Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Ойуун күлүүтэ

Ойуун күлүүтэ (нууч. Хохот Шамана) — дневник суруйууларыгар олоҕурбут уус-уран айымньы, онно Ойуун диэн хос ааттаах киһини кытта философскай диалогтар бааллар. Ааптар Арассыыйа суруйааччыта уонна психолога, психологическай билимнэр дуоктора, профессор Владимир Серкин. Бастаан кини кинигэтин документальнай диэбитэ, ол эрээри уус-уран диэн бэлиэтээбитэ. Кэлин кинигэҕэ холбоһук уус-уран уобарас туһунан кэпсэнэр диэн Серкин бигэргэппитэ[1].

Сороҕор кинигэ роман курдук ааҕыллар[2].

Аан бастаан 2001 сыллаахха Магадааҥҥа «Кордис» кинигэ-кыһатыгар бэчээттэммитэ. Бастакы таһаарыы кэнниттэн элбэхтэ эбиллэн, көннөрүллүбүтэ. Бу Ойуун туһунан циклга бастакы айымньы.

АСТ кинигэ кыһата 2012 сыллаахха «Ойуун көҥүлэ» диэн ааттанан «Ойуун күлүүтэ» уонна икки салгыытын «Ойуун ойуура» уонна «Ойуун көҥүлэ» диэни холбообута. Онон сороҕор «Ойуун күлүүтэ» уонна «Ойуун көҥүлэ» синоним быһыытынан буолаллар.

Ааптар туһунан

Владимир Серкин 1955 сыл алтынньы 6 күнүгэр Дьокуускай куоракка төрөөбүтэ. 1961 сылтан төрөппүттэрин кытта Магадааҥҥа олорбута, онно оскуоланы бүтэрбитэ. 1973 сыллаахха М. В. Ломоносов аатынан Москватааҕы судаарыстыбаннай университетын физическай факультетыгар үөрэнэ киирбитэ, ол эрээри психологиянан умсугуйан университеты үс сылынан бырахпыта. Үлэлээбитэ, аармыйаҕа сулууспалаабыта, онтон 1979 сыллаахха эмиэ МГУ-га үөрэнэ киирбитэ, ол эрээри бу сырыыга 1984 сыллаахха бутэрбит психология салаатыгар. Кэлин онно психологияҕа кандидатскай уонна дуокторскай диссертацияларын көмүскээбитэ[3]. Психологическай билимнэр дуоктара, профессор.

Георгий Щедровицкай салалтатынан 1984 сылтан 1987 сылга диэри Москватааҕы методическай кружок чилиэнэ.

Хотугулуу-Илиҥҥи судаарыстыбаннай университекка (Магадан) үлэлээбитэ: психология салаатын тэрийбитэ уонна салайбыта, социальнай уонна гуманитарнай билимнэр факультетын декана этэ. 2011 сылтан Москватааҕы Экэниэмикэ үрдүкү оскуолатыгар (нууч.) (сах. үлэлиир, Москваҕа олорор[4][1].

Психосемантикаҕа хас да үөрэнэр кинигэ, пособие, монография, элбэх билим уонна билим-методическай үлэлэр ааптардара. «Хотугу невроз» теориятын уонна көһөрүллүбүт олох өйдөбүлүн сайыннарар. Суруйааччы быһыытынан Ойуун туһунан кинигэлэр сиэрийэлэрин таһаарбыта[5].

В. К. Арсеньев аатынан Бүтүн Арассыыйатааҕы «Уһук Илин сайдыытыгар кылаатын иһин» номинацияҕа «Уһук Илин» литэрэтиирэ бириэмийэтин лауреата[6].

