Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Арассыыйа уонна Украина кэпсэтиилэрэ (2025)

Арассыыйа уонна Украина кэпсэтиилэрэ (нууч. Перегово́ры Росси́и и Украи́ны) — Арассыыйа бэрэсидьиэнэ Владимир Путин 2025 сыл ыам ыйын 15 күнүгэр Стамбулга саҕалыырга этии киллэрбит Украина иирсээнин быһаарыыга быһаччы кэпсэтиилэр[1]. Арассыыйа делегацията ыам ыйын 15 күнүн сарсыардатыгар кэпсэтиигэ бэлэм этэ, ол гынан баран Украина бэрэстэбиитэллэрэ көрсүһүүгэ кэлбэтэхтэрэ, уонна Турция көмөтүнэн кэпсэтиилэр сарсыныгар, бэс ыйын 16 күнүгэр, Долмабахче дыбарыаһыгар буолбуттара. Икки чаас устата ыытыллыбыт кэпсэтии түмүгүн уонна Путин уонна Трамп кэлин төлөпүөнүнэн кэпсэтиилэрин кинилэр кыттааччылара, атын бэлиитиктэр уонна политологтар сүрүннээһиҥҥэ орто ситиһии быһыытынан сыаналаабыттара.

Кэпсэтиилэр иккис түһүмэхтэрэ бэс ыйын 2 күнүгэр Стамбулга[2] Чыраган дыбарыаһыгар ааспыта[3]. Арассыыйа уонна Украина сүрүннээһин туһунан меморандум бырайыагын атастастылар уонна хаайыылаахтары саҥа атастаһыыга сөбүлэстилэр; ол гынан баран, аан дойду бэчээтин этэринэн, өрүттэр позицияларын икки ардыларыгар тэҥэ суох буолуу хаалар[4].

2025 сыл от ыйын 23 күнүгэр кэпсэтиилэр үһүс раунда буолбута. Онно конфликты сүрүннүүр туһунан мэморандумнар, өлбүт Украина байыастарын өлүктэрин туттарыы, байыаннай билиэннэйдэри атастаһыы, Украинаҕа күүһүнэн илдьиллибит Арассыыйа гражданнарын төннөрүү ырытыллыбыта[5].

Устуоруйа

Арассыыйа бэрэсидьиэнэ Владимир Путин 2025 сыл ыам ыйын 11 күнүгэр Улахан Кремль дыбарыаһын Малахит фойетыгар суруналыыстары түмэн, Аҕа дойду Улуу сэриитигэр Кыайыы 80 сылын көрсө Москваҕа кэлбит судаарыстыбалар салайааччыларын кытта көрсүһүү түмүктэрин таһаарбыта[6].

Арассыыйа бэрэсидьиэнэ Украина кулун тутар ыйын 18 күнүттэн муус устар ыйын 17 күнүгэр диэри дьайар энергетическэй эбийиэктэргэ саба түһүүлэри 30 күннээх мораторийы толорботоҕун ахтан ааспыта. Киев Пасхальнай быстах тупсууну 5 тыһыынча төгүл кэриҥэ кэспитэ. Кыайыы күнүгэр Арассыыйа уоту тохтоторго этиитигэр эппиэт быһыытынан, Украина улахан кээмэйдээх саба түһүүлэри оҥорбута. Саба түһүүлэргэ 524 БПЛА уонна 45 пилота суох катер кыттыбыта.

Ол да буоллар, Арассыыйа Киев салалтатыгар 2025 сыл ыам ыйын 15 күнүгэр Стамбулга 2022 сыл бүтүүтэ тохтотуллубут быһаччы кэпсэтиилэри туох да усулуобуйата суох саҕалыырга этии киллэрбитэ[7].

2025 сыл ыам ыйын 11 күнүгэр Путин уонна Турция бэрэсидьиэнэ Реджеп Тайип Эрдоган икки ардыларыгар кэпсэтии кэмигэр, кэнники Москва уонна Киев икки ардыларыгар быһаччы кэпсэтиини саҕалыыр көҕүлээһини толору өйөөбүтэ, Стамбулга платформа оҥорорго уонна бары кыаллар көмөнү оҥорорго эрэннэрбитэ[8].

Владимир Зеленскай X социальнай ситимҥэ суруйбут: «Мин Путины Турцияҕа чэппиэргэ [2025 сыл ыам ыйын 15 күнүгэр] күүтүөм»[9]. Ону кытта, Турция бэрэсидьиэнин дьаһалтата Зеленскай ыам ыйын 15 күнүгэр Турцияҕа кэлэр былаанын туһунан туох да информация суоҕун туһунан эппитэ[10]. Арассыыйа баһылыгын пресс-сэкирэтээрэ Д. Песков этэринэн, Путин ыам ыйын 15 күнүгэр Москваҕа былааннаммыт оробуочай көрсүһүүлээх эбит, уонна кини Турцияҕа кэпсэтиигэ кыттар былаана суох этэ; Арассыыйа өттүн көрүүтүнэн, судаарыстыба баһылыктарын таһымыгар ыытыллар көрсүһүүлэр сиһилии уонна уһун бэлэмнэниини ирдииллэр[11].

2025 сыл ыам ыйын 13 күнүгэр Дональд Трамп АХШ судаарыстыбаннай сэкирэтээрэ Марко Рубио уонна АХШ атын исписэлиистэрэ Стамбулга былааннаммыт кэпсэтиилэргэ кыттыахтарын туһунан иһитиннэрбиттэрэ[12].

2025 сыл ыам ыйын 14 күнүгэр Путин Стамбулга Украина өттүн кытта кэпсэтиигэ бэлэмнэнии мунньаҕын ыыппыта. Судаарыстыба баһылыгын дьаһалынан анаммыт Арассыыйа кэпсэтэр бөлөҕүн чилиэннэрин таһынан, кыттааччылар: атын дойдулардааҕы дьыалалар миниистирэ Сергей Лавров, оборона миниистирэ Андрей Белоусов, РФ национальнай гвардиятын салайааччыта Виктор Золотов, куттал суох буолуутун Сэбиэтин сэкирэтээрэ Сергей Шойгу, генеральнай штаб начальнига Валерий Герасимов, ФСБ дириэктэрэ Александр Бортников уонна анал байыаннай дьайыы зонатыгар баар бөлөхтөр командующайдара бары[13].

