Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Айархаан (аат)

Айархаан (нууч. Айархан; Аярхан) — сахалыы уол, эр киһи аата. Аныгы ааттарга киирсэр. Ол курдук, Багдарыын Сүлбэ да, Тэрис да тиһиктэригэр бу аат суох[1][2].

Үөскээһинэ уонна суолтата

Саха Өрөспүүбүлүкэтин үтүөлээх артыыһа Альбина Дегтярёва 2002 сыллаахха тэрийбит этно-музыкальнай бөлөҕүн «Айархаан» диэн ааттаабыта. Быһа холоон эттэххэ, кини бу тылы (ааты) бэйэтэ айбыта.

Бу тыл икки тылтан үөскээбит: «Айар» (оҥорор, тутар) уонна «хаан». «Хаан» диэн тыл манна баһылык, тойон уонна уус, удьуор (генетика өйдөбүлэ (нууч.) (сах.) диэн суолталарга туттуллар. Онон «Айархаан» диэн «айар хааннаах», «өбүгэлэр удьуордарын илдьэ сылдьар айааччы, оҥорооччу» диэн суолталаах[3].

Тарҕаныыта

Саха сиригэр саҥа төрөөбүт уол оҕолор ортолоругар Айархаан диэн аат сэдэхтик бэриллэр. Гражданскай турук аакталарын суруйуу (нууч.) (сах. Дьаһалтата 2021 сыл түмүгүнэн биллэрбитинэн, бу аат уол оҕолорго бэриллэр сэдэх ааттар испииһэктэригэр киирбитэ[4].

Атын көрүҥнэрэ

Тэрис «Сахалыы аат» кинигэтигэр бу аакка маарыҥныыр, «ай» диэн төрүттээх атын ааттары киллэрбитэ: Айан, Айар, Айастаан, Айастаана.

Быһаарыылар

  1. ↑ Багдарыын Сүлбэ, 2011
  2. ↑ Тэрис, 2012
  3. ↑ Якутский хомус: магия звука (рус.). Google Arts & Culture. Сигэнии күнэ: 28 От ыйын 2026.
  4. ↑ Названы самые редкие и популярные якутские имена 2021 года(нууч.), Ysia.ru (20 января 2022). Сигэнии күнэ: 28 От ыйын 2026.

Литература

  • Багдарыын Сүлбэ Аатта тал. — Дьокуускай: Бичик, 2011. — 96 с.
  • Тэрис Тэрис. Сахалыы аат. — Дьокуускай: Якутский край, 2012. — 41 с.

Категориялар

© Правообладателем данного материала является АНО «Интернет-энциклопедия «РУВИКИ».
Использование данного материала на других сайтах возможно только с согласия АНО «Интернет-энциклопедия «РУВИКИ».