Айыы устуоруйата

Владимир Серкин этэринэн, кини паранормальнайы кытта хайдах эрэ сибээстээх знахарьдари, эмчиттэри уонна да атын паранормальнайы кытта ситимнээх дьону түөкүннэр уонна албынньыттар диэн итэҕэйэр эбит[7]. Ол гынан баран, 1997 сыллаахха, бэйэтэ эппитин курдук, Магадантан ыраах, бүтэй сиргэ, кыра булчут дьиэтин туттарбыта, онтон аҕыйах чаас хаамыыга, биир буор дьиэтигэр, Ойуун диэн хос ааттаах киһи олорбута (тулатыгар баар дьон бары кинини ойуун диэн ааҕаллара). Учуонай Ойууннуун итинник көрсүбүтэ, уонна бу Серкин олоххо уонна аан дойдуга көрүүтүн уларыппыта.

undefined

Ойуун кырдьаҕас киһи. Саастаах эрээри эдэр көрүҥнээх. Туох омуга, төрөөбүт тыла биллибэт эрээри төрүт олохтоох хотугу омуктарга киирсибэтэ. Ойуун Магадан уобалас, Камчатка уонна Чукотка чөл кытылларыгар бириэмэтин атаарар, ол эрээри сороҕор ханнык эрэ куоракка тиийэн онно олорор. Кини харамайдары, үүнээйилэри, минераллары, мууһу, былыттары, тыаллары кытта сибээстэһэр уонна тулалыыр эйгэҕэ сабыдыаллыыр кыахтаах элбэх дьикти дьарыктаах. Кини аан дойду туһунан уопсай ылыныллыбыт өйдөбүлтэн уонна онно киһи оруолуттан ураты бэйэтин өйдөбүллээх[2].

Ойуун уонна Серкин, психолог этэринэн, үс сыл устата бэрт көхтөөхтүк кэпсэттилэр, уустук боппуруостары ырыттылара. Ойууннуун сибээстэһэн баран, Серкин дневник оҥорбута. Ойуун туһунан хоһооннору айбыта. 2001 сыллаахха Владимир Серкин Магаданааҕы «Кордис» кинигэ кыһатыгар 400 экземпляр тиражтаах «Ойуун күлүүтэ» диэн кинигэни бэйэтин харчытынан бэчээттэппитэ[3][8]. Бу иннинэ билим үлэлэри эрэ бэчээттэппитэ. Кини кинигэ аатын ойууннар хара санаалаах дьон диэн өйдөбүлү утары талбыта, тоҕо диэтэххэ кини ойууна олох да оннук буолбатах уонна үчүгэй юмордаах[3].

Кэлин Серкин Шаман диэн дьиҥнээх киһи буолбакка, уус-уран персонаж буоларын, бу уобараһа хомуйар буоларын билиммитэ[9][1]. Суруйааччы 1990-с сыллар ортолоруттан Ойуун прототиба буолбут дьону кытта кэпсэппитэ. Прототиптар ортолоругар, Серкин этэринэн, бэйэтэ баар, ол эрээри кини «аан дойду сөптөөх сүүрээнигэр» сылдьар эрэ түгэнигэр. Кини, бэйэтин тылынан эттэххэ, сүрүн дьоруойун «саамай улахан» прототиптарыттан биирдэстэрэ буолбатах. Ону таһынан, Ойуун уобараһыгар сорох өттүнэн харамайдар уонна «трансперсональнай көстүүлэр» бааллар[1].

Ойуулааһын

«Ойуун күлүүтэ» диэн кинигэҕэ Владимир Серкин дневниктарын быһа тардыылара бааллар. Кинилэр ис хоһоонноро Ойууну кытта кэпсэтиилэр.

Ойуун практикаларын систиэмэтэ ааптар тыл кыаҕыттан ордук уустук уонна киэҥ. Ол да буоллар, Серкин, кини этэринэн, Ойуун киниэхэ арыйбыт практикаларын уонна саҥа философскай өйдөбүллэрин сорохторун тиэрдэ сатаабыта, уонна кыра-кыралаан өйдүү сатаабыта. Манна Серкиҥҥа Москватааҕы методологическай куруһуокка үөрэнэ сылдьан ылыммыт СМД ньымата (систиэмэлээх толкуй-дьайыы ньымата) көмөлөспүтэ. Бу ньыма ис хоһооно, Серкин өйдүүрүнэн, толкуйу чинчийии уонна деятельноһы араарбат буолуу.

