Арассыыйа федерациятын социальнай каартата
Арассыыйа федерациятын социальнай каартата (нууч. Социальная карта Российской Федерации) — судаарыстыбаннай льготалары туттарга аналлаах элбэх функциялаах пластиковай каарта. Арассыыйа Федерациятын Түмэт палаататын уонна доруобуйа харыстабылын министиэристибэтэ бииргэ оҥорбут бырайыага буолар.
Каарталар көрүҥнэрэ
Социальнай каарталары икки сүрүн көрүҥҥэ араарыахха сөп: биир кэлим социальнай каарталар уонна категорияларынан каарталар[1].
- Биир кэлим каарталар сорох эрэгийиэннэргэ тахсаллар уонна уопсай чэпчэтиилэри биэрэллэр: уопсастыбаннай тырааныспарга чэпчэтиилээх айанныыр быраабы уонна партнёр-маҕаһыыннарга чэпчэтиини.
- Категория каартата гражданнарга аналлаах чэпчэтиилэри биэрэр. Туттааччы категориятыттан тутулуктаах. Категориялар:
Каарталар тииптэрэ
- Судургу социальнай каарталар льготнай статуһу бигэргэтэллэр. Каарталар функциялара аҕыйах. Маннык каарталарга баан уонна тырааныспар сыһыарыылара суох.
- Чииптээх социальнай каарта — кэҥэтиллибит функциялардаахтар ааттаах каарталар. Чииптээх каарталар бас билээччи туһунан наадалаах бары информациялаахтар — пааспар дааннайдара, СНИЛС нүөмэрэ, мэдиссиинэ полиһа уонна льота тус куода. Каарталарга араас сыһыарыылары холботуохха сөп: баан сыһыарыытын, мэдиссиинэ эбэтэр тырааныспар сыһыарыытын. Ону тэҥэ сыыппара илии баттааһыны суруттарыахха сөп, холобур, Госуслуги порталга докумуоннары ситим нөҥүө баттыыр[2].
География
2025 сыл туругунан социальнай карталар үлэлиир территорияларын испииҺэгэ маннык: Алтаай, Башкортостан, Мордовия, Саха сирэ, Карелия, Забайкальскай, Приморскай уонна Красноярскай кыраайдар, Пятигорскай, Благовещенскай, Севастополь, Белгород, Кострома, Санкт-Петербург уонна Москва куораттар. Ону тэҥэ карталар Самара, Вологда, Кемерово, Курган, Ленинград, Москва уонна Мурманскай уобаластарга үлэлииллэр[1].
Саха сирин олохтооҕун каартата
Саха сирин олохтооҕун картата — босхо өҥөлөөх толору бырааптаах баан дебетовай картата. Бу карта «Мир» төлөбүр систиэмэтин нөҥүө «Алмазэргиэнбаан» таһаарар[3].
Саха сирин олохтооҕун картата манныкка туттуллар:
- социальнай төлөбүрдэри уонна чэпчэтиилэри ыларга;
- айан төлөбүрүн оҥорорго;
- баан картатын быһыытынан;
- бырайыак партнёрдарыттан чэпчэтиилэри уонна бонустары ыларга;
- элбэх оҕолоох ыал олорор дьиэ уонна коммунальнай өҥөлөргө чэпчэтии ылыан сөп.