Приклонскай Иван Васильевич
Приклонскай Иван Васильевич — 1681 сылтан 1984 сылга дылы Саха сирин бойобуодатынан ананан үлэлээбит киһи, стольник[1].
Бу киһи иннинэ бойобуоданан Бибиков Фома Иванович олорбут. Кини кэнниттэн бойобуоданан Кровков Матвей Осипович анаммыт.
Олоҕун олуктара
1649—1652 сыллардаахха Иван Приклонскай, стряпчай дуоһунаһыгар сылдьан, Алексей Михайлович ыраахтааҕы таҥараҕа үҥүүгэ барар «айаннарыгар» кинини арыаллыыр дьон кэккэтигэр баара. 1657 сылтан кини ыраахтааҕы айаннарыгар мэлдьи «ухабничайынан» сылдьыбыта уонна биир оннук айан кэмигэр, суолга иһэн, 1660 сыллаахха муус устар 24 күнүгэр ыраахтааҕы уурааҕынан стряпчайтан стольникка диэри үрдэтиллибитэ.
1679 сыл балаҕан ыйын 5 күнүгэр ыраахтааҕы Фёдор Алексеевич стольник Иван Приклонскай аатын бэйэтин кытта бииргэ айанныыр дьон испииһэгэр киллэрэргэ дьаһайбыта. 1658–1683 сылларга үрдүкү таһымнаах көрсүһүүлэр кэмнэригэр ыраахтааҕы аттыгар хас да төгүл рынданан турбута: 1660 сыл ыам ыйыгар Грузия царевиһын Николай Давыдовиһы көрсүүгэ, оттон 1664 сыл олунньутугар Англия посолун Чарльз Говарды көрсүү кэмигэр рында эрэ буолбакка, көрсүһүү кэнниттэн ыраахтааҕы остуолугар эмиэ сулууспалаабыта.
1662 сыл муус устар 15 күнүгэр Иван Васильевич Приклонскай, Лев уонна Данила Никитич Вельяминовтар диэн бырааттыылары кытта бииргэ, рынданан анаммыта. Ол эрээри, И. В. Приклонскай кинилэри кытта бииргэ сулууспалыыртан аккаастанан, «кинилэри кытта тэҥҥэ турарым табыллыбат» диэн мөккүспүтэ. Ыраахтааҕы уурааҕынан, Иван Васильевич Приклонскайы Разряд прикаһыгар талаҕынан охсуунан накаастаабыттара. 1664 сылга И. В. Приклонскай Казаан дыбарыаһын прикаһыгар сулууспалаабыта.
Приклонскай 1680 сыллаахха Арассыыйаҕа саҕаламмыт реформаны Саха сиригэр ыыта кэлбитэ. Сүрүн соруга — Дьокуускай остуруогун байыаннай-административнай уокурук киинигэр — куоракка — кубулутуу. Кини бойобуодалыыр кэмигэр Дьокуускай остуруога Өлүөнэ өрүс үөһээ өттүгэр саҥа сиргэ көһөрүллүбүтэ. Ол эрээри, Дьокуускай бойобуодата Иван Приклонскай саҥа остуруогу тутан бүтэрбэтэҕэ, тутууну кини кэнниттэн кэлбит бойобуода түмүктээбитэ. Остуруогу саҥа сиргэ көһөрүү олохтоох дьон өрө туруута суох ааспатаҕа. Сорох астымматах дьон Сибиирдээҕи приказка бойобуода И. В. Приклонскай туһунан үҥсүү суруйбуттара. Кинини «куораты олохтоохтор көрдөрбүт сирдэригэр буолбакка, атын сиргэ көһөрдө» уонна «биһигини кытта сөбүлэспэккэ гынна» диэн буруйдаабыттара. Үҥсүүлэри бэрэбиэркэлээбиттэрэ, ол эрээри астымматах дьон аҕыйах эбит, оттон остуруок саҥа сирэ табыгастаах этэ. Сорох олохтоохтор астыммат төрүөттэрэ диэн эргэ куоракка кинилэр бастыҥ сир учаастактардаах этилэр, оттон саҥа остуруок сирэ оннук буолбатах этэ.
Иван Приклонскай Дьокуускайга 1684 сыл ыам ыйын 24 күнүгэр дылы үлэлээбитэ.
1682 сыллаахха хаҥаластар Дьэнник салалталаах түмүллүүлэрин үлтү сынньар. Дьэнниги бэйэтин куоракка аҕалан өлөттөрөр.
1682 сыллаахха митрополит Павел Тобольскай иккис бойобуодатын Михаил Васильевич Приклонскайы, Иван бэйэтин бииргэ төрөөбүт быраатын, таҥара дьиэтиттэн тэйиппитэ. 1685 сыллаахха сиэри-майгыны аһара кэспитин иһин Иван Приклонскайы митрополит Павел сууттатан турардаах[2].
Дьиэ кэргэнэ
Иван Васильевич Приклонскай Наталья Степановна Радилованы кэргэн ылбыта. Оҕолоро: Михаил Иванович Приклонскай (1652—1724), стряпчай уонна стольник.