Черскэй Николай Васильевич

Черскэй Николай Васильевич (1905 сыл тохсунньу 20 күнэ [олунньу 2 күнэ] , Ольгинский район[d], Приморье кыраайа1994 сыл бэс ыйын 11 күнэ, Москва) — учуонай, ньиэп уонна гаас үөскээбит сирдэрин механикатын чинчийээччи, 1964—1987 сыллардаахха ССРС НА Сибиирдээҕи салаатын Саха Сиринээҕи филиалын Президиумын бэрэссэдээтэлэ.

Олоҕун олуктара

  • 1905 сыл олунньу 2 күнүгэр Приморье кыраайыгар Ольга бөһүөлэккэ төрөөбүтэ.
  • 1931 сылга Владивосток куоракка Уу транспорын механиктарын Институтун бүтэрбитэ.
  • 1942 сылтан ССКП чилиэнэ
  • 1951 сылга Нефть промышленноһын Академиятын бүтэрбитэ.
  • 1964—1987 сыллардаахха ССРС НА Сибиирдээҕи салаатын Саха сиринээҕи филиалын Президиумын бэрэссэдээтэлэ
  • 1973 сылтан биир кэмҥэ Хотугу сир физика уонна техника проблемаларын институтун дириэктэрэ.
  • 1968 сыллтан ССРС НА чилиэнэ-корреспондена
  • 1975 сылга Социалист Үлэ Дьоруойа
  • 1994 сыллаахха бэс ыйын 11 күнүгэр өлбүтэ.

ССРС Үрдүкү Сүбэтин VII—XI ыҥырыыларын депутата[1][2][3][4][5].

Айымньылара

  • Сүрүн айымньылара гаас ииннэрин конструкцияларын, гаас саппааһын ааҕан таһаарыы методтарын туһунан.
  • Гааһы ситиминэн тириэрдии туһунан.
  • Гаас сир анныгар кытаанах буолуон сөбүн туһунан (гидрат) уонна Саха Сиригэр оннук гаас элбэҕин бэлиэтээбит.

Наҕараадалара уонна ытык ааттара

  • Социалистическай Үлэ Геройа (1975)
  • Икки Ленин уордьана (1968, 1975);
  • Өктөөп Өрөбөлүүссүйэтин уордьана (1985);
  • Үлэ Кыһыл Знамятын уордьана (1963);
  • Норуоттар доҕордоһууларын уордьана (1981);
  • "Бочуот Бэлиэтэ" уордьан (1942);
  • Саха АССР билимин үтүөлээх үлэһитэ (1962);
  • Дьокуускай куорат Ытык олохтооҕо[6] (1982).

Аатын үйэтитии

  • 2007 сыллаахха Николай Черскэй аатынан Саха сиригэр булуллубут бөдөҥ алмаас ааттаммыта[7];
  • Н. Н. Черскэй аата РБА СС Хотугу сир хайа дьыалатын институтугар иҥэриллибитэ, бу институт дьиэтин иннигэр 2009 сыллаахха учуонай бүүһэ туруоруллубута;
  • Кини кэриэһигэр Дьокуускайга кэнпириэнсийэлэр ыытыллаллар;
  • 2016 сыллаахха учуонай аата Jascon-18 (Jascon 18 бырайыак) 150 миэтэрэ усталаах устар аалга иҥэриллибитэ.