Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Васильев Семён Митрофанович

УРУБИИКИ иһигэр маннык араспаанньалаах дьон туһунан ыстатыйалар бааллар, көр Васильев.

Васильев Семён Митрофанович (1917 сыл олунньу 15 күнэ, Чернышевскай нэһилиэгэ, Саха АССР — 1997 сыл балаҕан ыйын 11 күнэ, Мииринэй, Саха сирэ) — Социалистическай Үлэ Геройа, суруналыыс, экскаваторщик.

Олоҕун олуктара

1917 сыллаахха олунньу 15 күнүгэр Бүлүү оройуонун Иккис Чочу нэһилиэгэр бааһынай дьиэ кэргэнигэр төрөөбүт[1].

Хампа орто оскуолатын бүтэрбит.

1934 с. Бүлүү оройуонун сберкассаларын Салалтатыгар үлэлээбит, онтон Саха АССР Бүлүү, Үөһээ Бүлүү, Нам уонна Оленек оройуоннарын советскай уонна партийнай тэрилтэлэригэр араас дуоһунастарга үлэлээбит.

1945—1946 сс. Кыһыл Аармыйа кэккэтигэр Уһук Илин сулууспалаабыт, Япония милитаристарын утары сэриигэ кыттыбыт. Сэрииттэн 1946 сыллаахха дойдутугар төннүбүт.

1946—1956 сс. «Кыым» хаһыат редакциятын аппаратыгар үлэлээбит.

1949 сыллаахха Новосибирскайдааҕы партийнай оскуолаҕа үөрэммит.

1956—1958 сс. ССКП Орто Халыматааҕы райкомун секретарынан үлэлээбит.

1959 с. Мирнэйгэ «Кыым» хаһыат корреспонденынан үлэлээбит.

1960 сыл тохсунньутуттан «Якуталмаз» тэрилтэтигэр үлэҕэ киирбит. 1961—1967 сс. «Мир» карьерга ЭКГ-4 экскаватор машиниһынан үлэлээбит. Экскаватор биригээдэлэрэ хас да сыл кэккэ «Якуталмаз» трест үрдүнэн муҥутуур үрдүк ситиһиилэри көрдөрбүт.

1960 сыллаахха ЭКГ-4 экскаватор сыллааҕы оҥорон таһаарыыта 390 тыһыынча кубическай миэтэрэ эбит буоллаҕына, онтон 1961-с сылга – 514 тыһыынча кубометр, 1962 Сыллаахха С.М. Васильев муҥутуур үрдүк таһаарыыны ситиһэн, экскаватор оҥорон таһаарыытын 700 тыһыынча кубометр таас буорга тиэрдибит, онуоха дойду үрдүнэн биир экскаватор орто сыллааҕы оҥорон таһаарыыта 490 тыһыынча кубометр эбит.

Сыралаах үлэтэ сыаналанан, ССРС Үрдүкү Сүбэтин Президиумун 1964 сыл тохсунньу 24 күнүнээҕи Ыйааҕынан Семён Митрофанович Васильевка Социалистическай Үлэ Геройун аата иҥэриллибит.

1964 С. Семен Васильев Уһук Хоту дойду тыйыс усулуобуйатыгар сылтан сыл былааннаах сорудахтары аһара толорон, экскаваторы туһаныы көрдөрүүтүн тупсарбыт экскаваторщиктар биригээдэлэрин салайбыт. 1965 сыллаахха Васильев биригээдэтэ былааны 111% толорбут.

ССКП XXIII сийиэһин делегатынан (1966) уонна партия Саха обкомун чилиэнинэн талыллыбыт.

1997 сыллаахха өлбүт[2][3].

Наҕараадалара уонна ытык ааттара

  • Социалистическай Үлэ Геройа (1964)[4];
  • Ленин уордьана (1964);
  • «Аҕа дойду Улуу сэриитигэр 1941-1945 сс. Кыайыы сүүрбэ сыла» мэтээл;
  • «Японияны кыайыы иһин» мэтээл;
  • «Аҕа дойду сэриитигэр 1941—1945 сс. килбиэннээх үлэ иһин» мэтээл;
  • РСФСР Үрдүкү Сүбэтин Президиумун Ытык грамотата;
  • Бүлүү улууһун ытык киһитэ[5].

Аатын үйэтитии

  • С. М. Васильев аата Бүлүү улууһун Чернышевскай орто оскуолатыгар иҥэриллибит (2006)[6];
  • Мирнэй куорат Московская уулуссатын 8 №-дээх дьиэтин эркинигэр өйдөбүнньүк бэлиэ туруоруллубут.

Өссө маны көр

Быһаарыылар

  1. ↑ Официальный информационный портал Республики Саха (Якутия): Чернышевский наслег: Географическая и историческая справка о наслеге
  2. ↑ Васильев Семен Митрофанович (рус.). История Якутии - ХХ век. Сигэнии күнэ: 16 Тохсунньу 2026.
  3. ↑ Васильев Семен Митрофанович (рус.). Музей истории профсоюзного движения Якутии. Сигэнии күнэ: 16 Тохсунньу 2026.
  4. ↑ Герои Социалистического Труда (рус.). sakha.gov. Сигэнии күнэ: 16 Тохсунньу 2026.
  5. ↑ Почетные граждане Вилюйского улуса (рус.). Сигэнии күнэ: 16 Тохсунньу 2026.
  6. ↑ Указ Президента РС(Я) от 12.12.2006 № 3095 «О присвоении имени Семена Митрофановича Васильева муниципальному образовательному учреждению „Чернышевская средняя общеобразовательная школа“ муниципального образования „Вилюйский улус (район)“». — Газета «Якутия». — № 232 — 14.12.2006

Сигэлэр

  • Герои страны;
  • Герои Социалистического Труда Якутской АССР: биобиблиогр. справ. — Якутск, 1987. — С. 36—38.

Категориялар