Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Гурвич Илья Самуилович

Илья́ Самуи́лович Гу́рвич (1919 сыл от ыйын 7 күнэ, Минскай — 1992 сыл кулун тутар 12 күнэ, Москва) — сахалары уонна хотугу омуктары чинчийбит сэбиэскэй этнограф, устуоруйа билимин доктора, ССРС Государственнай бириэмийэтин лауреата[1][2].

Олоҕун олуктара

  • 1919 сыллаахха от ыйын 7 күнүгэр Минскай куоракка төрөөбүт.
  • 1941 с. — Москватааҕы государственнай университеты бүтэрбит.
  • 1941—1946 сс. — Саха АССР Өлөөн толорута суох орто оскуолатын директор.
  • 1946—1950 сс. — ССРС НА этнографияҕа Институтын аспирана.
  • 1949 с. — историческай наука кандидатыгар «Оленекские и анабарские якуты» тиэмэҕэ диссертациятын ситиһиилээхтик көмүскээбит.
  • 1950—1952 сс. — ССРС НА Дьокуускайдааҕы филиалын ТЛИ Институтын научнай үлэһитэ.
  • 1952—1956 сс. — Миклухо-Маклай аатынан этнография Институтын старшай научнай үлэһитэ.
  • 1955—1989 сс. — ССРС НА этнографияҕа Институтын Хоту уонна Сибиир салаатын сэбиэдиссэйэ.
  • 1966 с. — историческай билим доктора аат иҥэриллибит.
  • 1981 с. — «Современные этнические процессы в СССР» тиэмэҕэ коллективнай монографиятын иһин ССРС государственнай бириэмийэтинэн лауреатын аата иҥэриллибит.
  • 1989—1992 сс. — ССРС НА этнографияҕа Институтын Хоту уонна Сибиир салаатыгар ведущай научнай үлэһит[1][2].
  • 1992 сыллаахха кулун тутар 12 күнүгэр олохтон туораабыт[3].

Сүрүн үлэлэрэ

  • «История Якутской АССР» (Т. II. – М., 1957), (гл. 10, 11, 13, 15, 19, 21)
  • «Общественный строй у народов Северной Сибири» (М., 1970) ) (гл. 1, 8, 14).
  • «Корякский национальный округ» (М., 1960; в соавт. с К.Г.Кузаковым).
  • «Этническая история Северо-Востока Сибири» (М., 1966) - монография.
  • «Современные этнические процессы в СССР» (М., 1977).
  • «К вопросу о картографировании элементов духовной культуры народов Сибири» (Народы и языки Сибири: Ареальные исследования. - М., 1978).
  • «Полвека автономии народностей Севера СССР» (Советская этнография. — 1980. - № 6).
  • «Коллекция музеев США по народам Северо-Западной Америки и Сибири» (Советская этнография. - 1980. - № 5; в соавт. с Р.Г.Ляпуновой).
  • «Основные направления этнографических исследований Сибири» (Сб. Гуманитарные исследования в Сибири: итоги и перспективы. - Новосибирск, 1984).
  • «Сохранение этничности у народностей Севера СССР» (Этнические процессы в СССР и США. – М., 1986).
  • «Современные этнокультурные процессы у народностей Крайнего Севера (Проблемы современного, социального развития народностей Севера)». – Новосибирск, 1987; в соавт. с Ю.В.Бромлеем).
  • «Этнокультурное развитие народностей Севера в условиях научно-технического прогресса на перспективу до 2005 года» (Концепция развития. - М., 1989; участие)[4].

Наҕараадалара уонна ытык ааттара

  • «Аҕа дойду Улуу сэриитигэр килбиэннээх үлэтин иһин» мэтээл (1946);
  • Устуоруйа билимин дуоктара (1966);
  • ССРС Судаарыстыбаннай бириэмийэтэ (1981)[1].

Аатын үйэтитии

  • 2019 сыллаахха Дьокуускайга Гурвич И. С. төрөөбүтэ 100 сылыгар аналлаах тэрээһиннэр буолбуттар:
    • Тас дойдулартан кыттыылаах бүтүн Арассыыйатааҕы «Эхо арктической Одиссеи: судьбы этнических культур в исследованиях ученых-североведов» Билим-практическай конференция[5];
    • Ем. Ярославскай аатынан Дьокуускайдааҕы түмэлгэ «Север: страна холодная, но живая» быыстапка[6];
  • 2025 сыллаахха Саха сирин национальнай библиотеката И. С. Гурвичка аналлаах «Север: этнографический мир Ильи Самуиловича Гурвича» виртуал быыстапка тэрийбит[7].

Сигэлэр

  1. ↑ 1 2 3 ГУРВИЧ ИЛЬЯ САМУИЛОВИЧ (1919—1992). Сигэнии күнэ: 27 Тохсунньу 2026.
  2. ↑ 1 2 Илья Самуилович Гурвич (рус.) (27 Тохсунньу 2026).
  3. ↑ ГУРВИЧ Илья Самуилович (1919—1992). Сигэнии күнэ: 27 Тохсунньу 2026. Архивировано 11 Сэтинньи 2019 года.
  4. ↑ Гурвич Илья Самуилович — "Отечественные этнографы и антропологи. XX век". ethnographica.kunstkamera.ru. Сигэнии күнэ: 27 Тохсунньу 2026. Архивировано 21 Балаҕан ыйын 2021 года.
  5. ↑ Посвящается выдающемуся североведу. В Якутске состоится конференция к 100-летию Ильи Гурвича (рус.). Сигэнии күнэ: 27 Тохсунньу 2026.
  6. ↑ В Якутском музее открылась этнографическая выставка «Север: страна холодная, но живая». Сигэнии күнэ: 27 Тохсунньу 2026. Архивировано 16 Сэтинньи 2019 года.
  7. ↑ 7 июля — родился этнограф и северовед Илья Гурвич (рус.). Сигэнии күнэ: 27 Тохсунньу 2026.

Категориялар