Колесова-Расторгуева Марфа Петровна
Марфа Петровна Колесова-Расторгуева (1950 сыл муус устар 3 күнэ, Мэҥэ Хаҥалас улууһа — 2016 сыл сэтинньи 5 күнэ, Соҕуруу Кэриэйэ) — сэбиэскэй уонна арассыыйатааҕы эстрада ырыаһыта, циркэ артыыһа. Арассыыйа Федерациятын үтүөлээх артыыһа (2001). Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуодунай артыыһа.
Олоҕун олуктара
1950 сыллаахха муус устар 3 күнүгэр Мэҥэ-Хаҥалас улууһун Наахара Хочо сэлиэнньэтигэр төрөөбүтэ. 1972 сыллаахха Бүтүн Россиятааҕы эстрада искусствотын творческай мастерскойун бүтэрбитэ. 1994 сылтан Сахациркаҕа оҕо студиятын директорынан үлэлиир.
Кини оҕо сааһа Куоһаҕас диэн сайылыкка ааспыта. Аҕата Петр Гермогенович Колесов А5а дойду сэриитин кыттыылаа5а, «Слава» орден кавалера, «Хорсунун иhин» мэтээллээх, сэрии инбэлиитэ. Ийэтэ Фекла Андреевна Платонова герой ийэ, уон о5олоох.
1957 с. Марфа Петровна нулевой кылааска үөрэнэ киирэр. Оскуолаҕа үөрэнэр кэмнэригэр сылдьан уус-уран көрүү көхтөөх кыттааччыта, спортсменка, пионерскай уонна комсомольскай активист.
1968 с.- Орто оскуоланы бүтэрэн библиотекарынан үлэлиир.
1969 сыл- музыкальнай театрга солист ырыаһытынан үлэлиир.
1970 с. Москваҕа эстраднай, цирковой искусстваҕа ВТМЭИ-гэ үөрэнэ киирэр. Марфаны сахалыы уонна нууччалыы ырыаны толорорго уһуйбут киһинэн буолар Ирма Петровна Яунзем, кини Марфа куолаһын туруорбута уонна нууччалыы народнай ырыаны ыллыырга үөрэппитэ.
1972 с. «Якутская эстрада 72»- диэн бөлөх тэринэллэр.
1974 сыллаахха Марфа олоҕун аргыһын – Кыыс Амма уолун Сергей Расторгуевтыын улуу Москваҕа эстрада айар мастарыскыайыгар үөрэнэ сылдьан көрсөллөр. Сүрэхтэринэн сөбүлэһэн, харахтарынан хайҕаһан, эдэр саас тапталыгар уйдаран 1974 сыллаахха ыал буолбуттара. Онтон ыла 36 сыл ааста.
1981 с. Свердловскайга үөрэнэ баран баран цирковой жанрдарга дьоҕурдаах эбиппин диэн соһуччу соҕус дүҥүрүнэн, тааһынан жонглируйдуурга үөрэнэр.
Айар үлэтэ
Айар үлэтэ эстраднай ырыаһытынан, норуот ырыатын, сахалыы тойугу толороочунан саҕаламмыта. Марфа Колесова аан бастакынан сахалартан сахалыы тойугу аан дойдуга таhаарбыта, Парижка 1972 сыллаахха маастардар кэнсиэрдэригэр саха тойугунан кыттыыны ылбыта. Кини кэргэнинээн Сергей Расторгуевтыын Франция, Швеция, Швейцария, США, Индия, Китай, Канада курдук улахан дойдуларга Саха сирин тойугун, фольклорун дьон –сэргэ истиитигэр таhаарбыттара. Марфа Колесова «РФ», «РС» утуелээх артыыската, Саха сирин комсомолун лауреата, Узбекистан, Молдавия республикаларын бочуотунай грамоталарынан на5араадаламмыта. [1]
Наҕараадалара уонна ытык ааттара
- Российскай Федерация үтүөлээх артыыһа (2001)
- Саха Өрөспүүбүлүкэтин үтүөлээх артыыһа (1990)
- Үлэ бэтэрээнэ, мэтээл (1990)
- «За работу в экстремальных условиях» Афаганистан мэтээлэ (1990)
- Саха комсомолун бириэмийэтин лауреата (1976)
- «370 лет Якутия с Россией» ураты Бэлиэ (2002)
- «Гражданская доблесть» (2003)
Дьиэ кэргэнэ
Кэргэнэ — Расторгуев Сергей Васильевич, Саха Өрөспүүбүлүкэтин үтүөлээх артыыһа.
Аатын үйэтитии
- 2017 сылтан Марфа уонна Сергей Расторгуевтар ааттарын Саха Өрөспүүбүлүкэтин Судаарыстыбаннай циркэтэ сүгэр.
Быһаарыылар
Сигэлэр
| Бу артыыска сыһыаннаах сиппэтэх ыстатыйа. Көннөрөн уонна эбэн көмөлөһүөххүн сөп. |
| Бу ырыаҕа сыһыаннаах сиппэтэх ыстатыйа. Көннөрөн уонна эбэн көмөлөһүөххүн сөп. |