Кинигэҕэ ойууннааһын итэҕэл көрүҥүн уонна үгэс буолбут ойуун үгэһин туһунан туох да информация суох, тоҕо диэтэххэ ааптар бу туһунан суруйбатах, Ойуун диэн хос ааттаах туспа ураты киһи туһунан суруйбут[8]. Кини классическай ойуун буолбатах, айылҕа сокуоннарынан уонна ону кытта «ритмҥэ», ону тэҥэ бэйэтин принциптэринэн, ханнык да туспа итэҕэлгэ тирэҕирбэккэ олорор отшельник уонна мистик. Уопсайынан, Серкин кинигэтэ киһи уонна айылҕа сомоҕолоһууларыгар анаммыт.

Кинигэҕэ хотугу норуоттар уопсай уобарастара киирбит — Серкин кинилэри эвелнар диэн сымыйа тылынан ааттыыр (кинигэ иккис таһаарыытыттан)[7].

Таһаарыылар устуоруйалара

«Ойуун күлүүтэ» бастакы таһаарыыта 2001 сыллаахха тахсыбытын кэннэ, Владимир Серкины кытта литэрэтиирэ агеннара үлэлэһэр буолбуттара[3].

«Ойуун күлүүтэ» 2003 сыллаахха Магадаҥҥа хат тахсыбыта, онтон Москваҕа көхтөөхтүк тахсар буолбута: «Зебра Е», «София» диэн кинигэ кыһаларыгар, онтон 2009 сылтан — АСТ-ка. Итини тэҥэ, ааптар кинигэни өрүү кэҥэтэн, эбии киллэрэн испитэ.

2012 сыллаахха АСТ кинигэ кыһата «Ойуун көҥүлэ» диэн ааттаах «Ойуун күлүүтэ» уонна кини икки салгыытын, эмиэ бастаан Магадаҥҥа бэчээттэммит «Ойуун ойуура» (2007) уонна «Ойуун көҥүлэ» (2010 сыллааҕы вариана) холбообута[10]. Ол иһин сороҕор «Ойуун күлүүтэ» уонна «Ойуун көҥүлэ» синоним быһыытынан үлэлииллэр. 2025 сыл туругунан, кинигэ «Ойуун күлүүтэ» уонна «Ойуун көҥүлэ» диэн аатынан тахсар, уонна бу таһаарыылар почти тэҥнэр (хас да чааска уратылаһаллар).

2014 сыллаахха АСТ Серкин Ойуун туһунан айымньыларыгар анаан «Ойуун күлүүтэ» диэн кинигэ сериятын таһаарбыта.

2025 сыллаахха АСТ-ка «Ойуун философията» диэн саҥа серияҕа Ойуун туһунан кинигэлэр хаттаан бэчээттэнэллэрэ саҕаламмыта.

Владимир Серкин Ойуун туһунан кинигэ серията

  • «Ойуун күлүүтэ» (2001);
  • «Ойуун ойуура» (2007);
  • «Ойуун көҥүлэ» (2010);
  • «Ойуун көҥүлэ» (2012) — бу аатынан «Ойуун күлүүтэ» кэҥэтиллибит уонна саҥардыллыбыт таһаарыыта тахсар буолбута, ол иһигэр «Ойуун ойуура» уонна «Ойуун көҥүлэ»;
  • «Ойуун сулустара. Ойуун философията» (2017);
  • «Ойуун санаата» (2021) — ааптар этэринэн, Ойуун туһунан уус-уран айымньы жанрыгар буолбакка, билим чинчийии буолар бастакы кинигэ;
  • «Ойуун суолтата» (2025);
  • «Ойуун тыына» (былааннарга).

Хас биирдии кинигэ аайы Ойуун философията уонна үөрэҕэ өссө уустук уонна киэҥ буолан иһэр.

Киэҥ биллии

«Ойуун күлүүтэ» кинигэ уонна бу серияҕа киирэр атын кинигэлэр ааҕааччыларга улахан резонанс таһаарбыттара[5]. Арассыыйа эзотериканы (нууч.) (сах. таптааччылар ортолоругар культ буолбуттар[6]. «Ойуун күлүүтүн» көмөтүнэн Владимир Серкин Магадаҥҥа уонна бүтүннүү төрөөбүт эрэгийиэнигэр киэҥ ааты-суолу ылбыта.