Ыам ыйын 15 күнүн түүнүгэр Арассыыйа салалтатын тиэйиитинэн дьарыктанар «Россия» анал көтөр этэрээт самолета Стамбулга көппүтэ. Авиация сулууспалара «Интерфакска» Арассыыйа дэлэгээссийэтэ Ататюрк аэропордугар сарсыарда эрдэ тиийбитин туһунан эппиттэрэ[14]. Дэлэгээссийэлэр көрсүһүүлэрэ аан бастаан Москва бириэмэтинэн киэһэ 10:00 чааска Долмабахче дыбарыаһыгар буолара былааннаммыта эрээри, Украина делегацията суоҕунан сибээстээн, кэпсэтии сарсыҥҥы күҥҥэ диэри көһөрүллүбүтэ[15].

Ыам ыйын 15 күнүгэр Стамбулга Арассыыйа Генеральнай консульствотыгар бэчээккэ тыл этэригэр Владимир Мединскай Арассыыйа дэлэгээссийэтэ билиҥҥи кэпсэтиилэри 2022 сылга тохтотуллубут эйэлээх процесс салҕааһынын курдук көрөрүн уонна бары наадалаах компетенциялаах уонна боломуочуйалаах диэн эппитэ[16]. Быһаччы кэпсэтии сыала-соруга — иирсээн сүрүн төрүөттэрин суох оҥорон, эрдэ-хойут уһун болдьохтоох эйэни олохтооһун буолар[17].

Бу күн Турция атын дойдулардааҕы дьыалалар миниистирэ Хакан Фидан Арассыыйа дэлэгээссийэтин кытта көрсүһүүнү ыыппыта[18].

Ыам ыйын 15 күнүн киэһэтигэр ТАСС источнига Стамбулга Арассыыйа уонна Украина делегацияларын икки ардыларыгар кэпсэтии ыам ыйын 16 күнүттэн саҕаланыаҕын туһунан иһитиннэрбитэ[19]. Зеленскай сибээс сүбэһитэ Дмитрий Литвин Украина өттө ыам ыйын 15 күнүгэр киэһэ хойут Стамбулга кэлиэҕин туһунан эппитэ[20].

The Guardian суруйарынан, АХШ Стамбулга буолбут кэпсэтиилэргэ Госдеп бэлиитикэни былаанныыр дириэктэрэ Майкл Антон кыттыбыта[21].

Ыам ыйын 16 күнүгэр араас форматтаах көрсүһүүлэр ыытылыннылыбыттара: Арассыыйа, Украина уонна Турция ыккардылыгар үс өрүттээх кэпсэтии, ону тэҥэ АХШ, Украина уонна Турция ыккардылыгар үс өрүттээх көрсүһүү[22], онно АХШ судаарыстыбаннай сэкирэтээрэ Рубио уонна Украинаҕа спецпосланник Кит Келлог кыттыбыттара. Украина өттүттэн бэрэсидьиэн офиһын салайааччыта Андрей Ермак уонна атын дойдулардааҕы дьыалалар миниистирэ Андрей Сибига кыттыыны ылбыттара. Кэпсэтиигэ Турция аатыттан атын дойдулардааҕы дьыалалар министиэристибэтин баһылыга Фидан кыттыбыта[23].

Ыам ыйын 16 күнүгэр Владимир Мединскай Арассыыйа-Украина кэпсэтиилэрэ саҕаланыан иннинэ АХШ бэрэстэбиитэллэрин кытта көрсүһүүнү ыыппыта[24].

2025 сыл ыам ыйын 28 күнүгэр атын дойдулардааҕы дьыалалар миниистирэ Сергей Лавров Арассыыйа уонна Украина кэпсэтиилэрин иккис түһүмэҕэ бэс ыйын 2 күнүгэр Стамбулга буоларын туһунан иһитиннэрбитэ[2].

2025 сыл ыам ыйын 29 күнүгэр Арассыыйа тас сибээһин министиэристибэтин официальнай бэрэстэбиитэлэ Мария Захарова бэс ыйыг 2 күнүнээҕи кэпсэтиилэргэ Арассыыйа дэлэгээссийэтэ 2025 сыл ыам ыйын 16 күнүнээҕи састааптаах буоларын туһунан иһитиннэрбитэ[25]. Украина делегациятын састааба уларыйбыта. Владимир Зеленскай дьаһалынан, Украина сэбилэниилээх күүстэрин генеральнай штабын киин юридическай департаменын норуоттар ыккардыларынааҕы уонна операционнай быраап департаменын салайааччыта Алексей Маловатскай онтон туоратыллыбыта. Маны таһынан, Украина өттүттэн делегация састаабыгар ыам ыйын 16 күнүнээҕи мунньахха кыттыбатах дьон киирдилэр. Бу Үрдүкү рада куттал суох буолуутун уонна оборона секторын уорганнарын систиэмэтигэр киһи быраабыгар боломуочуйалаах бэрэстэбиитэлэ Юрий Ковбаса, Украина сэбилэниилээх күүстэрин генеральнай штабын начальнигын солбуйааччыта Евгений Острянскай уонна норуоттар ыккардыларынааҕы быраап департаменын начаалынньыга — Украина сэбилэниилээх күүстэрин Генеральнай штабын норуоттар ыккардыларынааҕы уонна операционнай быраап департаменын начальнигын солбуйааччыта[26].

2025 сыл бэс ыйын 1 күнүгэр Арассыыйа дэлэгээссийэтэ Стамбулга тиийбитэ[3], Владимир Зеленскай эмиэ бэйэтин дэлэгээссийэтин кыттыытын бигэргэппитэ[27].

