Черскэй Николай Васильевич
Черскэй Николай Васильевич (1905 сыл тохсунньу 20 күнэ [олунньу 2 күнэ] , Ольгинский район[d], Приморье кыраайа — 1994 сыл бэс ыйын 11 күнэ, Москва) — учуонай, ньиэп уонна гаас үөскээбит сирдэрин механикатын чинчийээччи, 1964—1987 сыллардаахха ССРС НА Сибиирдээҕи салаатын Саха Сиринээҕи филиалын Президиумын бэрэссэдээтэлэ.
Олоҕун олуктара
- 1905 сыл олунньу 2 күнүгэр Приморье кыраайыгар Ольга бөһүөлэккэ төрөөбүтэ.
- 1931 сылга Владивосток куоракка Уу транспорын механиктарын Институтун бүтэрбитэ.
- 1942 сылтан ССКП чилиэнэ
- 1951 сылга Нефть промышленноһын Академиятын бүтэрбитэ.
- 1964—1987 сыллардаахха ССРС НА Сибиирдээҕи салаатын Саха сиринээҕи филиалын Президиумын бэрэссэдээтэлэ
- 1973 сылтан биир кэмҥэ Хотугу сир физика уонна техника проблемаларын институтун дириэктэрэ.
- 1968 сыллтан ССРС НА чилиэнэ-корреспондена
- 1975 сылга Социалист Үлэ Дьоруойа
- 1994 сыллаахха бэс ыйын 11 күнүгэр өлбүтэ.
ССРС Үрдүкү Сүбэтин VII—XI ыҥырыыларын депутата[1][2][3][4][5].
Айымньылара
- Сүрүн айымньылара гаас ииннэрин конструкцияларын, гаас саппааһын ааҕан таһаарыы методтарын туһунан.
- Гааһы ситиминэн тириэрдии туһунан.
- Гаас сир анныгар кытаанах буолуон сөбүн туһунан (гидрат) уонна Саха Сиригэр оннук гаас элбэҕин бэлиэтээбит.
Наҕараадалара уонна ытык ааттара
- Социалистическай Үлэ Геройа (1975)
- Икки Ленин уордьана (1968, 1975);
- Өктөөп Өрөбөлүүссүйэтин уордьана (1985);
- Үлэ Кыһыл Знамятын уордьана (1963);
- Норуоттар доҕордоһууларын уордьана (1981);
- "Бочуот Бэлиэтэ" уордьан (1942);
- Саха АССР билимин үтүөлээх үлэһитэ (1962);
- Дьокуускай куорат Ытык олохтооҕо[6] (1982).
Аатын үйэтитии
- 2007 сыллаахха Николай Черскэй аатынан Саха сиригэр булуллубут бөдөҥ алмаас ааттаммыта[7];
- Н. Н. Черскэй аата РБА СС Хотугу сир хайа дьыалатын институтугар иҥэриллибитэ, бу институт дьиэтин иннигэр 2009 сыллаахха учуонай бүүһэ туруоруллубута;
- Кини кэриэһигэр Дьокуускайга кэнпириэнсийэлэр ыытыллаллар;
- 2016 сыллаахха учуонай аата Jascon-18 (Jascon 18 бырайыак) 150 миэтэрэ усталаах устар аалга иҥэриллибитэ.