Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Артыыс күнэ

Артыыс күнэ (нууч. День артиста) — 2025 сыл от ыйыгар олохтоммут Арассыыйаҕа идэлээх бырааһынньык. Бырааһынньык РФ Тыйаатыр деятеллэрин сойууһун бэрэссэдээтэлэ Владимир Машков көҕүлээһининэн үөскээбитэ. Үөрүүлээх тэрээһин күнэ артыыс систиэмэтин айааччы Константин Станиславскай төрөөбүт күнүгэр сөп түбэһэр[1]. Бырааһынньык музыканнарга, ырыаһыттарга, киинэ, тыйаатыр уонна сыырка артыыстарыгар идэлээх буолар[2].

РФ култуураҕа министиэристибэтэ бу быһаарыыны бигэргэтэр биэдимитибэннэй нормативнай акт таһаарыахтаах[3].

Устуоруйа

1917 сыллаахха Арассыыйаҕа аан бастаан Нуучча артыыһын күнэ тэриллибитэ. Бу күнү Нуучча тыйаатырын уопсастыбата (нууч.) (сах. тэрийэн, тыйаатыр сайдыытыгар үбү-харчыны хомуйан, наадыйар артыыстары өйүүргэ анаан ыыппыта[4].

Владимир Машков 2024 сыл ахсынньы саҥатыгар РФ Тыйаатыр деятеллэрин сойууһун (СТД) секретариат кэҥэтиллибит мунньаҕар Артыыс күнүн олохтуур туһунан этии киллэрбитэ. Кини этэринэн: «Бу күн тыйаатыр эйгэтигэр бэлиэ түгэн буолуоҕа. Кини аата мээнэҕэ талыллыбатах, норуодунай уонна үтүөлээх артыыс, тыйаатыр, музыкальнай, сыырка, эстрада уонна киинэ ускуустубатын эйгэтигэр үтүөлэрин уонна ситиһиилэрин иһин наҕараадаламмыт ааттартан тахсар»[5].

Машков эппитинэн, РФ СТД маннык быһыынан Мария Гавриловна Савина (нууч.) (сах. уонна Тыйаатыр уопсастыбатын устуоруйа көҕүлүн сөргүтүөн баҕарбыт. Ол кэмҥэ Артыыс күнүгэр сылга биирдэ артыыстар туруорар испэктээктэринэн киирбит харчынан Санкт-Петербург куоракка Сцена бэтэрээннэрин бастакы дьиэтин туталлар эбит[5].

Артыыстар атын бырааһынньыктара

Атырдьах ыйын 26 күнүгэр Аан дойду барыта, ол иһигэр Арассыыйа, былыргы Рим артыыһа Генезий Римскай (нууч.) (сах. кэриэһигэр олохтоммут Дойдулар ыккардыларынааҕы артыыс күнүн бэлиэтиир, кини сценаҕа христианнары пародиялаан, оччотооҕу саҥа итэҕэли ылыммыта уонна бэйэтэ христианин буолбута, ону дьоҥҥо-сэргэҕэ аһаҕастык биллэрбитэ онтон кинини өлөрбүттэрэ. Кэлин кини артыыстар, музыканнар уонна эпилептиктар араҥаччылааччыларын быһыытынан канонизацияламмыта уонна билиниллибитэ[6][7].

Быһаарыылар

  1. ↑ В России 17 января будет отмечаться День артиста, Interfax.ru (3 Атырдьах ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 18 Атырдьах ыйын 2025.
  2. ↑ В России 17 января будут отмечать новый праздник — День артиста, Коммерсантъ (3 Атырдьах ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 18 Атырдьах ыйын 2025.
  3. ↑ В России будет отмечаться День артиста (рус.). government.ru (3 Атырдьах ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 18 Атырдьах ыйын 2025.
  4. ↑ День русского актера. Проект 1917 (рус.). project1917.ru. Сигэнии күнэ: 18 Атырдьах ыйын 2025.
  5. ↑ 1 2 Машков предложил учредить День артиста, TACC. Сигэнии күнэ: 18 Атырдьах ыйын 2025.
  6. ↑ Генесий Мим. www.pravenc.ru. Сигэнии күнэ: 18 Атырдьах ыйын 2025.
  7. ↑ Catholic Encyclopedia: Genesius (англ.). www.newadvent.org. Сигэнии күнэ: 18 Атырдьах ыйын 2025.

Категориялар