Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Нахот

Нахот (нууч. Нахот) — Саха сирин соҕуруу өттүгэр Нүөрүҥгүрү улууһугар Чульман өрүс уҥа салаата Харбыллаах үрэх тардыытыгар Чульман бөһүөлэктэн тыа суолунан 23 км соҕуруу-илин диэкки баар дьүүктэ.

Минерал уонна геотермал уулаах. 7Гн скважинаттан минерал ууну иһиккэ куталлар. Дьүүктэ аттыгар Нахот диэн сынньанар бааза тутуллубут. База икки бассейнаах. Уу температурата сайыннары-кыһыннары +34 °C.

Устуоруйата

1953 сыллаахха Аччыгый Нохот үрэх уҥа кытылыгар Н. А. Вельмина өйүмүлэрдээх — тоҥмот уулардаах, сүүрүгэ 0,03 л/сөк ороскуоттаах, минераллаах уулаах дьүүктэни булбут. 1957 сыллаахха сиһилии ыытыллыбыт гидрогеологическай чинчийии түмүгүнэн, минераллаах сир аннынааҕы уу тахсар сирэ 50 м кэтиттээх эбит, бу хабаан иһинэн уонтан тахса дьүүктэни булбуттар[1].

Нахот минераллаах уулар Харбыллаах өрүскэ уҥа өттүттэн түһэр Аччыгый Нохот үрэх аатынан ааттаммыттар. Ол эрээри «Нохуот» диэн аат саҥарыллар дорҕооно уларыйан, «Нахот» диэн сурукка киирбит.

1980-с сыллар бүтүүлэригэр манна бүтүн сойуустааҕы суолталаах эмтэнэр сир (санаторий) тутуллара былааннаммыт, ол гынан баран суол эрэ тутуллан хаалбыт — ССРС ыһыллан бу былаан умнуллубут. 1990-с сыллар ортолоругар сир анныттан тахсар итии уулар (геотермальнай источник) аттыларыгар «Нахот» сынньанар база тутуллубут. Сынньалаҥ базатын сүрүн сүмэтинэн Аччыгый Нахоттааҕы ГН-7 артезианскай дьөлө үүттээһинтэн сүүрдүллэр геотермальнай уулаах икки сөтүөлүүр сир (бассейн) буолар. Сынньанар дьоҥҥо аһаҕас халлаан анныгар, ордук −40 кыраадыс тымныыга сөтүөлээһин, үчүгэй иэйиилэри, үөрүүлээх туругу биэрэр[2].

Уутун састааба

«Термальнай» учаастакка (Аччыгый Нохот үрэххэ) 1160—1764 миэтэрэ дириҥҥэ Архейскай кэм уулаах комплексын итии минераллаах уута булуллубут. Бу уу, Томскайдааҕы куруортарга уонна физиотерапияҕа билим чинчийэр институтун быһаарыытынан, термальнай, щелочтаах, минерала мөлтөх, сульфат, натрий, кальций састааптаах ууларга киирсэр, онон эмтээх уу быһыытынан быар, үөс, хабах ыарыыларыгар, бэссэстибэлэр атастаһыыларын кэһиллиитигэр, уҥуох-сүһүөх ыарыыларын эмтээһиҥҥэ санаторийдарга, куруортарга.

7-ГН дьөлө үүттээһин кэннэ тута оҥоһуллубут анаалыстар Сорг. 2,76 уонна 4,8 мг/л буоларын көрдөрбүттэр. Итини таһынан ууга нафтен кислотата — 2,6 мг/л, аминокислоталар- 0,48 мг/л, сыалаах кислоталар — 0,23 мг-экв/л, фенол — 0,016 мг/л дылы баара биллибит. Кремний кислотата (нууч.) (сах. ортотунан 32,2 мг/л[3][4].

Нахот уута Арассыыйа доруобуйа харыстабылын уонна социальнай сайдыы Министиэристибэтин иһинэн Арассыыйатааҕы чөлүгэр түһэрэр мэдиссиинэ уонна курортология билим киинигэр аккредитацияны ааспыт[5].

Сынньанар сир

«Нахот» сынньанар баазаны 1990-с сылларга Украинаттан төрүттээх геолог Валерий Котенев кэргэнинээн арыйбыттар[5]. Манна туристарга анаан икки бассейн кыһыннары-сайыннары үлэлиир: биирэ аһаҕас халлаан анныгар, иккиһэ дьиэ иһигэр. Уу температурата кыһын да 32º-тэн намтаабат, бассейннарга уу куруук саҥардыллан иһэр. Маны таһынан, бааза сиригэр-уотугар уопсайа 120 киһини батарар мас дьиэлэр, сылаас таҥнар-сыгынньахтанар сирдэр, кафе-бар, харабыллаах автостоянка, мангал отторго аналлаах былаһааккалар бааллар[6]. Инникитин «Нахот» сынньанар баазаҕа 500 миэстэлээх санаторий тутуута былааннанар[5].

Быһаарыылар

  1. ↑ Термо-минеральные Нахотские источники в Южной Якутии (рус.) (20 Тохсунньу 2026).
  2. ↑ Может ли «Нахот» в Южной Якутии стать серьезным курортом? (рус.) (20 Тохсунньу 2026).
  3. ↑ Бальнеологическое заключение на минеральную воду из скважины № 7-ГН (рус.). Сигэнии күнэ: 20 Тохсунньу 2026.
  4. ↑ В. В. Шепелев. О термальных родниках Якутии (рус.). Сигэнии күнэ: 20 Тохсунньу 2026.
  5. ↑ 1 2 3 Исцеляющий «Нахот», или Полезное купание на свежем воздухе зимой и летом (рус.). Сигэнии күнэ: 2 Олунньу 2016.
  6. ↑ База отдыха «Нахот» (рус.). Сигэнии күнэ: 2 Олунньу 2016.

Категориялар