Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Бастакылар хамсааһыннара

«Бастакылар хамсааһыннара» оҕо уонна ыччат арассыыйатааҕы хамсааһына (нууч. Российское движение детей и молодёжи «Движение первых») («Бастакылар»[1]) — бүтүн арассыыйатааҕы уопсастыбаннай-судаарыстыбаннай хамсааһын[2]. Тэрийэр Сүбэтин мунньаҕынан 2022 сыллаахха от ыйын 20 күнүгэр тэриллибитэ[3].

Устуоруйата

Оҕо уонна ыччат хамсааһынын тэрийэр туһунан этиилэри ССРС-ка пионер хамсааһына ыһыллыбытын кэннэ көтөҕө сылдьыбыттара.

2022 сыллаахха муус устар 20 күнүгэр Диана Красовская Севастополь оскуолатын үөрэнээччитэ «Арассыыйа — кыах дойдута/Россия — страна возможностей» АКСТ кэтиир сүбэтин мунньаҕар Арассыыйа оҕолорун барыларын түмэр хамсааһыны тэрийэр туһунан этии киллэрбитэ[4]. Судаарыстыба салайааччыта бу этиини өйөөбүтэ.

Ыам ыйын 19 күнүгэр 2022 сыллаахха оҕо уонна ыччат хамсааһынын тэрийэр туһунан сокуон бырайыага тахсыбыта[5]. Сокуон бырайыагын ааптардарынан Судаарыстыбаннай Дуума бары бэлиитикэлии баартыйаларын бэрэстэбиитэллэрэ, ону тэҥэ Арассыыйа Бэдэрээссийэтин сенатордара буолбуттара[6].

2022 сыл от ыйын 6 күнүгэр Судаарыстыбаннай Дуума III ааҕыытыгар оҕо уонна ыччат хамсааһынын тэрийэр туһунан сокуон бырайыагын ылыммыта[7].

2022 сыл от ыйын 14 күнүгэр года Арассыыйа Бэрэсидьиэнэ Владимир Путин оҕо уонна ыччат хамсааһынын тэрийэр туһунан бэдэрээлинэй сокуоҥҥа илии баттаабыта[8].

2022 сыллаахха от ыйын 20 күнүгэр Арассыыйатааҕы оҕо уонна ыччат хамсааһынын Тэрийэр мунньаҕа ыытыллыбыта. Мунньах кыттыылаахтара хамсааһыны тэрийэр туһунан куоластаабыттара уонна тэрилтэ Устаабын ылыммыттара[9].[10]

2022 сыллаахха атырдьах ыйын 20 күнүгэр Арассыыйатааҕы оҕо уонна ыччат хамсааһынын Сүрүннүүр Сэбиэтин мунньаҕа буолбута[11].

2022 сыл балаҕан ыйын 28 күнүгэр Арассыыйа Бэрэсидьиэнэ Арассыыйа Бырабыыталыстыбатыгар Бүтүн Арассыыйатааҕы оҕо уонна ыччат хамсааһынын тэрийии боппуоруостарыгар сыһыаннаах сорук испииһэгин ыыппыта(перечень поручений.).

2022 сыл ахсынньы 13 күнүгэр хамсааһын Бырабылыанньатын бэрэссэдээтэлинэн Григорий Александрович Гуров анаммыта.

Ахсынньы 19 күнүгэр 2022 сыллаахха Арассыыйатааҕы оҕо уонна ыччат хамсааһынын бастакы сийиэһин кыттыылаахтара тэрилтэни «Бастакылар хамсааһыннара» Арассыыйатааҕы оҕо уонна ыччат хамсааһына диэн ааттаабыттара[12].

2023 сыл кулун тутар 21 күнүгэр хамсааһын «Движ» диэн телебиидэнньэҕэ ханаала бэлиэтэммитэ.

2023 сыл кулун тутарын бүтүүтүгэр хамсааһын саҥа логопиба бэлиэтэммитэ. Логотип сүрүн өҥнөрө — кыһыл уонна маҥан, сырдык фоҥҥа 1 сыыппара стрелка курдук үөһээ ыйар. Бэлиэ үрдүнэн «Первые» диэн суруктаах.

2023 сыл туругунан «Бастакылар хамсааһыннарын» салаалара Арассыыйа эрэгийиэннэригэр уонна муниципалитеттарыгар көхтөөхтүк арыллаллар, хамсааһын бастааҥы ячейкалара оскуолаларга уонна үөрэх атын тэрилтэлэригэр тэриллэллэр.

2023 сыл сэтинньи 7 күнүгэр «Биһиги дьиэ-кэргэн өйдөбүл кинигэлэрэ» Бүтүн Арассыыйатааҕы ыччат аахсыйата биллэриллибитэ, тэрийээччилэринэн Арассыыйа Бэдэрээссийэтин Үөрэх министиэристибэтэ уонна «Бастакылар хамсааһыннара» Арассыыйатааҕы оҕо уонна ыччат хамсааһына буолбуттара.

