Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Пионерия күнэ

Пионерия күнэ (нууч. День пионерии) (билиҥҥи Арассыыйаҕа — День детских общественных объединений[1]) — оҕолор уонна подростоктар, пионерскай (оскуола) саастаах оҕолору кытта үлэлиир вожатайдар уонна педагогтар бырааһынньыктара. Ыам ыйын 19 күнүгэр В. И. Ленин аатынан Бүтүн Сойуустааҕы пионерскай тэрилтэ тэриллибит күнүгэр бэлиэтэнэр. 1922 сыллаахха олохтоммута.

1991 сылтан Оҕо уопсастыбаннай түмсүүлэрин уонна тэрилтэлэрин күнэ диэн ааттанар. Тэрээһиннэргэ пионерскай хамсааһын үгэстэрин уонна үлэтин ньымаларын салгыыр уопсастыбаннай тэрилтэлэр кытталлар. Үгэс курдук, бу күн кылаас чаастара, успуорт күрэхтэрэ, кэнсиэртэр, субуотуньуктар, өрөгөйдөөх линейкалар уонна көрүүлэр ыытыллаллар.

Устуоруйата

Бырааһыньык 1922 сыллаахха ыам ыйын 19 күнүгэр Арассыыйа коммунистическай ыччат сойууһун (РКСМ) II Бүтүн Арассыыйатааҕы конференциятыгар олохтоммута. Бу күн 9-тан 14-кэр диэри саастаах оҕолорго анаан тэрилтэ бэйэтэ эмиэ тэриллибитэ[2]. Бырааһынньык официальнай аата — Ленин аатынан Бүтүн Сойуустааҕы пионерскай тэрилтэ күнэ[2].

undefined

Сэбиэскэй Сойууска ыам ыйын 19 күнүгэр оскуолаларга пионерскай парааттар, кэнсиэртэр ыытыллаллара, звеньялар, этэрээттэр уонна дружиналар ыккарыдларыгар металлолом (нууч.) (сах. уонна макулатура (нууч.) (сах. хомуйуутугар күрэхтэһии түмүктэрэ тахсаллара. Үрдүк таһымнаах линейкалар буолаллара, онно бастыҥ октябрёноктары пионер кэккэтигэр ылаллара. Оҕолор горн уонна барабаан тыаһын доҕуһуолунун кытта пионерскай андаҕары этэллэрэ.

Саамай улахан тэрээһиннэри Кыһыл болуоссакка тэрийэллэрэ[2].

Киэһэ үгэс буолбут пионерскай кутаа тула официальнайа суох тэрээһиннэр ыытыллаллара.

1970—80-с сыллардаахха сорох оскуолаларга ыам ыйын 19 күнүгэр «Ленинскай уруоктары» ыытар буолбуттара.

1990 сыл алтынньы 1 күнүгэр Бүтүн Сойуустааҕы пионерскай тэрилтэ оннугар Пионерскай тэрилтэлэр сойуустара — Оҕо тэрилтэлэрин федерацията (СПО-ФДО) тэриллибитэ. Бу сылга Бүтүн Сойуустааҕы пионерскай тэрилтэ Киин сэбиэтэ Оҕо уонна пионерскай тэрилтэлэр киин сэбиэттэрэ диэн ааттаммыта[3].

undefined

Сэбиэскэй Сойуус ыһыллыбытын кэннэ Пионерия күнэ официальнай бырааһынньык буолан бүппүтэ. Кини оннугар Оҕо уопсастыбаннай түмсүүлэрин уонна тэрилтэлэрин күнэ кэлбитэ — ыам ыйын 19 күнүгэр бэлиэтэнэр официальнайа суох бырааһынньык[4].

Тэрээһиннэргэ пионерскай үгэстэри уонна үлэ ньымаларын тутуһан хаалбыт оҕо тэрилтэлэрэ уонна хамсааһыннара кытталлар. Пионерскай тиэмэлээх тэрээһиннэр Арассыыйаҕа эрэ буолбакка, урукку Сэбиэскэй Сойуус атын да дойдуларыгар ыытыллаллар.

2022 сыллаахха, Ленин аатынан Бүтүн Сойуустааҕы пионерскай тэрилтэ 100 сыллаах юбилейын күнүгэр, КПРФ баартыйа Кыһыл болуоссакка Москва куораттан, Москва уобалаһыттан уонна Киин федеральнай уокурук эрэгийиэннэриттэн кэлбит 5 тыһыынча оскуола оҕотун суох буолбут пионерскай тэрилтэ кэккэтигэр бэлиэ символическайдык киллэрбитэ[5]. Маннык тиһэх тэрээһин 2024 сыллаахха буолбута.