Сороҕор Ойуун туһунан кинигэлэр сабыдыалларынан дьон Серкин айымньыларын сүрүн дьоруойун курдук ойууннары көрдөөн, кинилэргэ сылдьан, кинилэртэн үөрэнэ сатыыллара. Серкин маны сэмэлиир: кини этэринэн, киһи гуру көрдөөбөккө, бэйэни сайыннарыынан, бэйэни билинэн дьарыктаныахтаах[1].

«Ойуун күлүүтэ» кинигэ (ол иһигэр «Ойуун көҥүлэ») уонна Ойуун туһунан атын кинигэлэр 50-тан тахса төгүл хаттаан таһаарыллыбыттара[6]. «Ойуун күлүүтэ» ниэмэс, литовскай, эстонскай уонна болгарскай тылларга тылбаастаммыта.

Кириитикэ

Ломоносов аатынан МГУ психологияҕа факультетын личность психологиятын кафедратын сэбиэдиссэйэ, МГУ үтүөлээх профессора Александр Асмолов бэлиэтиир, «Ойуун күлүүтэ» диэн психолог кинигэтэ, кини «дьоҥҥо тахсарга» быһаарыммыт, тоҕо диэтэххэ кини психология академиятыгар эрэ буолбакка, идэлээх эйгэҕэ эмиэ эзотериканы кытта сибээстээх саҥа психологическай практикаларга (психоанализ (нууч.) (сах., трансперсональнай психология (нууч.) (сах., трансакционнай анализ (нууч.) (сах. уо. д. а.) кыараҕас курдук санаммыт. Ол түмүгэр, Серкин, Ойуун киниэхэ дьайыытын ойуулаан туран, Асмолов этэринэн, тус фактор улахан оруолун «бэйэтин бырааптарын төннөрбүтэ»[11].

Устуорук, публицист уонна бибилэтиэкэ үлэһитэ Данрика Инчол (Сургут) «Ойуун күлүүтэ» "күннээҕи кэпсэтии көрүҥүнэн дириҥ философскай тиэмэлэри ырытар кыахтаах «саҥа эзотерическай литэрэтиирэ» испииһэгэр киириэн сөп дии саныыр[12].

Суруйааччы уонна кириитик Андрей Кузечкин кинигэҕэ Хоту дойдуга тыыннаах хааларга сыаналаах туһалаах сүбэлэр баалларын бэлиэтиир. Маны таһынан, Кузечкин этэринэн, «бу кинигэни экологияҕа уонна айылҕаны кытта сомоҕолоһууга аһара бэриниилээх дьоҥҥо ааҕарга туһалаах»[13]:

Ойуун «айылҕа киһитигэр» куорат киһитээҕэр чэпчэкитик олорорун бэйэтин холобурунан дакаастыыр., — ол эрээри кини цивилизация туһатын сэнээбэт, тоҕо диэтэххэ, кини санаатынан, киһи дьиҥнээх эйгэттэн саһар кыаҕа суох.

Суруйааччы Андрей Рубанов маннык эппитэ[6]:

Серкин хайдах да ойууннааһыны тарҕаппат, үөрэҕи күһэйбэт, духуобунай үгэһин апостолларын көрдөөбөт, бэйэтин тула секта тэрийбэт. Кини үлэтэ диэн тугу билэрин билиэхтээх дьоҥҥо үллэстии. <…> Серкин бэйэтэ Ойуун буоллаҕына, биһиги уонунан сылларга бэйэтин өйдөбүллэрин сайыннарбыт сүрүн философскай практиктыын сыһыаннаахпытын билиэххэ наада, ол өйдөбүллэрэ олус оригинальнайдар.

Итини тэҥэ, филология дуоктара, фольклорист уонна антрополог Ольга Христофорова Ойуун туһунан кинигэ ааҕааччылары кириитикэлиир, ааптары псевдонаучнай идеялары тарҕатар диэн буруйдуур[9].

Аналогтара

Элбэх киһи «Ойуун күлүүтэ» уонна Ойуун туһунан атын кинигэлэри Карлос Кастанеда «Дон Хуан үөрэҕэ» уонна кини яки индеецтэрин ойууна дон Хуан Матус туһунан атын айымньыларын кытта тэҥниир. Серкины нуучча Кастанедата дииллэр[7]. Серкин кинигэлэригэр, Кастанеда курдук, атын эйгэҕэ олорор киһини кытта кэпсэтиилэр бааллар.

