Аксаков Софрон Петрович
Аксаков Софрон Петрович (1908 сыл алтынньы 2 күнэ, Оҥхой нэһилиэгэ, Саха уобалаһа — 1998 сыл олунньу 11 күнэ) — Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа.
Олоҕун олуктара
Софрон Аксаков Марха улууһун Оҥхой нэһилиэгэр (билиҥҥинэн Үөһээ Бүлүү улууһугар киирэр) 1908 сыллаахха төрөөбүт. Холкуоһу тэрийэр үлэҕэ сылдьыбыт.
1942 сыллаахха Үөһээ Бүлүү оройуонугар Буденнай аатынан холкуоска бырабылыанньа бэрэссэдээтэлинэн үлэлии сылдьан от ыйыгар аармыйаҕа ыҥырыллыбыт. 1942 сыл балаҕан ыйыттан Сталинградскай, Волховскай, 2-с Прибалтийскай, Ленинаградскай фроннарга сэриилэспит.
Аҕа дойду сэриитигэр Сталинград куораты көмүскүүр сэриигэ 1942 сыллаахха 64-с стрелковай полкаҕа сэриилэспит. Балаҕан ыйын 26 күнүгэр бааһырбыт. Онтон 1945 сылга диэри 8-с байыаннай дорожнай управленияҕа сулууспалаабыт. Ахтыытыгар суолдьут оҕоҕо Егоров Егорга кэлин 1970 сыллаахха маннык суруйбут: «Миигин кытта бииргэ сылдьыбыт киһи Дүллүкү нэһилиэгэр баар Васильев Сергей диэн… Элбэх оһуобай түгэн диэн суоҕа. Арай 9-с рота политруга окуопа тас өттүгэр бааһырыы ылан охтубута. Ону мин соһон окуопаҕа киллэрбитим… Ол иһин Бойобуой үтүөлэрин иһин мэтээлинэн наҕараадалаабыттара».[1]
1946 сыллаахха дойдутугар төннүбүтэ. Сэрии кэнниттэн И. В. Сталин аатынан колхозка счётчигынан, заправщигынан үлэлээбитэ. 1972 сыллаахха Сталинградтааҕы кыргыһыыга бааһырбыт атаҕын ампутациялаабыттара.
1998 сыллаахха олунньу 11 күнүгэр олохтон туораабыта.
Наҕараадалара
- Аҕа дойду сэриитин II ст. уордьана (06.04.1985)[2]
- «Бойобуой өҥөлөрүн иһин» мэтээл (30.06.1945)[3]