэр диэри түмэл сүрүн дьиэтигэр барбыта: Дьокуускай куорат, Киров аатынан уулусса, 9-с нүөмэрдээх дьиэ[6].

Наҕараадалара уонна ытык ааттара

  • ВЛКСМ Киин кэмитиэтин, РСФСР Култуура министиэристибэтин уонна РСФСР Худуоһунньуктарын сойууһун бириэмийэтэ (1978)[1];
  • ССРС Худуоһунньуктарын академиятын диплома (1981)[1];
  • Саха АССР Ускуустубатын үтүөлээх диэйэтэлэ (1982)[1];
  • РСФСР Судаарыстыбаннай бириэмийэтэ (живописька уонна графикаҕа) (1990)[1];
  • Арассыыйа Федерациятын үтүөлээх худуоһунньуга (2002)[1];
  • Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуодунай худуоһунньуга (2016)[1];
  • «Саха АССР 100 сыла» үбүлүөйдээх бэлиэ (2023)[6];
  • Арассыыйа Худуоһунньуктарын сойууһун А. А. Иванов аатынан кыһыл көмүс мэтээлэ (2023)[7];
  • Мэҥэ Хаҥалас улууһун Хаптаҕай нэһилиэгин Ытык олохтооҕо (2023)[6].

Билинии

  • Васильев айымньылара Саха Өрөспүүбүлүкэтин Национальнай художественнай түмэлин пуондатыгар харалла сыталлар[4];
  • Нуучча түмэлин виртуальнай ыйынньык ситим-сиригэр 1986—1987 сыллардааҕы «Оҕолор отутус сыллартан» хартыыната баар[2].

Быһаарыылар

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 Персональную выставку народного художника Эдуарда Васильева открыли в Якутске (рус.). Ulus.Media (29 Кулун тутар 2023). Сигэнии күнэ: 11 Атырдьах ыйын 2026.
  2. ↑ 1 2 3 4 Васильев Эдуард Иосифович (рус.). Виртуальный Русский музей. Сигэнии күнэ: 11 Атырдьах ыйын 2026.
  3. ↑ 1 2 3 4 Художник-юбиляр Эдуард Васильев впервые выставил картину «Ысыах для Иохельсона» (рус.). ЯСИА (7 Алтынньы 2018). Сигэнии күнэ: 11 Атырдьах ыйын 2026.
  4. ↑ 1 2 3 Народному художнику Якутии Эдуарду Васильеву исполнилось 80 лет (рус.). Саха Өрөспүүбүлүкэтин Национальнай художественнай түмэлэ (12 Тохсунньу 2023). Сигэнии күнэ: 11 Атырдьах ыйын 2026.
  5. ↑ Васильев, Эдуард Иосифович (рус.). Википедия. Сигэнии күнэ: 11 Атырдьах ыйын 2026.
  6. ↑ 1 2 3 Открылась юбилейная выставка Эдуарда Васильева (рус.). Саха Өрөспүүбүлүкэтин Национальнай художественнай түмэлэ (29 Кулун тутар 2023). Сигэнии күнэ: 11 Атырдьах ыйын 2026.
  7. ↑ В НХМ открылась выставка Эдуарда Васильева «Реальность в пространстве и времени» (рус.). Yakutia-daily.ru (31 Кулун тутар 2023). Сигэнии күнэ: 11 Атырдьах ыйын 2026.

Сигэлэр

Категориялар