Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Баишева Февронья Алексеевна

Баишева Февронья Алексеевна (1925 сыл от ыйын 8 күнэ, Мэҥэ Хаҥалас улууһа — 2017 сыл балаҕан ыйын 24 күнэ, Дьокуускай) — «Саха» НКИК хуорун кылаабынай дирижера, РСФСР үтүөлээх артыыһа (1958), Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуодунай артыыһа.

Сахалартан бастакы идэтийбит хор дирижёра этэ[1][2].

Олоҕун олуктара

Февронья Баишева 1925 сыллаахха от ыйын 8 күнүгэр Мэҥэ-Хаҥалас Дьабыылыгар төрөөбүтэ.

Сэттэ кылаастаах оскуоланы бүтэрэн баран, Дьокуускайдааҕы фельдшерскай-акушерскай оскуолаҕа үөрэнэ киирбитэ, ол эрээри харчыта тиийбэтин иһин үөрэҕин быраҕарга күһэллибитэ. 1941 сыллаахха Февронья Дьокуускайдааҕы судаарыстыбаннай тыйаатыр муусукаҕа-вокалга коллективыгар хор артыыһын быһыытынан ылыллыбыта.

1951 сыллаахха П. И. Чайковскай аатынан Москвааҕы судаарыстыбаннай консерватория дирижерскай-хоровой факультетын национальнай отделениетын бүтэрбитэ. Саха сиригэр төннөн баран, Февронья Баишева Дьокуускайдааҕы муусука-ускуустуба училищетын дирижерскай-хоровой отделениетын олохтооччулартан биирдэстэрэ уонна бастакы преподавателэ буолбута, бу үлэтин Саха сиринээҕи радиокомитет хорун салайыытын кытта бииргэ холбуура[3]. 1956—1961 сыллаахха Москвааҕы консерваторияҕа биллиилээх хор диэйэтэлэ, профессор А. В. Преображенскай кылааһыгар идэтин үрдэппитэ.

Ф. А. Баишева хормейстер быһыытынан үлэтин таһынан киэҥ сырдатар үлэни ыыппыта: муусука туһунан араадьыйа уонна телепередачаларга кыттааччы, «Знание» уопсастыба лектора этэ. 1965 сылтан 1987 сылга диэри Саха өрөспүүбүлүкэтинээҕи хор уопсастыбатын уларыйбат бэрэссэдээтэлинэн үлэлээбитэ. 1951—1988 сыллардаахха Телевидениеҕа уонна араадьыйаҕа судаарыстыбаннай кэмитиэт хорун кылаабынай хормейстера уонна уус-уран салайааччыта этэ. 1966—1968 сыллардаахха Култуура министиэристибэтин ускуустубаҕа миниистирин солбуйааччытынан үлэлээбитэ. 1992 сылтан 1994 сылга диэри — Саха сирин норуоттарын муусукатын уонна фольклорун түмэлигэр лектор. Нууччалыы уонна сахалыы тылларынан хас да кинигэ ааптара.

«Тернистый путь к волшебным звукам» диэн ааттаах Саха Сиригэр муусука сайдыытын, хорунан ыллааһын туһунан кинигэлээх («Бичик» кинигэ кыһата).

«Саха» НКИК хуорун кылаабынай дирижера.

Февронья Баишева 2017 сыллаахха балаҕан ыйын 24 күнүгэр Дьокуускай куоракка өлбүтэ.

Наҕараадалара уонна ытык ааттара

  • Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуодунай артыыһа;
  • РСФСР үтүөлээх артыыһа;
  • «Үлэҕэ килбиэнин иһин» мэтээл;
  • «Бочуот Бэлиэтэ» уордьан;
  • ССРС телерадиотын туйгуна;
  • «ССРС Сэбилэниилээх күүстэрин култуурунай шефствотын туйгуна», «СССР телевидениетин уонна араадьыйатын туйгуна», «Панроссиятааҕы хор уопсастыбатын туйгуна» түөскэ кэтиллэр бэлиэлэринэн наҕараадаламмыта;
  • Саха АССР Үрдүкү Сэбиэтин Президиумун, КПСС Ульяновскайдааҕы обкомун, Саха уобаластааҕы норуодунай дьокутааттар Сэбиэттэрин исполкомун Бочуоттаах грамоталарынан бэлиэтэммитэ.

Быһаарыылар

  1. ↑ Первый якутский профессиональный хормейстер. Сигэнии күнэ: 24 Балаҕан ыйын 2021. Архивировано 24 Балаҕан ыйын 2021 года.
  2. ↑ Феврония Алексеевна Баишева. Сигэнии күнэ: 24 Балаҕан ыйын 2021. Архивировано 24 Балаҕан ыйын 2021 года.
  3. ↑ Ушла из жизни первый хормейстер Якутии. Сигэнии күнэ: 24 Балаҕан ыйын 2021. Архивировано 24 Балаҕан ыйын 2021 года.

Сигэлэр

Категориялар