Владимир Серкин этэринэн, кини кинигэлэрэ дон Хуан туһунан айымньыларга майгынныыллар эрээри, Кастанеда дьоруойун уонна кини Ойуунун икки ардыларыгар киһи ис хоһоонун өйдөөһүн эйгэтигэр сүрүн ураты баар[2]:

Дон Хуан киһини аан дойдуну өйдүүр уонна «ойуулааһыннары» туттар харамай дии саныыр; Ойуун киһи уонна атын тыынар тыыннаахтар аан дойдуну айаллар диэн итэҕэйэр, уонна «практикалары» (деятельность) туһанар. Бу араарыы чуолкай практическай суолталаах: Кастанеда этэринэн, киһи биир өйүн-санаатын туругар сылдьан, атын турукка түбэспит түгэнин өйдүүр кыаҕа суох. Ойуун этэринэн, маннык опыт сорҕотун «төннөрүөххэ» сөп, тоҕо диэтэххэ «дьайыыга үөскээбит дьиҥнээх» хаалар уонна ылыныллар.

Ону таһынан, Серкин айымньылара Кастанедаҕа холоотоххо, Платон диалогтарыгар ордук чугастар дии саныыр.

Арассыыйа аналогтарын туһунан эттэххэ, рецензенттар, «Ойуун күлүүтэ» уонна Серкин атын кинигэлэрин ырытан, сүрүннээн Владимир Мегре Анастасия туһунан айымньыларын ахталлар.

Быһаарыылар

  1. ↑ 1 2 3 4 5 Владимир Серкин: «Шаман – собирательный образ». Журнал «Эзотера». Шаманский Лес (3 апреля 2016). Сигэнии күнэ: 27 Ыам ыйын 2025.
  2. ↑ 1 2 3 Владимир Павлович Серкин «Хохот Шамана». Лаборатория Фантастики. Сигэнии күнэ: 22 Ыам ыйын 2025.
  3. ↑ 1 2 3 4 Татьяна Хрипун. Серкин о себе и о любви / Интервью Владимира Серкина «Магаданской правде». magadansky / Живой Журнал. Магаданская правда (16 мая 2011). Сигэнии күнэ: 26 Ыам ыйын 2025.
  4. ↑ Владимир Павлович Серкин. Психологическая газета. Сигэнии күнэ: 27 Ыам ыйын 2025.
  5. ↑ 1 2 Серкин Владимир Павлович. Магаданская областная универсальная научная библиотека имени А.С. Пушкина (2015). Сигэнии күнэ: 26 Ыам ыйын 2025.
  6. ↑ 1 2 3 4 Андрей Рубанов. Путь русского шамана. Владимир Серкин. Год Литературы (19 Ахсынньы 2019). Сигэнии күнэ: 26 Ыам ыйын 2025.
  7. ↑ 1 2 3 Сусанна Альперина. Владимира Серкина прозвали "русским Кастанедой". Российская газета (2 От ыйын 2004). Сигэнии күнэ: 26 Ыам ыйын 2025.
  8. ↑ 1 2 Наталья Алексеева. Владимир Серкин: «Не так уж плохо здесь жить…» Колымский РегиоN (28 октября 2010). Сигэнии күнэ: 26 Ыам ыйын 2025.
  9. ↑ 1 2 Христофорова, 2022
  10. ↑ Мне нравится, что меня публикуют "пираты" – писатель из Магадана Владимир Серкин. PrimaMedia / MagadanMedia (28 августа 2015). Сигэнии күнэ: 26 Ыам ыйын 2025.
  11. ↑ Александр Асмолов Предисловие. — Владимир Серкин. Хохот шамана. — М.: София, 2007. — ISBN 5-91250-173-6
  12. ↑ Инчоль Д. Г. Хохот шамана. МБУК Централизованная библиотечная система Сургута (09 марта 2015). Сигэнии күнэ: 26 Ыам ыйын 2025.
  13. ↑ Андрей Кузечкин. Владимир Серкин. "Хохот шамана". Централизованная библиотечная система Канавинского района г. Нижнего Новгорода (22 мая 2017). Сигэнии күнэ: 26 Ыам ыйын 2025.

Литэрэтиирэ

Сигэлэр

Категориялар