2025 сыл бэс ыйын 2 күнүгэр Стамбулга Чыраган дыбарыаһыгар кэпсэтии иккис түһүмэҕэ ыытыллыбыта[28]. Саҕаланыы иннинэ дэлэгээссийэлэр салайааччылара Владимир Мединскэй уонна Рустем Умеров икки өрүттээх көрсүһүүнү ыыппыттара, ол 2,5 чаас устата барбыта[29].

Кэпсэтии хаамыыта

Бастакы раунд

2025 сыл ыам ыйын 16 күнүгэр Стамбулга Арассыыйа, Турция уонна Украина делегацияларын ыккардыларыгар кэпсэтии буолбута. Көрсүһүү иннинэ Турция атын дойдулардааҕы дьыалалар миниистирэ Хакан Фидан эҕэрдэ тыл эппитэ:

2022 сыл кулун тутарыттан ыла дойдулар икки ардыларыгар бастакы көрсүһүү буолар. Бу кыаҕы көрөр эбээһинэстээхпит. Хас биирдии хойутааһын күнэ өссө улахан алдьатыыга, алдьархайга тириэрдэр. Сэрии салҕанан бара турар кэмигэр, уоту тохтотуу наада. Кэлэр хардыылары бииргэ быһаарыахпыт. Бу көрсүһүү дойдулар салайааччыларын инники көрсүһүүлэрин быһаарыаҕа[30].

undefined

Арассыыйа уонна Украина ыккардыларыгар кэпсэтии икки чаас кэриҥэ[31] сабыылаах ааннар кэннигэр ааспыта[32].

Түмүктэр

Кэпсэтии түмүктэммитин кэннэ, Мединскай Арассыыйа өттө түмүктэн дуоһуйарын уонна сибээһи салгыырга бэлэмин эппитэ[33], ону таһынан:

  • Арассыыйа уонна Украина инникитин уоту тохтотуу туһунан көрүүлэрин сиһилии билиһиннэрэргэ сөбүлэспиттэрэ[34];
  • Украина делегацията судаарыстыбалар салайааччыларын икки ардыларыгар быһаччы кэпсэтиини көрдөспүтэ, Арассыыйа ону учуоттаабыта[35];
  • кэлэр күннэргэ Арассыыйа уонна Украина хаайыылаахтары 1000 1000 форматынан атастаһыахтара[36].

2025 сыл ыам ыйын 17 күнүгэр АХШ судаарыстыбаннай сэкирэтээрэ Марко Рубиону кытта төлөпүөнүнэн кэпсэтэр кэмигэр, Арассыыйа тас сибээһин миниистирэ Сергей Лавров Арассыыйа АХШ-ны кытта Украина сөбүлэһиитин боппуруоһугар салгыы үлэлииргэ бэлэмин бигэргэппитэ. Кини өссө АХШ үчүгэй оруолун бэлиэтээбитэ, ол Киев Стамбулга кэпсэтиини саҕалыыр туһунан этиини ылынарыгар көмөлөспүтэ. Рубио Вашингтон Украина иирсээнин быһаарыыны көрдөөһүҥҥэ салгыы көмөлөһөргө бэлэмин тоһоҕолоон эппитэ[37]. Кэлин судаарыстыбаннай сэкирэтээр ыам ыйын 19 күнүгэр Путин уонна Трамп төлөпүөнүнэн кэпсэтиилэригэр бэлэмнэнии уонна сотору кэминэн Арассыыйа уонна АХШ салайааччыларын икки ардыларыгар көрсүһүүнү тэрийии туһунан иһитиннэрбитэ[38].

Арассыыйа оборуонатын министиэристибэтэ 2025 сыл ыам ыйын 23 күнүгэр хаайыылаахтары атастаһыы туһунан биллэрбитэ. Биэдимистибэ иһитиннэрбитинэн, ыам ыйын 16 күнүгэр Стамбулга түһэрсиллибит сөбүлэһиилэр түмүктэринэн, Киев хонтуруоллуур сириттэн 270 Арассыыйа байыаннайдара уонна 120 гражданскай дьон, ол иһигэр Украина сэбилэниилээх күүстэринэн билиэн ылбыт Курскай уобалаһыттан гражданскай дьон төннөрүллүбүттэрэ. Ол оннугар Украина сэбилэниилээх күүстэрин 270 сэрии пленнайа уонна 120 гражданскай киһи көһөрүллүбүтэ[39].

2025 сыл ыам ыйын 24 күнүгэр 307 Арассыыйа байыаннайдара дойдуларыгар төннүбүттэрэ, итиччэ ахсааннаах киһи Украина сэбилэниилээх күүстэригэр биэриллибитэ[40].

2025 сыл ыам ыйын 25 күнүгэр Арассыыйа Оборуонатын министиэристибэтэ Киев былааһын хонтуруоллуур сириттэн өссө 303 Арассыыйа байыаннайа төннөрүллүбүтүн, уонна 303 Украина сэбилэниилээх күүстэрин сэрии билиэннэйдэрин уларытыыга көһөрүллүбүттэрин туһунан иһитиннэрбитэ[41]. Ол курдук тыһыынчаҕа тыһыынча диэн формуланан билиэннэйдэри атастаһыы түмүктэммитэ.

Иккис раунд

2025 сыл бэс ыйын 2 күнүгэр Стамбулга Чыраган дыбарыаһыгар кэпсэтии иккис түһүмэҕэ ыытыллыбыта. Турция атын дойдулардааҕы дьыалалар миниистирэ Хакан Фидан эҕэрдэ тыл эппитэ, «кылгас кэм иһигэр чопчу сайдыыга» эрэнэрин биллэрбитэ[42]. Салайааччылар мунньахтарын боппуруоһа көрүллүөхтээх диэн эппитэ[43].

