Эскимостар

Эскимостар (эским.ᐃᓄᐃᑦ, юпигыт, инуит) — омук, сүрүннээн АХШ, Канаада, Арассыыйа, Дания уонна Саха Сирэ судаарыстыбаларыгар ыһыллан олорор хотугу норуот. Уопсай ахсааннара — 300 тыһ курдук. Саҥарар тыллара — эскимос тыла (төрүт тыллара), ону таһынан маннык тылларынан чопчу үчүгэйдик саҥараллар: английскай, датскай, нууча. Итэҕэллэрэ — Айыы уонна Католицизм.

Эскимоһунан икки норуот ааҕыллар: Юпик уонна Инуит. Ону тэҥэ алеуттар эмиэ эскимос курдук биллэллэр. Юпик норуота Аляскаҕа уонна Или Сибииргэ олорор. Быһа холуйдахха 4000 сыл аннараа өттүгэр «Унангам» (Билигин Алеут курдук биллэр) норуот арахсыбыт уонна толору туска культуратын Аляскаҕа сайдыппыт. 1500—2000 сыл аннараа өттүгэр соҕуруу-арҕаа аляскатыгар икки туспа вариациялар үөскээбиттэр. Инут тыла билигин хоту Аляскаҕа, Канадаҕа уонна Гренландияҕа тарҕаммыт. Ол бириэмэҕэ Туле тыла хотугулуу-арҕаа Аляскаҕа түргэнник тарҕаммыт.

undefined
undefined
undefined

Эскимос тыллара

Inuktitut.svg

Юпик тыллара

Инуит тыллара

Саха тыла Киин юпик тыла Инупиак тыла Хотугу Баhыын Инуит тыла Гренланныы тыла
киhи yuk iñuk [iɲuk] inuk inuk
тымныы kaneq kaniq kaniq kaneq
өрүс kuik kuuk kuuk kuuk
тас өттүттэн ellami siḷami [siʎami] silami silami

Быһаарыылар

  1. Census US 2000: American Indian and Alaska Native Tribes for the United States, Regions, Divisions, and States (PHC-T-18) Архивная копия от 9 Кулун тутар 2012 на Wayback Machine. Суммарно включают следующие группы: собственно эскимосы (Eskimo Tribes: 9820 чел., 2000 с.), гренландские эскимосы (Greenland Eskimo: 7 чел.), инуиты (Inuit: 1015 чел.), инупиаты (Inupiat Eskimo: 19365 чел.), сибирские эскимосы (Siberian Eskimo: 1430 чел.), чупик (Cupiks Eskimo: 68 чел.), юпик (Yup’ik: 24237 чел., 2000 с.): Census US 2000. American Indian and Alaska Native Alone and Alone or in Combination Population by Tribe for the United States: 2000.xls Архивная копия от 16 Тохсунньу 2019 на Wayback Machine
  2. Census US 2000: American Indian and Alaska Native Tribes for the United States, Regions, Divisions, and States (PHC-T-18) Архивная копия от 9 Кулун тутар 2012 на Wayback Machine. Суммарно включают следующие группы: собственно эскимосы (Eskimo Tribes: 6572 чел., 2000 с.), гренландские эскимосы (Greenland Eskimo: 2 чел.), инуиты (Inuit: 78 чел.), инупиаты (Inupiat Eskimo: 17016 чел.), сибирские эскимосы (Siberian Eskimo: 1390 чел.), чупик (Cupiks Eskimo: 55 чел.), юпик (Yup’ik: 22671 чел., 2000 с.): Census US 2000. American Indian and Alaska Native Alone and Alone or in Combination Population by Tribe for Alaska: 2000.xls Архивная копия от 15 Бэс ыйын 2010 на Wayback Machine
  3. Census US 2000: American Indian and Alaska Native Tribes for the United States, Regions, Divisions, and States (PHC-T-18) Архивная копия от 9 Кулун тутар 2012 на Wayback Machine. Суммарно включают следующие группы: собственно эскимосы (Eskimo Tribes), гренландские эскимосы (Greenland Eskimo), инуиты (Inuit), инупиаты (Inupiat Eskimo), сибирские эскимосы (Siberian Eskimo), чупик (Cupiks Eskimo), юпик (Yup’ik): Census US 2000. American Indian and Alaska Native Alone and Alone or in Combination Population by Tribe for California: 2000.xls Архивная копия от 15 Бэс ыйын 2010 на Wayback Machine
  4. Census US 2000: American Indian and Alaska Native Tribes for the United States, Regions, Divisions, and States (PHC-T-18) Архивная копия от 9 Кулун тутар 2012 на Wayback Machine. Суммарно включают следующие группы: собственно эскимосы (Eskimo Tribes), гренландские эскимосы (Greenland Eskimo), инуиты (Inuit), инупиаты (Inupiat Eskimo), сибирские эскимосы (Siberian Eskimo), чупик (Cupiks Eskimo), юпик (Yup’ik): Census US 2000. American Indian and Alaska Native Alone and Alone or in Combination Population by Tribe for Washington: 2000.xls Архивная копия от 15 Бэс ыйын 2010 на Wayback Machine
  5. 1 2 3 4 5 2006 Census Aboriginal Population Profiles (2006). Сигэнии күнэ: 17 Бэс ыйын 2011. Архивировано из оригинала 29 Муус устар 2015 года.
  6. 2006 Нунавут. Сигэнии күнэ: 17 Бэс ыйын 2011. Архивировано 25 Тохсунньу 2012 года.
  7. 2006 Квебек. Сигэнии күнэ: 17 Бэс ыйын 2011. Архивировано из оригинала 29 Муус устар 2015 года.
  8. 2006 Ньюфаундленд и Лабрадор. Сигэнии күнэ: 17 Бэс ыйын 2011. Архивировано из оригинала 29 Муус устар 2015 года.
  9. 2006 Северо-Западные территории. Сигэнии күнэ: 17 Бэс ыйын 2011. Архивировано из оригинала 29 Муус устар 2015 года.
  10. dnag.dk. Сигэнии күнэ: 17 Бэс ыйын 2011. Архивировано из оригинала 19 От ыйын 2011 года.
  11. Национальный состав населения Российской Федерации согласно переписи населения 2021 года. Сигэнии күнэ: 5 Тохсунньу 2023. Архивировано 30 Ахсынньы 2022 года.
  12. 1 2 3 Всероссийская перепись населения 2010 года. Официальные итоги с расширенными перечнями по национальному составу населения и по регионам. Архивная копия от 13 Ыам ыйын 2020 на Wayback Machine: см. Архивная копия от 18 Алтынньы 2012 на Wayback Machine
  13. 1 2 3 Всероссийская перепись населения 2002 года. Сигэнии күнэ: 24 Ахсынньы 2009. Архивировано 2 Олунньу 2008 года.