Платонов Иван Иванович
Платонов Иван Иванович (1893 сыл тохсунньу 30 күнэ — 1946 сыл балаҕан ыйын 28 күнэ) — Иккис Наахара нэһилиэгин маҥнайгы учуутала.
Олоҕун олуктара
1893 сыллаахха тохсунньу 30 кунугэр Иккис Наахара нэһилиэгэр Мэҥэ-Хаҥалас оройуонугар Саха АССР-га төрөөбүтэ. Аҕата — Платонов Иван Еремеевич, ийэтэ Платонова Акулина Николаевна.
Иван Иванович сэниэ ыал оҕото буолан сыаркап приходун оскуолатыгар 1900 сыллаахха үөрэнэ киирбит. Иккис сылыгар үчүгэйдик үөрэнэн бүтэрбит. Кинини куоракка уерэнэригэр субэлээбиттэр. Онон Дьокуускай куоракка 4 кылаастаах училище5а уерэнэ киирэр. Училищены наар «4» уонна «5» сыананан бутэрэр.
Үөрэҕин бүтэрээт Лөгөй нэһилиэгэр учууталынан ананан үлэтин саҕалаабыта. Онно биир сыл үлэлээт 1911 сыллаахха төрөөбүт нэһилиэгэр үлэлии кэлбитэ. 18 саастаах Иван Иванович кэлээт да төрөөбүт нэһилиэгин оҕолорун үөрэтиигэ, улахан дьону үөрэхтээһиҥҥэ, нэһилиэнньэни өй-санаа өттүнэн иитиигэ актыыбынайдык кыттан барбыта. 1916 сыллаахха диэри үлэлээн баран, Тыыллыма оскуолатыгар ананан барбыта. 1921 сыллаахха дойдутугар эргиллэн кэлэн эмиэ учууталлаан барбыта.
1921 сылтан 1927 сылга диэри 2-с Наахара оскуолатыгар үлэлиир. Кини үлэлиир кэмнэригэр оскуола түөрт кылаастаах буолар уонна оҕолор олорор пансионаттара аһыллар. Онно оҕолор бэлэм аһылыкка олорон үөрэнэллэр. Кыахтаах эрэ дьон оҕолоро буолбакка, ким ба5алаах үөрэнэр кыахтаммыта. Иван Иванович 4 кылааһы (I—IV) соҕотоҕун үөрэтэрэ уонна элбэх кылааһы соҕото5ун уерэтии ньыматын билбит, үчүгэй бэлэмнээх учуутал этэ диэн, үөрэммит оҕолоро ахталлара.
Иван Иванович биһиги оскуолабытыгар 11 сыл үлэлээбит. Ити үлэлиир сылларыгар оскуола эрэ үлэтигэр буолбакка, нэһилиэк олоҕор көхтөөхтүк кыттан, дьону өй-санаа өттүнэн иитиигэ, улахан дьону үөрэхтээһиҥҥэ, саҥа былаас уонна олох туһунан өйдөтүү улэҕэ сыралаахтык улэлэспитэ. Кинини нэһилиэнньэ өйүүрэ уонна убаастыыра.
1946 сыллаахха балаҕан ыйын 28 күнүгэр өлбүтэ.
Дьиэ кэргэнэ
- Кэргэнэ — Иульяна Дмитриевна Борисова-Платонова, Манньыаттаах сиэнэ;
- Үс кыыс оҕоломмуттара:
- Платонова Калисфена Ивановна (1920—1948), оҕо суруйааччыта, тылбаасчыт, педагог;
- Платонова Кыдана Ивановна (1925—2009), лингвист, тыл билимин хандьыдаата;
- Платонова Сата Ивановна, тыл билимин хандьыдаата, профессор;
- Күтүөтэ — Башарин Георгий Прокопьевич, учуонай, устуоруйа билимин дуоктара.
- Сиэннэрэ:
- Башарина Наталья Георгиевна, устуоруйа билимин хандьыдаата.
- Башарин Карл Георгиевич (1942—2023), мэдиссиинэ билимин дуоктара, ХИФУ профессора.