Дэлэгээссийэлэр мунньахтара чаастан арыый ордук ааспыта[28] уонна нууччалыы ыытыллыбыта[44].

undefined

Үһүс раунд

2025 сыл от ыйын 23 күнүгэр Стамбулга кэпсэтиилэр үһүс раундара ааспыта. Мунньах кэмигэр Арассыыйа дэлэгээссийэтэ Украина өттүгэр тохтоло суох үлэлиир үс үлэлиир бөлөҕү тэрийэри көҕүлээбитэ. Бу бөлөхтөр политическай, гуманитарнай уонна байыаннай ис хоһоонноох боппуруостары быһаарыахтаах этилэр[5].

Иккис уонна үһүс рауҥҥа Украина дэлэгээссийэтэ бастакы сирэйдэр — Зеленскэй уонна Путин көрсүһүүлэрин уонна быһа кэпсэтиилэрин ситиһэргэ баҕаран туруорсубута[45].

Түмүктэр

Кэпсэтии түмүктэммитин кэннэ, Арассыыйа дэлэгээссийэтин салайааччыта Владимир Мединскэй Арассыыйа дэлэгээссийэтэ мунньах түмүгүнэн дуоһуйбутун эппитэ. Кини маннык иһитиннэрбитэ[46][47]:

  • Арассыыйа Украинаҕа сүрүннээһин туһунан меморандум бырайыагын туттарбыта, Киев докумуону үөрэтиигэ ылбыта; докумуон сүрүн пууннара[48][49]:
    • уоту тохтоторго икки ньыма:
      • ДНӨ, ЛНӨ, Запорожье уонна Херсон уобаластарыгар Украина баһылаабыт Арассыыйа территорияларыттан Украина сэбилэниилээх күүстэрин толору таһаарыы саҕаланыыта уонна Арассыыйа Федерациятын кыраныыссаларыттан өрүттэр сөбүлэспит ыраахтарыгар тахсыылара;
      • байыаннайдары көһөрүүнү бобор, мобилизацияны уонна Киевка тас дойдулар байыаннай көмөлөрүн хааччыйыыны тохтотор, демобилизацияны саҕалыыр, үһүс дойдулар байыаннай баалларын суох оҥорор уонна Арассыыйаны утары саботажтары суох оҥорор пууннардаах пакет этиитэ;
    • Кырыым, ЛНӨ, ДНӨ, Запорожье уонна Херсон уобаластара Арассыыйаҕа киириилэрин аан дойдутааҕы сокуонунан билинии;
    • Украина нейтралитета уонна байыаннай блоктарга киирэртэн аккаастаныыта;
    • Украинаҕа атын судаарыстыбалар байыаннай дьайыыларын бобуу;
    • Украина ядернайа суох статуһа;
    • Украина сэбилэниилээх күүстэрин уонна Украина атын байыаннай тэриллиилэрин муҥутуур элбэх ахсаанын, сэбилэниилээх күүстэр уонна байыаннай тэриллэр муҥутуур элбэх ахсааннарын уонна кинилэр көҥүллэнэр хаачыстыбаларын олохтооһун, ону тэҥэ Украина сэбилэниилээх күүстэрин уонна Национальнай гвардия иһигэр украинскай националистическай тэриллиилэри суох оҥоруу;
    • Арассыыйа утары экономическай санкциялары көтүрүү;
    • байыаннай дьайыылартан тахсыбыт хоромньу иһин ирдэбиллэртэн бэйэ-бэйэҕэ аккаастаныы;
    • Украинаҕа нууччалыы саҥарар нэһилиэнньэ быраабын уонна көҥүлүн хааччыйыы, нуучча тылыгар официальнай тыл статуһун биэрии;
    • нацизмы айхаллыыры бобуу;
    • Украина православнай сыаркабын үлэтигэр хааччахтааһыннары суох оҥоруу;
    • Украинаны кытта дипломатическай уонна экэниэмикэ сыһыаннаһыылары улам чөлүгэр түһэрии;
    • дьиэ кэргэттэри уонна көһөрүллүбүт дьону түмүүгэ сыһыаннаах боппуруостары быһаарыы;
    • Украинаҕа быыбары ыытыы[50];
    • эйэ дуогабарыгар илии баттааһын, ону ООН Куттал суох буолуутун Сэбиэтин сокуонунан ирдэнэр резолюциятынан бигэргэтии[51].
  • Арассыыйа Федерацията Киевка 6 тыһыынча украинскай саллаат өлүгүн биир өттүнэн ыытар;
  • өрүттэр саамай улахан хаайыылаахтары атастаһыы туһунан сөбүлэстилэр (уопсай атастаһар лимитэ хас биирдии өттүттэн 1 тыһыынча киһиттэн кырата суох буолуоҕа, ону аһара да барыан сөп; ыарыһахтары уонна ыараханнык бааһырбыттары «бары барыларга» диэн бириинсибинэн атастаһыахтара; өрүттэр 25-гэр диэри саастаах сэрииһиттэри эмиэ «бары барыларга» диэн бириинсибинэн атастаһыахтара);
  • баартыйалар политическай быһаарыыта суох ыараханнык бааһырбыт саллааттары атастаһар хамыыһыйаны тэрийиэхтэрэ;
  • Арассыыйа Украинаҕа хамандыырдар саллааттарын өлүктэрин хомуйалларын туһугар, фрон сорох учаастактарыгар икки-үс күн устата «чуолкай уоту тохтоторго» этии киллэрбитэ; Украина сотору кэминэн этиигэ үлэлииргэ эрэннэрбитэ;
  • Оҕолору төнүннэрии боппуруоһа кэпсэтиигэ киин буолбута: Арассыыйа Украинаттан иирсээнтэн сылтаан ыарахан балаһыанньаҕа түбэспит оҕолор 339 араспаанньаларын испииһэгин ылбыта; Москва оҕолору төрөппүттэрэ эбэтэр сокуоннай бэрэстэбиитэллэрэ булулуннахтарына Киевкэ төннөрөр.