2023 сыл ахсынньы 5 күнүгэр АБ Бэрэсидьиэнин көмөлөһүүччүтэ Максим Орешкин салайааччылаах хамсааһын Попечитель сүбэтэ тэриллибитэ. манна арассыыйа бөдөҥ хампаанньаларын салайааччылара — Герман Греф, Игорь Сечин, Владимир Потанин уонна да атыттар киирбиттэрэ[13]. Сэтиньи 18 күнүгэр 2025 сыллаахха АБ Үп-харчы министиэристибэтин миниистирин Антон Силуанов кандидатурата хамсааһын Попечитель сүбэтин бэрэссэдээтэлин солбуйааччытын дуоһунаһыгар бигрэгэммитэ.

2024 сыл ыам ыйын 31 күнүгэр Арассыыйа бэрэсидьиэнэ Владимир Путин поручил «Бастакылар хамсааһыннарыгар» бырабыыталыстыбаны кытта тэҥҥэ норуоттар ардыларынааҕы оҕолор тэрилтэлэрин ассоциацияларын тэрийэргэ сорудахтаабыта[14].

2024 сыллаахха балаҕан ыйын 14 күнүгэр АБ бэрэсидьиэнин Владимир Путин уурааҕынан тэрилтэ салайааччытынан арассыыйа байыаннай сулусспалааҕа, майор, командир таанка батальонун хамандыыра, Арассыыйа Бэдэрээссийэтин Дьоруойа Артур Орлов анаммыта[15].

2025 сыллаахха бэс ыйын 16 күнүгэр АБ бэрэсидьиэнэ Владимир Путин Арассыыйа дроннар күрэхтэрин федерациятыгар уонна «Бастакылар хамсааһыннарыгар» дойдуга 7 сааһыттан үөһээ саастаах оҕолор кыттыылаах «Пилоты будущего» диэн дроннары салайыы күрэҕин чемпионатын ыытарга сорудахтаабыта[16].

2025 сыллаахха сэтинньи 7 күнүгэр хамсааһын салайааччыта Артур Орлов эппитинэн, «Бастакылар хамсааһыннарын» кыттыылаахтарынан 13 млн тахса киһи буолбут[17].

Үлэтэ-хамнаһа

Бастакылар хамсааһыннара — оҕолор, төрөппүттэр, учууталлар уонна наставниктар кэпсэтэр ураты сирдэрэ. Манна хас биирдии киһи бэйэтин идеятын, ыра санаатын олоххо киллэрэр кыахтаах. Хамсааһын тэрээһиннэрэ хас биирдии кыттааччы кыаҕын арыйаллар, күн аайы бэйэҥ бастыҥ версияҥ буоларга көмөлөһөллөр. Эн баар буоллаххына — Бастакы буол.

  • Ыччат түмсүүлэрин тэрийэр уонна сайыннарар платформа
  • Дойду бары муннуктарыттан оҕолорго аналлаах бастыҥ бырайыактарга киирии
  • Оскуола үөрэнээччилэрэ уонна орто үөрэх устудьуоннара сайдар уонна үүнэр эйгэлэрэ
  • Оҕолору, ыччаты кытта үлэ бастыҥ практикатын агрегатора
  • Бырайыактар ааптардара буоларга уонна олору олоххо киллэрэргэ өйөбүлү ылар кыах

Бырайыактара

  • «Баҕа санаа харыйата»
  • «Оскуола классиката» бүтүн арассыыйатааҕы бырайыак
  • «Арассыыйатааҕы оскуолаҕа саас» бүтүн арассыыйатааҕы бырайыак-фестиваль
  • «Бастакылар галереялара» бүтүн арассыыйатааҕы бырайыак
  • «Бастакы көмө» бүтүн арассыыйатааҕы бырайыак
  • «Билимҥэ бастакылар» бүтүн арассыыйатааҕы бырайыак
  • «Бастакылар юннаттара» бүтүн арассыыйатааҕы бырайыак
  • «КВН. Бастакылар»
  • «Бастакы студенческай» арассыыйатааҕы бырайыак
  • «Идэҕэ бастакылар» бүтүн арассыыйатааҕы бырайыак
  • «Дуорай» бүтүн арассыыйатааҕы бырайыак
  • «Литература марафона» бүтүн арассыыйатааҕы бырайыак
  • «Бастакыла ыҥырыылара» бүтүн арассыыйатааҕы бырайыак
  • «Биһиги — Арассыыйа гражданнарабыт!» бүтүн арассыыйатааҕы барыл
  • «Үтүөнү ай» бүтүн арассыыйатааҕы бырайыак
  • «История харайааччылара» бүтүн арассыыйатааҕы бырайыак

Норуоттар ардыларынааҕы санкциялар

2023 сыллаахха балаҕан ыйын 22 күнүгэр Канада былаастара «Бастакылар хамсааһыннара» арассыыйатааҕы оҕо уонна ыччат хамсааһынын санкциялыыр испииһэккэ киллэрбиттэрэ[18].

