Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Федотов Степан Прокопьевич

УРУБИИКИ иһигэр маннык араспаанньалаах дьон туһунан ыстатыйалар бааллар, көр Федотов.

Федотов Степан Прокопьевич (1935 сыл олунньу 10 күнэ, Сүлэ нэһилиэгэ, Саха АССР — 1983 сыл сэтинньи 15 күнэ) — саха сэбиэскэй суруйааччыта, прозаик, очеркист, суруналыыс[1]. 1965 сылтан ССРС Суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ[2].

Олоҕун олуктара

1935 сыллаахха олунньу 10 күнүгэр Ньурба улууһун Сүлэ нэһилиэгэр (билиҥҥи Дьиикимдэ сэлиэнньэтиттэн биир биэрэстэлээх сиргэ) Дьөттүн алааһыгар күн сирин көрбүтэ[3]. Аҕата — Прокопий (дьоҥҥо биллэр аата Модьу Борокуоппай), ийэтэ — Даарыйа (Ырыа кыыһа)[4].

Сэрии ыарахан сылларыгар төгүрүк тулаайах хаалан, аччыктааһыны уонна тоҥууну-хатыыны билэн улааппыта. Бастаан Ньурба интэринээтигэр олорбута, онтон Араҥастаах оҕо дьиэтигэр иитиллибитэ[4].

1959 сыллаахха Дьокуускайдааҕы тыа хаһаайыстыбатын техникумун бүтэрэн, холкуоска зоотехнигынан үлэлээбитэ[2].

Суруйарга дьоҕурдааҕын таба көрөннөр, «Эдэр коммунист» хаһыакка салаа сэбиэдиссэйинэн үлэҕэ ылбыттара. 1963 сылтан «Кыым» хаһыат кэрэспэдьиэнэ. 1962 сылтан ССКП чилиэнэ[2].

1983 сыллаахха сэтинньи 15 күнүгэр олохтон туораабыта[2].

Айар үлэтэ

1954 сыллаахха «Кыһыл сулус» улуус хаһыатыгар бастакы хоһоонноро бэчээттэммиттэрэ[3]. Литератураҕа өрөспүүбүлүкэтээҕи куонкуруска очеркалары суруйан киирбитэ. «Гагарин — биһиэхэ Соморсуҥҥа» диэн очерката бастакы, оттон «Кынаттаах олох» иккис бириэмийэҕэ тиксибиттэрэ[4].

Бу үлэлэргэ тирэҕирэн, 1962 сыллаахха «Кынаттаах олох» диэн бастакы кинигэтэ күн сирин көрбүтэ. Айымньыларын сүрүн тиэмэтэ — тыа сирин үлэһит дьонун олоҕо, кинилэр кыһалҕалара уонна ыра санаалара[2]. Дөкүмүөннээх очеркалары суруйарын таһынан, кэпсээннэри, сэһэннэри уонна хоһооннору айбыта[1].

Библиографията

  • Кынаттаах олох: Очеркалар. — Дьокуускай, 1962.
  • Сирдээҕи сулустар: Очеркалар. — Дьокуускай, 1965.
  • Сүрэх: Кэпсээннэр. — Дьокуускай, 1968.
  • Аал-луук маc анныгар: Кэпсээннэр. — Дьокуускай, 1972.
  • Билэр-билбэт дьонум: Кэпсээннэр. — Дьокуускай, 1977.
  • Көрсөн aahap күннэр: Кэпсээннэр. — Дьокуускай, 1985.
  • Туойуох-ыллыах санаам киирдэ: Хоһооннор. — 2020.
  • Эргэ чымадаан кистэлэҥэ.
  • Степан Федотов айымньыларыттан бэргэн этиилэр.

Дьиэ кэргэнэ

Кыыһа — Сардаана Федотова[1].

Аатын үйэтитии

  • Дьиикимдэҕэ (Дьөттүн алааһыгар) төрөөбүт сиригэр балаҕана чөлүгэр түһэриллэн турар. Манна сыл аайы «Ньурба көмүс күһүнэ» диэн литэрэтиирэ тэрээһинэ ыытыллар[3].
  • Ньурба улууһун суруйааччыларын аллеятыгар мастан кыһыллан оҥоһуллубут мэтириэтэ (уус Е. И. Иванов үлэтэ) турар[3].
  • 2020 сыллаахха хоһооннорун түмэр «Туойуох-ыллыах санаам киирдэ» диэн хомуурунньук бэчээттэнэн тахсыбыта[1].
  • Кыраайы үөрэтээччи Л. А. Канаева көҕүлээһининэн, харалла сыппыт архыыптарыгар (суруктарга, блокноттарга, тэтэрээттэргэ) олоҕуран «Эргэ чымадаан кистэлэҥэ» уонна «Степан Федотов айымньыларыттан бэргэн этиилэр» диэн кинигэлэр бэчээттэммиттэрэ[4].

Быһаарыылар

  1. ↑ 1 2 3 4 Ньурбаттан бастакы ССРС суруйааччыларын Сойуустарын чилиэнэ, суруйааччы журналист СТЕПАН ПРОКОПЬЕВИЧ ФЕДОТОВ (рус.). МКУ "Межпоселенческая централизованная библиотечная система" Нюрбинского района. Сигэнии күнэ: 5 Атырдьах ыйын 2026.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 Федотов Степан Прокопьевич (рус.). Писатели Якутии. Сигэнии күнэ: 5 Атырдьах ыйын 2026.
  3. ↑ 1 2 3 4 Литературные места Нюрбы (рус.). МБУ ДНТ им. А.Я. Овчинниковой. Сигэнии күнэ: 5 Атырдьах ыйын 2026.
  4. ↑ 1 2 3 4 Выставка «Эргэ чымадаан кистэлэҥэ» (рус.). МБУ ДНТ им. А.Я. Овчинниковой. Сигэнии күнэ: 5 Атырдьах ыйын 2026.

Категориялар