Табунанов Георгий Тимофеевич
Табунанов Георгий Тимофеевич (1912 сыл муус устар 5 күнэ, Таатта улууһа — 1975 сыл от ыйын 22 күнэ) — Саха сиригэр Осавиахим хамсааһынын тэрийээччи, пулеметнай рота хамандыыра, Японияны кытта сэрии кыттыылааҕа[1].
Олоҕун олуктара
1912 сыллаахха муус устар 5 күнүгэр Саха сирин Таатта улууһун сиригэр төрөөбүтэ. Таатта улууһун Чычымах уонна Чөркөөх оскуолаларыгар үөрэммитэ.
1929 сыллаахха Дьокуускайга көспүтэ. Дьокуускай куорат иккис сүһүөх оскуолатыгар үөрэммитэ[2].
1930 сыллаахха Дьокуускайдааҕы педагогическай техникумҥа үөрэммитэ. 1932 сыллаахха Саха национальнай байыаннай оскуолатын курсана буолбута, онно отдел хамаандыырын, старшина, взвод хамаандыырын дуоһунастарыгар биир кэлим үлэлээбитэ.
1932 сылтан 1936 сылга диэри Осоавиахим Саха сирин уобаластаах сэбиэтин бэрэссэдээтэлинэн үлэлээбитэ. Бэрэссэдээтэл дуоһунаһыгар Ураты Уһук Илиннээҕи аармыйа хамаандалааһынын кытта сөбүлэһиннэрэн, офицерскай звание иҥэриллэн туран бигэргэтиллибитэ. Кини Саха сиригэр Осоавиахим хамсааһынын бастакы тэрийээччитэ буолбута. Саха АССР Осоавиахимын салайыыга көхтөөх үлэтин иһин ССРС Осоавиахимын үрдүкү органнарын уонна Саха сирин Үрдүкү Сэбиэтин Бочуоттаах грамоталарынан наҕараадаламмыта.
1933 сыллаахха ССРС Осоавиахимын бэрэссэдээтэллэрин Киин курстарыгар үөрэммитэ, ытыыга күрэхтэһиилэргэ кыайыылаах буолан, сахалартан бастакынан «Ворошиловскай ытыыһыт» аатын ылбыта. Саха сиригэр «Ворошиловскай ытыыһыт» бэлиэлээх тыһыынчанан бэргэн ытыыһыттары бэлэмнээбитэ.
1936 сыллаахха Ульяновскай куоракка пилот идэтигэр үөрэнэ ыытыллыбыта. Ол эрээри лётчик буолар дьылҕаламматаҕа: диплом ылыан иннинэ «норуот өстөөхтөрүн кытта сибээстээх» диэн сымыйанан буруйданан, сэрии саҕаланыар диэри «Холбос» систиэмэтигэр үлэлээбитэ.
Кыһыл Аармыйа кэккэтигэр 1941 сыл атырдьах ыйыгар ыҥырыллыбыта. Байкал кэтиттээҕи байыаннай уокурукка 80-с уонна 386-с саппас стрелковай полкаларга пулеметнай взвод хамаандыырынан уонна пулеметнай рота хамаандыырын солбуйааччынан сулууспалаабыта.
1942 сыл сэтинньититтэн 1943 сыл кулун тутарыгар диэри «Выстрел» курстарыгар үөрэммитэ. Ол кэнниттэн Байкал кэтиттээҕи байыаннай уокурук 36-с аармыйатын 14-с дивизиятын 64-с стрелковай полкатыгар пулеметнай рота хамаандыырын солбуйааччынан сулууспалаабыта. 1943 сыл бэс ыйыттан 1946 сыл тохсунньутугар диэри — ол курдук 64-с полка пулеметнай ротатын хамаандыыра.
1945 сыл атырдьах ыйыгар Япония Квантунскай аармыйатын үлтүрүтүүгэ кыттыбыта. Хайлар куорат аттыгар ротаны сатабыллаахтык салайбытын иһин Үрдүкү Кылаабынай Хамаандалааччы И. В. Сталин Махтал суругун ылбыта. Үрдүкү хамаандалааччылар кини туһунан суруйбут характеристикаларыгар «бэйэтигэр уонна иллэһэ сылдьар дьонугар ирдэбиллээх, күүстээх санаалаах хамаандыыр», кыргыһыыларга «хорсун быһыы холобурун» көрдөрбүт офицер быһыытынан сыаналанар.
Япония капитуляциялаабытын кэннэ Китай-Илин тимир суолун Чжаланьтунь станциятын коменданын көмөлөһөөччүтүнэн сулууспалаабыта.
Сэрии кэнниттэн Дьокуускайдааҕы педагогическай училищеҕа байыаннай иитии преподавателинэн үлэлээбитэ. 1947 сылтан 1952 сылга диэри КПСС Тааттааҕы райкомугар үлэлээбитэ[3].
1975 сыллаахха өлбүтэ, Ытык-Күөлгэ төрөөбүт Таатта улууһугар кылабыыһаҕа көмүллүбүт.
Наҕараадалара уонна ытык ааттара
- «Германияны кыайыы иһин» мэтээл;
- «Японияны кыайыы иһин» мэтээл;
- ССРС Осоавиахим уонна Саха АССР Үрдүкү Сэбиэтин бочуоттаах грамоталара;
- Таатта улууһун ытык олохтооҕо[4].