Мединскай Киев оҕолору «уоруу» тиэмэтин «аһыныгас европеецтарга анаан көрдөрүүгэ» кубулуппутун туһунан эппитэ. Биир да Москва уорбут оҕото суох этэ, нуучча саллааттара быыһаабыттар эрэ бааллара диэн эппитэ. Арассыыйа дэлэгээссийэтин баһылыга этэринэн, Арассыыйа Украинаҕа буолбут иирсээнтэн сылтаан арахсыбыт ыаллары холбуур боппуруоска үлэлиир[46].

Украина оборона миниистирэ Рустем Умеров брифингкэ өрүттэр 6 тыһыынча 6 тыһыынчаҕа форматынан өлбүт дьон өлүктэрин саҥа атастаһыытын ыытарга сөбүлэстилэр диэн иһитиннэрбитэ[52]. Украина делегациятын салайааччыта Украина билиҥҥи ый бүтүөр диэри — бэс ыйын 20-30 күннэригэр кэпсэтии саҥа түһүмэҕин ыытарга этии киллэрбитин эппитэ[53].

Арассыыйа делегацията

Ыам ыйын 14 күнүн киэһэтигэр Владимир Путин Стамбулга ыытыллар кэпсэтиигэ Арассыыйа делегациятын састаабын бигэргиппитэ. Арассыыйа бэрэсидьиэнин көмөлөһөөччүтэ Владимир Мединскэй салайбыта[54]. Кини өссө 2022 сыллаахха Арассыыйа кэпсэтэр дьонун салайааччыта этэ[55]. Дэлэгээссийэҕэ өссө киирбиттэрэ:

  • Арассыыйа атын дойдулардааҕы дьыалалар министиэристибэтин баһылыгын солбуйааччы Михаил Галузин;
  • Арассыыйа сэбилэниилээх күүстэрин генеральнай штабын начальнигын солбуйааччы Игорь Костюков;
  • Оборуона миниистирин солбуйааччы Александр Фомин[56].
undefined

Дэлэгээссийэ сүрүн чилиэннэрин таһынан, Стамбулга Арассыыйа аатыттан түөрт эксперт кыттыбыта:

  • Генеральнай штаб салайыытын информационнай начальнигын бастакы солбуйааччы Александр Зорин;
  • РФ Бэрэсидьиэнин Салайыытын начальнигын гуманитарнай эйгэҕэ судаарыстыбаннай бэлиитикэҕэ солбуйааччы Елена Подобреевская;
  • Арассыыйа атын дойдулардааҕы дьыалалар министиэристибэтин СНГ дойдуларын иккис департаменын дириэктэрэ Алексей Полищук;
  • Арассыыйа оборона министиэристибэтин норуоттар ыккардыланааҕы байыаннай бииргэ үлэлээһин Сүрүн салайыытын начальнигын солбуйааччы Виктор Шевцов[57].

Украина делегацията

Ыам ыйын 15 күнүн киэһэтигэр Владимир Зеленскай офиса Стамбулга ыытыллар кэпсэтиилэргэ Украина делегациятын састаабын туһунан ыйаах таһаарбыта[58]. Ону оборона миниистирэ Рустем Умеров салайбыта.

undefined

Дэлэгээссийэҕэ өссө киирбиттэрэ:

  • атын дойдулардааҕы дьыалалар миниистирин бастакы солбуйааччы Сергей Кислица;
  • Украина Куттал суох буолуутун сулууспатын бэрэссэдээтэлин солбуйааччы Александр Поклад;
  • Тас разведка сулуусбатын бэрэссэдээтэлин бастакы солбуйааччы Олег Луговскай;
  • Украина сэбилэниилээх күүстэрин генеральнай штабын начальнигын солбуйааччы Алексей Шевченко;
  • Сүрүн разведка салайыытын начальнигын солбуйааччы Вадим Скибицкай;
  • Салгын күүстэрин хамандыырдыыр штаб начальнигын солбуйааччы Евгений Шинкарёв;
  • Байыаннай-байҕал күүстэрин хамандыырдыыр штаб начальнигын солбуйааччы Александр Дьяков;
  • Украина сэбилэниилээх күүстэрин генеральнай штабын Киин юридическай салайыытын норуоттар ыккардылынааҕы уонна операционнай бырааб салайыытын начальнига Алексей Маловатскай;
  • Украина сэбилэниилээх күүстэрин генеральнай штабын Сүрүн оперативнай салайыытын старшай офицера Александр Шерихов;
  • Украина сэбилэниилээх күүстэрин главнокомандующай өйөбүл аппараатын боротокуолун офицера Георгий Кузьмичев;
  • Украина бэрэсидьиэнин офиһын салайааччытын сүбэһитэ Александр Бевз[59].

Украина делегациятын икки техническэй чилиэнэ Стамбулга кэпсэтии кэмигэр куоппуттара. Үрдүкү Рада урукку дьокутаата Спиридон Килинкаров иһитиннэрбитинэн, тылбаасчыт Головко уонна сэкирэтээр көмөлөһөөччүтэ Самойленко мобилизацияттан куотар кыахтанан, Киевкэ төннүбэтэхтэрэ[60].

Кэпсэтии иккис түһүмэҕэр Украина делегациятын састааба уларыйбыта. Владимир Зеленскай дьаһалынан, Украина сэбилэниилээх күүстэрин генеральнай штабын киин юридическай департаменын норуоттар ыккардыланааҕы уонна операционнай быраап департаменын салайааччыта Алексей Маловатскай онтон туоратыллыбыта. Делегация састаабыгар Үрдүкү Рада куттал суох буолуутун уонна оборуона секторын уорганнарын систиэмэтигэр киһи быраабыгар уполномоченнайа Юрий Ковбаса, Украина сэбилэниилээх күүстэрин генеральнай штабын начальнигын солбуйааччыта Евгений Острянскай уонна аан дойдутааҕы быраап департаменын начальнига — Украина сэбилэниилээх күүстэрин Генеральнай штабын Киин юридическай департаменын норуоттар икки ардыларынааҕы уонна операционнай быраап салайыытын салайааччытын солбуйааччыта Андрей Фомин бааллара[26].

