Берестов Николай Савельевич

Берестов Николай Савельевич (1932 сыл от ыйын 9 күнэ, Бүрээт Өрөспүүбүлүкэтэ2010 сыл от ыйын 13 күнэ) — композитор, саха төрүт муусукатын чинчийээччи, саха муусукатын тэриллэрин түмэлин тэрийээччи, хомуһу симфоническай оркестрга киллэрэн онно оонньуур сүрүн үнүстүрүмүөн быһыытынан аан бастаан туһаммыта. Саха сирин композитордарын сойууһун төрүттээбитэ уонна уон сыл тухары салайан үлэлэппитэ (1979—1989).

Олоҕун олуктара

Николай Берестов 1932 сыллаахха от ыйын 9 күнүгэр Бүрээтийэҕэ Кобанское диэн сэлиэнньэҕэ төрөөбүтэ.

Оҕо сааһа, оскуолатааҕы сыллара Казахстаҥҥа Алматы уобалаһын Үш Төбө бөһүөлэккэ ааспыта, онно орто оскуоланы бүтэрбитэ.

13 сааһыттан байааҥҥа оонньоон үлэлиир буолбут.

1950—1951 сс. — Үш Төбө бөһүөлэккэ тимир суол үлэһиттэрин кулуубугар баяниһынан үлэлээбит.

1951—1954 сс. — Сэбиэскэй Аармыйаҕа сулууспа[1].

1954—1958 сс. — Алматы муусука училищетыгар үөрэммит (профессор Е. Г. Брусиловскай кылааһа).

1955—1959 сс. — Алматы куоракка С. М. Киров аатынан завод кулуубун музыка салайааччыта.

1961—1964 сс. — Свердловскай уобалас Верх-Исеть собуотун Норуот опера уонна балет тыйаатырын симфония оркестрын дирижера.

1964 сыллаахха Берестов үрдүк үөрэҕин Ураллааҕы консерваторияҕа Г. Н. Белоглазов уонна О. А. Моралев композицияҕа кылаастарыгар бүтэрбитэ. 1964 сылтан — Дьокуускайдааҕы музыка училищетын учуутала.

1964 сыллаахха Дьокуускайга көспүтэ, өр сыллар устата манна олорбута уонна үлэлээбитэ.

Николай Берестов 2010 сыллаахха от ыйын 13 күнүгэр өлбүтэ.

Айымньылара

  • «Бармалей» опера (К. Чуковскай айымньытынан, 1959);
  • «Пугачевщина» кантата (ааҕааччыга, сопрано, баритон, хор уонна симфония оркестра, тыла Б. Марьев, 1964);
  • «Огни седого Вилюя» оратория (сопрано, тенор, бас, хор уонна симфония оркестра, тыла С. Дадаскинов, 1971);
  • Сюита, симфония оpкестрыгар (1960);
  • Концертнай импровизация, хомуска уонна симфония оркестрыгар (1972);
  • «Прощальная песнь», (сопрано, кларнет, хор уонна духовой оркестрга (1970);
  • «Приветственная увертюра» духовой оpкестрга (1968);
  • «Здравствуй, утро» кантата-ырыа, бас, хор уонна фортепьяно (тыла В. Антонов, 1958);
  • Квартет алтан үнстрүмүөннэргэ (1962);
  • Вариациялар, скрипка, виолончель уонна фортепьяно (1961);
  • Скерцо, кларнет уонна фортепьяно (1955);
  • Анданте, виолончель уонна фортепьяно (1956);
  • «Пусть сильнее грянет буря» поэма, хор (тыла М. А. Горькай, 1963);
  • 100 тахса фортепьяно пьесалар, хордар, ырыалар, норуот үнстүрүмүөннэрин оркестрга пьесалар, драма спектакльларга музыка, саха норуот ырыаларын тупсарааһын.

Уопсастыбаннай үлэтэ

Дьокуускайдааҕы муусука училищетыгар хомус кылааһын салайбыта. «Хомус оскуолатын» тэрийбитэ уонна «Хомус хрестоматиятын» оҥорбута.

Саха сирин Композитордарын сойууһун төрүттээбитэ уонна уон сыл (1979—1989) устата үлэтин салайбыта.

Фольклористика эйгэтигэр саха, эбээнки, эбээн, дьүкээгир, чукча, бүрээт, нуучча, манси уонна да атын омуктар 500-тэн тахса фольклор айымньыларын суруйан ылбыта. Саха национальнай үнстүрүмүөннэрин түмэлин тэрийбитэ. Саха ааптардарын айымньыларын бэчээккэ таһаарыыга эрэдээктэр быһыытынан кыттыыны ылбыта.

Наҕараадалара уонна ытык ааттара

  • Саха Өрөспүүбүлүкэтин П. Ойуунускай аатынан судаарыстыбаннай бириэмийэтэ (1980);
  • Арассыыйа Федерациятын үтүөлээх диэйэтэлэ (2003);
  • Саха Өрөспүүбүлүкэтин үтүөлээх диэйэтэлэ (1984);
  • П. А. Ойуунускай аатынан Саха Өрөспүүбүлүкэтин судаарыстыбаннай бириэмийэтэ;
  • С. С. Прокофьев аатынан Норуоттар икки ардыларынааҕы куонкурус лауреата (1999, III бириис);
  • Бүтүн Сойуустааҕы кэнсиэр бырагыраамаларын көрүү лауреатын диплома (1978);
  • Саха Өрөспүүбүлүкэтин Духуобунас академиятын академига.

Быһаарыылар

Ылыллыбыт сирэ