Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Литвинцев Николай Николаевич

Николай Николаевич Литвинцев (1937 сыл сэтинньи 15 күнэ, Өнөр нэһилиэгэ, Саха АССР) — сэбиэскэй, Арассыыйа хаһаайыстыбыннай диэйэтэлэ, поэт, суруналыыс. Саха Өрөспүүбүлүкэтин суруйааччыларын, Арассыыйа суруналыыстарын сойуустарын чилиэнэ.

Олоҕун тиһиктэрэ

1937 сыллаахха сэтинньи 15 күнүгэр Уус-Алдан улууһун Өнөр нэһилиэгэр колхуостаах дьиэ кэргэҥҥэ төрөөбүт.

Сэрии сылларыгар Кэбээйи улууһугар «Чкалов» колхуос сүөһүтүн-аһын көһөрөн кыстатыыга төрөппүтэрин кытта көһүүгэ сылдьыбыт.

Дойдутугар төннөн, Өнөр сэттэ кылаастаах, онтон Мүрү орто оскуолатын бүтэрбит. Оскуолаҕа үөрэнэр сылларыгар айар куруһуокка, спорт араас көрүҥнэринэн дьарыктаммыт.

Оскуола кэнниттэн Ленин аатынан колхуоска үс сыл хонуу, тутуу үлэлэригэр сылдьыбыт.

1960—1965 сылларга Саха судаарыстыбыннай университетын филология факультетын саха тылын уонна литературатын салаатыгар үөрэммит.

1963 сылтан Тулуна уонна Өнөр аҕыс кылаастаах оскуолаларыгар саха тылын, литературатын, физкультура учууталынан үлэлээбит.

1970 сылтан «Дүпсүн» сопхуос Өнөрдөөҕү биригээдэтин старшай биригэдьиринэн үлэлээбит.

1972—1973 сс. — «Ленинскэй тэрийээччи» хаһыакка эппиэттиир сэкирэтээр.

1973 сылтан 1985 сыллаахха дылы — Өнөргө сэбиэт бэрэсээдэтилинэн, колхуос, сопхуос орто сүһүөх салайар үлэтигэр үлэлээбит.

Ону таһынан, «Мүрү саһарҕата» хаһыакка кэриспэндиэнинэн үлэлээбит, кыраайы үөрэтиинэн дьарыктаммыт[1][2].

Айар үлэтэ

Айар үлэнэн 1957 сылтан дьарыктанан саҕалаабыт. Бастакы үлэлэрэ оройуоннааҕы «Ленинец» хаһыакка, 1960-с сыллартан «Эдэр коммунист» хаһыакка бэчээттэммиттэр.

Биэс хоһоон хомуурунньугун ааптара. Поэзиятыгар Аҕа дойду сэриитин тиэмэтэ улахан миэстини ылар. «Өйдөбүнньүк» диэн кинигэтэ Кыайыы 60 сылын көрсө бэчээттэнэн тахсыбыт. Үгүс хоһоонноро сэрии, тыыл бэтэрээнннэригэр анамыттар.

1995 сылтан Суруйааччылар сойуустарын аан дойдутааҕы түмсүүтүн (МСПС) чилиэнэ. 1997 сылтан Саха Өрөспүүбүлүкэтин суруйааччыларын Сойууһун чилиэнэ.

Ону таһынан, төрөөбүт нэһилиэгин, дьонун-сэргэтин туһунан сэттэ кинигэ ааптара. 2005 сылтан Арассыыйа суруналыыстарын Сойууһун чилиэнэ[1].

Айымньылара

  • Ахтылҕан: Хоһооннор. — Дьокуускай, 1993.
  • Олох тардыыта: Хоһооннор. — Дьокуускай, 1994.
  • Таҥара, эн баар буолаххына: Хоһооннор. — Дьокуускай, 1995.
  • Харах далынан : очеркалар. — Бороҕон, 2010. — 84 с.
  • Алааспар мас үүннэрдим : хоһооннор. — Дьокуускай.; Бичик, 2012. — 64 с.
  • Күн көрөрүн, күөх тылларын тухары : хоһооннор. -Дьокуускай.: Алаас, 2012.-192 с.
  • Улуу Кыайыыны уруйдуубут: хоһооннор. — Дьокуускай.: Алаас, 2013—102 с[1].

Наҕараадалара уонна ытык ааттара

  • Саха Өрөспүүбүлүкэтин тыатын хаһаайыстыбатын бэтэрээнэ;
  • Саха Өрөспүүбүлүкэтин суруйааччыларын Сойууһун чилиэнэ (1997);
  • Арассыыйа суруналыыстарын Сойууһун чилиэнэ (2005);
  • Уус-Алдан улууһун Ытык киһитэ;
  • Өнөр нэһилиэгин Ытык киһитэ[1].

Быһаарыылар

  1. ↑ 1 2 3 4 Электронная библиотека "Усть-Алданской МЦБС" - Писатели Усть-Алданского улуса(биллибэт). e.uacbs.ru. Сигэнии күнэ: 6 Муус устар 2026.
  2. ↑ Күн көрөрүн күөх тылларын тухары. Николай Литвинцев. books.uacbs.ru. Сигэнии күнэ: 6 Муус устар 2026.

Литература

  • Писатели земли Олонхо. Биобиблиографический справочник. Якутск: Бичик, 2000. — С. 270
  • Литература Якутии XX век: Историко-литературные очерки — Якутск: ИГИ АН РС(Я), 2005. — С.236, 246—248
  • Улуу Кыайыыны уһансыбыттары үйэтитээччилэр. — Дьокуускай: Сахаполиграфиздат, 2006. — С. 36
  • Инновационная образовательная практика: Военно-Патриотическое воспитание и читательская культура. Якутск: Алаас, 2016 — С. 117

Категориялар