Реакция

2025 сыл ыам ыйын 17 күнүгэр Арассыыйа бэрэсидьиэнин пресс-сэкирэтээрэ Дмитрий Песков Владимир Путин уонна Владимир Зеленскай көрсүһүүлэрин Кириэмил кыаллар дии саныырын, «ол эрээри үлэ түмүгүнэн уонна икки өрүт икки ардыларыгар сөбүлэһии көрүҥүнэн туох эрэ түмүккэ тиийдэхтэринэ» диэн эппитэ[61].

АХШ бэрэсидьиэнэ Дональд Трамп Владимир Путин Украинаны кытта быһаччы кэпсэтиини саҕалыыр туһунан этиитигэр үчүгэйдик хоруйдаабыта[62]:

Бу Арассыыйаҕа уонна Украинаҕа улахан күн буолуон сөп. Бу муҥура суох «кыдыйыы» бүппүтүн кэннэ сүүсчэкэ тыһыынча киһи олоҕо быыһаныаҕын санаан көрүҥ. — Truth Social

Трамп өссө Украинаны Стамбулга кэпсэтиигэ «тута сөбүлэһэргэ» ыҥырбыта[63] уонна көрсүһүүнү ыытыыга туруорсарын эппитэ. Кини Стамбулга бэйэтэ сырыыны толкуйдуурун эппитэ[64].

Онно икки салайааччы (РФ уонна Украина — ред.) баар буолуохтаахтар дии саныыбын. Онно көтөр туһунан толкуйдуу сылдьыбытым. Чэппиэргэ ханна баарбын билбэппин, элбэх көрсүһүүлээхпин, ол гынан баран онно көтөр туһунан толкуйдуу сылдьыбытым. Мин санаабар, оннук кыаллыан сөп[65].

АХШ урукку разведкатын үлэһитэ уонна ООН инспектора Скотт Риттер Путин этиитин «чаҕылхай маневр» диэн ааттаабыта[66]:

Быһаччы кэпсэтиигэ этии 30 күннээх быстах тупсуу боппуруоһун күн дьаһалыттан таһаарар. Мин санаабар, бу Владимир Путин чаҕылхай маневра. Бу инициативаны Арассыыйаҕа төннөрөр, Украина-Европа-Америка блокка усулуобуйаны ыйар кыаҕы биэрэр, ол блок маннык хардыыны оҥорорго бэлэмэ да, кыаҕа да суох.

2025 сыл бэс ыйын 2 күнүгэр Турция бэрэсидьиэнэ Реджеп Тайип Эрдоган Стамбулга Арассыыйа уонна Украина делегацияларын көрсүһүүтүн «бэртээхэй» диэн ааттыыр уонна көрсүһүү кэнниттэн хаайыылаахтары уонна өлбүттэр өлүктэрин атастаһыы туһунан сөбүлэһиини үөрэ көрбүтэ, бу сыыппараны «олус улахан» диэн ааттаабыта. Турция баһылыга «Путин уонна Зеленскай Стамбулга эбэтэр Анкараҕа көрсүөхтэрин» баҕарарын эппитэ[67].

2025 сыл ыам ыйын 19 күнүгэр Путин уонна Трамп кэпсэтиилэрэ

Сүрүн ыстатыйа: Путин уонна Трамп кэпсэтиилэрэ (2025 ыам ыйа)[ru]

2025 сыл ыам ыйын 19 күнүгэр, Москва бириэмэтинэн киэһэ 17:00 чааска, Владимир Путин кини көҕүлээһининэн 2025 сыл бэс ыйын 16 күнүгэр Стамбулга саҕаламмыт эйэлээх кэпсэтиилэргэ анаммыт тиэмэҕэ Дональд Трампы кытта төлөпүөнүнэн кэпсэппитэ[68]. Америка өттө этэринэн, кэпсэтии кэмигэр, Украина иирсээнин таһынан, икки дойдулар экономическай бииргэ үлэлээһиннэрин туһунан кэпсэппиттэрэ. Трамп быһаарбытынан, Арассыыйа бэрэсидьиэнин кытта кэпсэтэн баран, Украина бэлиитикэ салалтатын уонна НАТО дойдуларын салайааччыларын ыҥырар санаалаах[69]. Владимир Путин Арассыыйа Федерациятын уонна АХШ салайааччыларын икки чаастан ордук устата барбыт төлөпүөнүнэн кэпсэтиилэрин «конструктивнай» диэн ааттаабыта. Арассыыйа бэрэсидьиэнэ Москва уонна Киев эйэлээх дуогабар түһэрсиллиэн сөбүн туһунан меморандумҥа үлэлиэхтэрэ диэн бэлиэтээбитэ[70].

АХШ эйэ былаана

2025 сыл сэтинньитигэр АХШ прессата Украинаҕа конфликт сүрүннүүргэ АХШ-тааҕы эйэ былаанын туһунан иһитиннэрбитэ[71]. Былаан 28 пууннааҕа, онтон биирэ Украина ылбыт аан дойдутааҕы көмөтүн барытын бэрэбиэркэлиир этэ. Ону The Wall Street Journal сурунаал быһаарбытынан, «дьиҥ буолуон сөптөөх коррупцияны арыйарга» анаммыт[72]. Бу балаһыанньаны Киев уларытыан баҕарбыта диэн суруналыыстарга биллибитэ. Кинилэр сыаллара «сэрии кэмигэр оҥорбут дьайыыларын иһин толору амнистияны» ылыы[72][73].

