Филиппов Гаврил Гаврильевич

1944 сыллаахха олунньу 26 күнүгэр Бүлүү улууһун Тылгыны нэһилиэгэр холкуостаах дьиэ кэргэнигэр төрөөбүт.

1962 сылга Үгүлээт орто оскуолатын бүтэрбит. Оскуола кэнниттэн төрөөбүт оскуолатыгар математика уонна физкультура учууталынан үлэлээбит^[1]. Сэбиэскэй Аармыйаҕа (артиллерия сэриилэрэ) сулууспалаабыта, сержаан сыбаанньатынан демобилизацияламмыт.

1973 сылга М. К. Аммосов аатынан Саха судаарыстыбаннай үнүбүрсүтүтүүн устуоруйа-билэлиэгийэ бакылтыатын бүтэрбит. 1973—1974 сылларга Е. И. Убрятова бэрэпиэссэр салалтатынан билим стажировкатын ааспыта.

1991 сылтан 2012 сылга диэри — М. К. Аммосов аатынан Саха судаарыстыбаннай үнүбүрсүтүтүүн (2010 сылтан — М. К. Аммосов аатынан Хотугулуу-Илиҥҥи федеральнай университет) саха тылын хаапыдыратын сэбиэдиссэйэ. 1992 сылтан 2003 сылга диэри уонна 2008 сылтан 2010 сылга диэри — Саха билэлиэгийэтин уонна култууратын бакылтыатын декана. 2010 сылтан 2015 сылга диэри — Хотугулуу-Илиҥҥи федеральнай үнүбүрсүтүт Арассыыйа Хотугулуу-Илиҥҥи норуоттарын тылларын уонна култуураларын үнүстүүтүн дириэктэрэ.

Тыл билимин хандьыдаата (1987, «Причастие будущего времени на -ыах и форма на -ыа в якутском языке» ( диэн тиэмэҕэ). Билэлиэгийэ билимин дуоктара (1999, «Саха тылын причастийалара: комплекснай-типологическай, функциональнай-семантическай чинчийии»). М. К. Аммосов аатынан Саха судаарыстыбаннай үнүбүрсүтүт бэрэпиэссэрэ^[2][1].

Г. Г. Филиппов Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр тыл тутуутун тэрийээччилэртэн биирдэстэрэ. Саха тылын, литературатын уонна национальнай култууратын идэлээхтэрин бэлэмнээһин тиэхиньиичэскэй уонна быраактыка боппуруостарынан; оскуолаҕа уонна университекка саха тылын үөрэтии ньымаларынан дьарыктанар. Саха тылын филологиятын чинчийээччитэ^[2].

348 бэчээккэ тахсыбыт үлэлээх, ол иһигэр 200 билим ыстатыйалаах, 17 үөрэнэр кинигэ, босуобуйалар уонна манагыраапыйа ааптардара. Алта тыл билимин хандьыдаатын бэлэмнээбит^[2].

Г. Г. Филиппов чинчийэр үлэлэрэ, чуолаан саха тылын туохтуурдарын формаларын семантикатын уонна функцияларын комплекснай-типологическай чинчийиитэ, саха тылын морфологиятыгар уонна синтаксистыгар элбэх ыйытыыны быһаарарга көмөлөспүтэ, ону тэҥэ саха уонна түүрк тылларын грамматическай категорияларын чинчийиигэ саҥа көрүүнү биэрбитэ^[2][1].

Тыл тутуутун тэрийээччи уонна чинчийээччи быһыытынан, Г. Г. Филиппов саха тылын филологиятыгар уонна литератураны үөрэтиигэ маннык хайысхалар сайдалларыгар төһүү буолбута: тыл көстүүлэрин функциональнай-семантическай, комплекснай уонна типологическай чинчийии; стилистика уонна саҥа култуурата; уус-уран айымньы тыла уонна поэтиката; нуучча-саха тылбааһын боппуруостара; саха литэрэтиирэтин классиктарын фундаментальнай чинчийиитэ; Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр саха тылын функционируйдуурун боппуруостара уонна быраактыкалаах соруктара^[2].

• «Причастие будущего времени на -ыах и форма на -ыа в якутском языке» (1987)^[2];
• «Предикативное склонение в якутском языке» (1989)^[2];
• «Причастие якутского языка: функционально-семантическое, комплексно-типологическое исследование» (1999)^[2].

• Саха Өрөспүүбүлүкэтин билимин үтүөлээх диэйэтэлэ (2005)^[2][1];
• Саха Өрөспүүбүлүкэтин Суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ (2007)^[3].

• Аҕата — Гаврил Романович Филиппов, Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, инбэлиит буолан эргиллэн баран, холкуос бэрэссэдээтэлинэн үлэлээбит;
• Ийэтэ — Александра Кононовна;
• Аҕыс бииргэ төрөөбүттэрдээх;
• Кэргэннээх, оҕолордоох^[1].