Алексеев Иван Гаврильевич

Иван Алексеев 1933 сыллаахха балаҕан ыйын 26 күнүгэр Сунтаар улууһун Хаҥалас нэһилиэгэр колхуостаах ыалыгар төрөөбүтэ. Аҕата Егоров Гаврил Алексеевич 1942 сыллаахха Москва куораты көмүскээбитэ уонна суорума суолламмыта.

1951 сыллаахха орто оскуоланы бүтэрбитэ.

1956 сыллаахха Саха Ил Университетыгар киирэн баран 1961 сыллаахха бүтэрбитэ. Идэтэ нуучча тыла уонна литэрэтиирэтэ.

1961 сылтан 1993 сылга диэри телевидение уонна араадьыйа кэмитиэтигэр эрэдээктэринэн үлэлээбитэ.

1995 сыл муус устар 14 күнүгэр өлбүтэ.

1955 сылтан бэчээттэнэн саҕалаабыта. «Бэс туорааҕа» (1959) оҕолорго анаммыт кэпсээннэр хомуурунньуктарын, хоһоон хомуурунньуктарын уонна дыраама айымньыларын ааптара: «Дорообо, кэлэр кэм» (1964), «Эйиэхэ» (1969), «Көмүс чүмэчи» (1988), «Ытык буор» (1992).

Хоһоонноро нуучча тылыгар тылбаастанан «Алмазное сердце России» (1974) хомуурунньукка киирбиттэрэ. Айымньыларын сүрүн тиэмэлэрэ: төрөөбүт дойду айылҕатыгар уонна ийэ тылга таптал, Саха сиригэр Гражданскай сэрии, сэрии оҕолорун трагедията, киһи дьылҕата, духуобунай-сиэрдээх олох төрүттэрэ уо.д.а.

И. Г. Алексеев либреттотыгар Г. Н. Комраков «Здравствуй, грядущее!» (1953), В. Я. Птицын «Звезда героя» (1984) кантаталары; В. Г. Кац «Солнечная Лена» (1972) уонна «Память» (1985), В. В. Ксенофонтов «Прометей России» (1989) ораториялары суруйбуттара.

«Урсик» (1961) бэйиэмэ, «Сата эмээхсин» (1963) дыраама, «Бүлүү хаайыылааҕа» (1972), «Үрүҥ халааттаах дьон» (1976), «Көмүс хатыҥ» (1978) айымньылар, «Хатан Эрбийэ бухатыыр» (1983) олонхо уо.д.а. ааптара.

Тыйаатыр сыанатыгар И. Г. Алексеев айымньыларынан «Бүлүү хаайыылааҕа», «Көмүс хатыҥ» (режиссер — С. И. Слепцов), «Суоһалдьыйа Толбонноох» (Ф. Ф. Потапов уонна В. М. Фомин), «Үрүҥ халааттаах дьон» (Ф. Ф. Потапов) уо.д.а. испэктээкиллэр туруоруллубуттара^[1].

• Арассыыйа Суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ (1991);
• Саха Өрөспүүбүлүкэтин ускуустуба үтүөлээх үлэһитэ.

• Писатели Якутии
• Писатели земли Олонхо. Биобиблиографический справочник. — Дь.: Бичик, 2000 — ISBN 5—7696—1001—8