Быһаарыылар

  1. ↑ Путин предложил прямые переговоры с Киевом 15 мая в Стамбуле, РБК (11.05.2025). Сигэнии күнэ: 11 Ыам ыйын 2025.
  2. ↑ 1 2 Лавров анонсировал второй раунд переговоров между РФ и Украиной в Стамбуле, Известия (28 Ыам ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 29 Ыам ыйын 2025.
  3. ↑ 1 2 Российская делегация вылетела в Стамбул на переговоры с Украиной, РБК (1 Бэс ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 1 Бэс ыйын 2025.
  4. ↑ «Обе стороны были далеки друг от друга». Мировые СМИ оценивают новый раунд переговоров между Россией и Украиной, Коммерсантъ (3 Бэс ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 3 Бэс ыйын 2025.
  5. ↑ 1 2 Третий раунд переговоров России и Украины начался, РИА Новости (23.07.2025). Сигэнии күнэ: 23 От ыйын 2025.
  6. ↑ Прямые переговоры без промедления и условий в Стамбуле. Главные заявления Путина, TACC (11.05.2025). Сигэнии күнэ: 11 Ыам ыйын 2025.
  7. ↑ Заявление Президента России для СМИ, Президент России (11.05.2025). Сигэнии күнэ: 11 Ыам ыйын 2025.
  8. ↑ Путин обсудил с Эрдоганом свою инициативу возобновления переговоров с Киевом, TACC (11 Ыам ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 11 Ыам ыйын 2025.
  9. ↑ Зеленский заявил, что будет ждать Путина в Турции, РИА Новости (11 Ыам ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 11 Ыам ыйын 2025.
  10. ↑ В Турции заявили, что не знают о планах Зеленского посетить страну, РИА Новости (11 Ыам ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 11 Ыам ыйын 2025.
  11. ↑ От Владимира Путина ждут участия. Как идет подготовка к встрече РФ и Украины в Стамбуле, Коммерсантъ (17 Ыам ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 13 Ыам ыйын 2025.
  12. ↑ Трамп: Рубио и другие эмиссары США полетят на встречу по Украине в Стамбуле, TACC. Сигэнии күнэ: 13 Ыам ыйын 2025.
  13. ↑ Песков рассказал о совещании у Путина по переговорам с Украиной, РБК (15 Ыам ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 15 Ыам ыйын 2025.
  14. ↑ Стали известны время и место переговоров России и Украины в Стамбуле, РБК (15 Ыам ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 15 Ыам ыйын 2025.
  15. ↑ Начало переговоров в Стамбуле запланировано на 10 утра - Российская газета, Российская газета (15 Ыам ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 15 Ыам ыйын 2025.
  16. ↑ Мединский высказался о делегации России в Стамбуле, РИА Новости (15 Ыам ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 15 Ыам ыйын 2025.
  17. ↑ Мединский назвал цель прямых контактов с Украиной, TACC (15 Ыам ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 15 Ыам ыйын 2025.
  18. ↑ ТАСС: в Стамбуле началась встреча главы МИД Турции с российской делегацией, TACC (15 Ыам ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 15 Ыам ыйын 2025.
  19. ↑ ТАСС: переговоры РФ и Украины в Стамбуле стартуют 16 мая, TACC (15 Ыам ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 15 Ыам ыйын 2025.
  20. ↑ Украинская делегация приедет в четверг вечером, заявил советник Зеленского, РИА Новости (15 Ыам ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 15 Ыам ыйын 2025.
  21. ↑ The Guardian узнала имя представителя США на переговорах России и Украины, РБК. Сигэнии күнэ: 16 Ыам ыйын 2025.
  22. ↑ ТАСС: 16 мая в Стамбуле намечена трехсторонняя встреча Турции, России и Украины, TACC (15 Ыам ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 15 Ыам ыйын 2025.
  23. ↑ ТАСС: в Стамбуле завершилась встреча представителей Турции, США и Украины, TACC (16 Ыам ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 16 Ыам ыйын 2025.
  24. ↑ Мединский встретился с представителями США в Стамбуле, Коммерсантъ (16 Ыам ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 16 Ыам ыйын 2025.
  25. ↑ МИД рассказал о составе российской делегации на переговорах 2 июня, РИА Новости (29.05.2025). Сигэнии күнэ: 29 Ыам ыйын 2025.
  26. ↑ 1 2 Зеленский изменил состав украинской делегации для второй встречи в Турции, РБК. Сигэнии күнэ: 2 Бэс ыйын 2025.
  27. ↑ Зеленский подтвердил участие Украины в переговорах в Стамбуле 2 июня, РБК (1 Бэс ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 1 Бэс ыйын 2025.
  28. ↑ 1 2 ТАСС: переговоры России и Украины завершились, TACC (2 Бэс ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 2 Бэс ыйын 2025.
  29. ↑ Стало известно о двусторонней встрече Мединского и Умерова до начала переговоров, Известия (2 Бэс ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 2 Бэс ыйын 2025.
  30. ↑ Полная расшифровка слов главы МИД Турции перед переговорами, РБК (16 Ыам ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 16 Ыам ыйын 2025.
  31. ↑ Встреча российской и украинской делегаций в Стамбуле завершилась, РИА Новости (16 Ыам ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 16 Ыам ыйын 2025.
  32. ↑ Переговоры России и Украины проходят без прессы, РИА Новости (16 Ыам ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 16 Ыам ыйын 2025.
  33. ↑ Мединский: РФ удовлетворена результатом переговоров и готова продолжать контакты, Коммерсантъ (16 Ыам ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 16 Ыам ыйын 2025.
  34. ↑ Мединский: РФ и Украина представят свое видение возможного прекращения огня, TACC (16 Ыам ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 16 Ыам ыйын 2025.
  35. ↑ Мединский: Украина запросила прямые переговоры между Зеленским и Путиным, Коммерсантъ (16 Ыам ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 16 Ыам ыйын 2025.