2022 сыллаахха Арассыыйатааҕы оскуола оҕолорун хамсааһыннарын (РДШ) базатыгар «Бастакылар хамсааһыннара» диэн Арассыыйатааҕы оҕо уонна ыччат хамсааһыннара (РДДМ) тэриллибитэ. Арассыыйа бэрэсидьиэнэ Владимир Путин саҥа тэрилтэҕэ «пионердар» диэн тылы туһанары көрөргө эппитэ[6].

undefined

Сиэрдэрэ

Оҕо уопсастыбаннай түмсүүлэрин уонна тэрилтэлэрин күнэ үгүс өттүнэн Пионерия күнүн үгэстэрин салгыы тутар. Үгэс курдук, ыам ыйын 19 күнүгэр элбэх үөрэх тэрилтэлэригэр кылаас чаастара, успуорт күрэхтэрэ, кэнсиэртэр, субуотуньуктар, өрөгөйдөөх линейкалар уонна көрүүлэр ыытыллаллар[7].

Култуура кииннэригэр, сынньалаҥ тэрилтэлэригэр уонна бибилэтиэкэлэргэ пионерскай тиэмэлээх тэрээһиннэр, аахсыйалар, флешмобтар ыытыллаллар. Бибилэтиэкэрдэр пионерскай хамсааһын устуоруйатыгар уонна үгэстэригэр анаан кинигэ быыстапкаларын тэрийэллэр[8].

Севастопольга сыл аайы ыам ыйын 19 күнүгэр куорат киин уулуссаларынан үөрэх тэрилтэлэрин үөрэнээччилэрин хаамыыта ааһар[9].

Быһаарыылар

  1. ↑ Школьники по всей России отметили День детских общественных объединений. Российское движение школьников (19 Ыам ыйын 2017). Сигэнии күнэ: 26 Тохсунньу 2026.
  2. ↑ 1 2 3 Хватова, Я., Роженцова, О. Когда отмечают День пионерии. История праздника от СССР до России. Как появилось движение и что с ним стало спустя 100 лет. РБК (4 Алтынньы 2024). Сигэнии күнэ: 26 Тохсунньу 2026.
  3. ↑ 19 мая — День детских общественных организаций: история и традиции праздника. Известия (18 Ыам ыйын 2024). Сигэнии күнэ: 26 Тохсунньу 2026.
  4. ↑ 19 мая – День детских общественных организаций. Федеральное государственное бюджетное научное учреждение «Институт изучения детства, семьи и воспитания» (2024). Сигэнии күнэ: 26 Тохсунньу 2026.
  5. ↑ КПРФ приняла в пионеры около пяти тысяч школьников. РИА Новости (22 Ыам ыйын 2022). Сигэнии күнэ: 26 Тохсунньу 2026.
  6. ↑ Романов, Д. «Движение первых». Как изменился День пионерии. Газета.Ru (2023). Сигэнии күнэ: 26 Тохсунньу 2026.
  7. ↑ Страна Сюжет: Праздники и выходные в России в 2024 году 19 мая — День детских общественных организаций: история и традиции праздника. Известия (18 Ыам ыйын 2024). Сигэнии күнэ: 26 Тохсунньу 2026.
  8. ↑ Ревнова, Н. День пионерии в 2025 году: история и традиции праздника. Комсомольская правда (2024). Сигэнии күнэ: 26 Тохсунньу 2026.
  9. ↑ Парад детства вернулся в Севастополь в день 100-летия пионерии. Сигэнии күнэ: 26 Тохсунньу 2026. Архивировано 19 Ыам ыйын 2022 года.

Литэрэтиирэ

  • Артемьева, Г. Н., Миронычев, С. В. Теоретический анализ опыта пионерского движения, как метода воспитания и способа снижения преступности подростков // Семнадцатая региональная студенческая научная конференция Нижневартовского государственного университета. — 2015. — С. 452—455.
  • Попова, И. Н. Трубит в наши горны серебряный ветер: 95-летию пионерского движения посвящается… // ВНЕшкольник. — 2017. — №. 2. — С. 51-53.

Сигэлэр

Категориялар