2025 сыл бэс ыйын 10 күнүгэр Владимир Зеленскэй «Бастакылар хамсааһыннарыгар» болдьоҕо суох санкциялары биллэрбитэ[19].

Быһаарыылар

  1. ↑ РДДМ "Движение Первых". xn--90acagbhgpca7c8c7f.xn--p1ai. Сигэнии күнэ: 9 Ахсынньы 2025.
  2. ↑ Движение первых. Архивировано 9 Ахсынньы 2025 года.
  3. ↑ Новое всероссийская детская организация получила название «Движение первых». Архивировано 9 Ахсынньы 2025 года.
  4. ↑ Путин поддержал идею создания общероссийского детского движения (рус.). www.kommersant.ru (20 Муус устар 2022). Сигэнии күнэ: 9 Ахсынньы 2025. Архивировано 1 Бэс ыйын 2022 года.
  5. ↑ Внесен законопроект о создании Российского движения детей и молодёжи (рус.). Государственная Дума. Сигэнии күнэ: 9 Ахсынньы 2025. Архивировано 21 От ыйын 2022 года.
  6. ↑ №126384-8 Законопроект :: Система обеспечения законодательной деятельности. sozd.duma.gov.ru. Сигэнии күнэ: 9 Ахсынньы 2025. Архивировано 21 От ыйын 2022 года.
  7. ↑ Госдума приняла во III чтении законопроект о создании детского движения (рус.). Сигэнии күнэ: 9 Ахсынньы 2025. Архивировано 21 От ыйын 2022 года.
  8. ↑ Федеральный закон от 14.07.2022 года № 261-ФЗ "О российском движении детей и молодежи". publication.pravo.gov.ru. Архивировано 9 Ахсынньы 2025 года.
  9. ↑ Учредительное собрание движения детей и молодежи проголосовало за создание организации. tass.ru. Сигэнии күнэ: 9 Ахсынньы 2022. Архивировано 21 От ыйын 2022 года.
  10. ↑ В «Артеке» состоялось учредительное собрание Российского движения детей и молодежи (рус.). web.archive.org. Сигэнии күнэ: 16 Ахсынньы 2022. Архивировано 10 Ахсынньы 2023 года.
  11. ↑ Совет Всероссийского детского движения провел первое заседание (рус.). РИА Новости. Сигэнии күнэ: 9 Ахсынньы 2025. Архивировано 14 Тохсунньу 2024 года.
  12. ↑ Р. И. А. Новости. Российское движение молодежи назвали "Движением первых" (рус.). РИА Новости (20221218T1843). Сигэнии күнэ: 9 Ахсынньы 2025. Архивировано 1 Алтынньы 2025 года.
  13. ↑ Помощник президента РФ Орешкин возглавил попечительский совет "Движения первых". Интерфакс (5 Ахсынньы 2023). Сигэнии күнэ: 9 Ахсынньы 2025. Архивировано 15 Атырдьах ыйын 2025 года.
  14. ↑ Путин поручил создать международную ассоциацию детских организаций. РБК (31 Ыам ыйын 2024). Сигэнии күнэ: 9 Ахсынньы 2025. Архивировано 27 Бэс ыйын 2024 года.
  15. ↑ Путин назначил Героя России руководителем движения детей и молодежи - Российская газета, Российская газета (14 Балаҕан ыйын 2024). Архыыптаммыт 2024, Балаҕан ыйын 27 күнүгэр. Сигэнии күнэ: 16 Ахсынньы 2025.
  16. ↑ Путин поручил организовать в РФ чемпионаты пилотирования дронов для детей, AiF (16 Бэс ыйын 2025). Архыыптаммыт 2025, От ыйын 18 күнүгэр. Сигэнии күнэ: 9 Ахсынньы 2025.
  17. ↑ Число участников Движения первых превысило 13 млн, TACC. Сигэнии күнэ: 9 Ахсынньы 2025.
  18. ↑ Эрдни Кагалтынов. Канада ввела санкции против МГИМО, ВШЭ, Юнармии и клуба «Валдай» (рус.). kommersant.ru (22 Балаҕан ыйын 2023). Сигэнии күнэ: 9 Ахсынньы 2025. Архивировано 18 От ыйын 2025 года.
  19. ↑ Зеленский ввел санкции против "Артека" и "Движения первых", TACC. Архыыптаммыт 2025, Балаҕан ыйын 27 күнүгэр. Сигэнии күнэ: 9 Ахсынньы 2025.

Сигэлэр

Категориялар