  36. ↑ Мединский подтвердил подготовку крупнейшего обмена пленными с Украиной, РБК (16 Ыам ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 16 Ыам ыйын 2025.
  37. ↑ Лавров и Рубио обсудили итоги переговоров в Стамбуле, РИА Новости (17 Ыам ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 17 Ыам ыйын 2025.
  38. ↑ Рубио заявил о желании Трампа встретиться с Путиным как можно скорее, РБК (17 Ыам ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 17 Ыам ыйын 2025.
  39. ↑ Россия вернула из плена 270 военных и 120 гражданских, TACC (23 Ыам ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 23 Ыам ыйын 2025.
  40. ↑ Россия и Украина обменялись пленными по стамбульской договоренности, РБК. Сигэнии күнэ: 24 Ыам ыйын 2025.
  41. ↑ Россия и Украина завершили обмен пленными по формуле 1000 на 1000, РИА Новости (25.05.2025). Сигэнии күнэ: 25 Ыам ыйын 2025.
  42. ↑ Фидан: во 2-м раунде переговоров планируется изучить вопрос о встрече лидеров, TACC (2 Бэс ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 2 Бэс ыйын 2025.
  43. ↑ ТАСС публикует видео выступления Фидана перед началом переговоров РФ и Украины, TACC (2 Бэс ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 2 Бэс ыйын 2025.
  44. ↑ ТАСС: переговоры РФ и Украины шли на русском языке, TACC (2 Бэс ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 2 Бэс ыйын 2025.
  45. ↑ Песков: встреча Путина и Зеленского должна последовать за договорённостями, Коммерсантъ (28.05.2025). Сигэнии күнэ: 16 От ыйын 2025.
  46. ↑ 1 2 Мединский рассказал о переговорах в Стамбуле, РИА Новости (2 Бэс ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 2 Бэс ыйын 2025.
  47. ↑ Заявления глав делегаций России и Украины по итогам второго раунда переговоров, Коммерсантъ (2 Бэс ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 2 Бэс ыйын 2025.
  48. ↑ Опубликован полный текст российского меморандума по Украине, РИА Новости (2 Бэс ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 2 Бэс ыйын 2025.
  49. ↑ Предложения РФ (Меморандум) по урегулированию украинского кризиса. Текст, Interfax.ru (2 Бэс ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 2 Бэс ыйын 2025.
  50. ↑ Меморандум РФ предполагает выборы на Украине и подписание мирного договора, TACC (2 Бэс ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 2 Бэс ыйын 2025.
  51. ↑ Меморандум России предусматривает одобрение резолюцией СБ ООН, РИА Новости (2 Бэс ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 2 Бэс ыйын 2025.
  52. ↑ Умеров: Украина и РФ договорились о новом обмене телами погибших, TACC. Сигэнии күнэ: 2 Бэс ыйын 2025.
  53. ↑ Украина предложила провести новый раунд переговоров с Россией до конца июня, TACC. Сигэнии күнэ: 2 Бэс ыйын 2025.
  54. ↑ Путин утвердил состав делегации России на переговорах с Украиной, TACC (14..05.2025). Сигэнии күнэ: 15 Ыам ыйын 2025.
  55. ↑ Путин утвердил состав российской делегации на переговорах в Стамбуле, РБК (14.05.2025). Сигэнии күнэ: 15 Ыам ыйын 2025.
  56. ↑ Путин утвердил состав делегации для переговоров с Украиной в Стамбуле, Известия (14 Ыам ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 15 Ыам ыйын 2025.
  57. ↑ Кто вошел в переговорную группу России в Стамбуле. Инфографика, РБК (14.05.2025). Сигэнии күнэ: 15 Ыам ыйын 2025.
  58. ↑ Зеленский утвердил состав делегации для переговоров с РФ в Стамбуле, Известия (15 Ыам ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 15 Ыам ыйын 2025.
  59. ↑ Состав делегации Украины для участия в переговорном процессе с РФ в Стамбуле, TACC (15 Ыам ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 15 Ыам ыйын 2025.
  60. ↑ Килинкаров: члены украинской делегации сбежали в Стамбуле от мобилизации, AiF (19.05.2025). Сигэнии күнэ: 20 Ыам ыйын 2025.
  61. ↑ В Кремле назвали условие для встречи Путина и Зеленского, РИА Новости (17 Ыам ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 17 Ыам ыйын 2025.
  62. ↑ Трамп приветствовал предложение Путина возобновить прямые переговоры с Украиной, TACC (11.05.2025). Сигэнии күнэ: 11 Ыам ыйын 2025.
  63. ↑ Трамп потребовал от Украины немедленно согласиться на переговоры с Россией, РИА Новости (11 Ыам ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 11 Ыам ыйын 2025.
  64. ↑ Трамп допустил свой визит в Стамбул во время встречи делегаций России и Украины - Газета.Ru | Новости, Газета.Ru (12 Ыам ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 12 Ыам ыйын 2025.
  65. ↑ Трамп допустил поездку в Стамбул в четверг, РИА Новости (12 Ыам ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 12 Ыам ыйын 2025.
  66. ↑ В США назвали предложенные Путиным прямые переговоры Киеву блестящим маневром, Известия (11 Ыам ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 11 Ыам ыйын 2025.
  67. ↑ Эрдоган назвал встречу России и Украины в Стамбуле великолепной, РБК (2 Бэс ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 2 Бэс ыйын 2025.
  68. ↑ Мир по телефону, Коммерсантъ (18 Ыам ыйын 2025). Сигэнии күнэ: 19 Ыам ыйын 2025.
  69. ↑ Песков подтвердил, что телефонный разговор Путина с Трампом готовится, TACC (17.05.2025). Сигэнии күнэ: 19 Ыам ыйын 2025.
  70. ↑ Заявление Путина после разговора с Трампом. Текст, РБК. Сигэнии күнэ: 19 Ыам ыйын 2025.
  71. ↑ Axios сообщил о согласии Зеленского подписать мирный план в сжатые сроки, РБК (21.11.2025). Сигэнии күнэ: 21 Сэтинньи 2025.
  72. ↑ 1 2 WSJ узнал, что Киев внес в мирный план полную амнистию для всех сторон, РБК (21.11.2025). Сигэнии күнэ: 21 Сэтинньи 2025.
  73. ↑ Зеленский заявил о сложном выборе Украины из-за мирного плана США, РБК (21.11.2025). Сигэнии күнэ: 21 Сэтинньи 2025.

Категориялар