Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

ASEAN

Соҕуруулуу илин Азия дойдуларын ассоциацията (ааҥл. Association of Southeast Asian Nations , ASEAN) — Соҕуруулуу-илин Азияҕа баар 11 дойду бырабыыталыстыбаларын ыккардыларынааҕы политическай, экономическай уонна култуурунай тэрилтэтэ.

Сүрүн иһитиннэрии

ASEAN 1967 cыллаахха атырдьах ыйын 8 тэриллибитэ. Тэрийээччилэрэ Индонезия, Малайзия, Пилипиин, Сингапур уонна Тайлаан. Кэлин Бруней,Камбодьа, Лаос, Вьетнам уонна Мьянма кыттыспыттара. 2025 сыллаахха холбоһукка Арҕаа Тимор киирбитэ[3].

ASEAN кыттааччы дойдуларын бүтүн иэннэрэ 4.5 млн км2, олохтоохторун ахсаана 667 млн киhи.

Тэрилтэ үрдүкү уоргана — сылга иккитэ ыытыллар чилиэннээх дойдулар лидердэрин (дойдулар уонна бырабыыталыстыбалар баһылыктарын) саммита[4].

Соруга

Бангкоктааҕы декларацияҕа олоҕуран, тэрилтэ сүрүн соруктарынан биллэриллибиттэрэ:

  • ХНТ бириинсиптэрин өрө тутан, эрэгийиэҥҥэ эйэни уонна бигэ туругу хааччыйыы;
  • Кыттааччы дойдулар экономическай, социальнай уонна култуурунай сайдыыларыгар сабыдыаллааhын;
  • Тэҥ сыаллаах дойдулар хардарыта барыстаахтык үлэлэһэллэрин ситиһии[5].

Быһаарыылар

  1. ↑ Selected Basic ASEAN Indicators. ASEAN.organisation. ASEANstats. Сигэнии күнэ: 9 Ыам ыйын 2015. Архивировано 4 Балаҕан ыйын 2015 года.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 Report for Selected Countries and Subjects (англ.). IMF. Сигэнии күнэ: 26 Тохсунньу 2022. Архивировано 31 Кулун тутар 2022 года.
  3. ↑ Восточный Тимор официально стал 11-м членом АСЕАН — РБК (рус.). www.rbc.ru. Сигэнии күнэ: 16 Бэс ыйын 2026.
  4. ↑ АСЕАН: цели и задачи, страны, политика развития, сотрудничество с Россией и Китаем — РБК (рус.). www.rbc.ru. Сигэнии күнэ: 16 Бэс ыйын 2026.
  5. ↑ АСЕАН — справка. Сигэнии күнэ: 16 Бэс ыйын 2026. Архивировано 13 Ыам ыйын 2013 года.

Категориялар