Немтушкин Алитет Николаевич

Алитет Немтушкин Иркутскай уобалас Хатанга оруйуонугар Иришки түһүлгэҕэ 1929 сыллаахха сэтинньи 12 күнүгэр төрөөбүтэ. Интернат-оскуолаларга уонна эбээтигэр Огдо-Евдокия Ивановна Немтушкинаҕа иитиллибитэ.

1957 сыллаахха Ербогачён орто оскуолатын, 1961 сыллаахха Герцен аатынан Ленинградтааҕы педагогическай институту бүтэрбитэ.

Хас да сыл Красноярскайга уонна Ленинградка үөрэнэн баран Красноярскай кыраай Туру бөһүөлэгэр олорбута.

1961 сыллаахха Эбэҥки араадьыйатын эрэдээктэрэ. Немтушкин «Красноярскай рабочай» хаһыат эрэдээксийэтигэр үлэлээбитэ.

Кини бастакы кинигэтэ «Утро в тайге — Тымани агиду» диэн хоһооннорун хомуурунньуга 1960 сыллаахха, Алитет Николаевич өссө устудьуоннуу сырыттаҕына тахсыбыта. Ол кэмтэн ыла Немтушкин Красноярскайга, Ленинградка, Москубаҕа, Дьокуускайга бэчээттэммит 20-тэн тахса кинигэни суруйан таһаарбыта. Немтушкин хоһоонноро уонна прозата урукку СССР норуоттарын уонна социалистическай дойдулар уонунан ахсааннаах тылларыгар тылбаастаммыттара. Алитет Немтушкин саамай суолталаах уонна биллэр айымньыларынан «Костры моих предков», «Дыхание земли» хоһоон хомуурунньуктара, «Мне снятся небесные олени», «Следопыты на оленях», «Дорога в нижний мир», «Самэлкил — Метки на оленьем ухе» уонна да атыттар буолаллар.

1986 сыллаахха А. Немтушкин Красноярскайдааҕы суруйааччылар тэрилтэлэрин эппиэтинэстээх сэкирэтээринэн талыллыбыта. 1990 сыллаахха «Култуура үтүөлээх үлэһитэ» бочуоттаах аат иҥэриллибитэ. 1992 сыллаахха литэрэтиирэ уобалаһыгар Арассыыйа Федерациятын Судаарыстыбаннай бириэмийэтинэн бэлиэтэммитэ. 1969 сылтан Суруйааччылар сойуустарын чилиэнэ.

2002 сыллаахха Петровскайдааҕы билим уонна ускуустуба академиятын (Санкт-Петербург) академига буолбута. Кинини кытта тэҥҥэ бу үрдүк ааты Красноярскай биллиилээх дьоно Виктор Астафьев уонна Тойво Ряннель ылбыттара.

Алитет Немтушкин 2006 сыллаахха сэтинньи 4 күнүгэр Красноярскайга өлбүтэ. Бадалык кылабыыһатыгар көмүллүбүт^[1].

• Кэргэнэ — Галина Леонидовна Немтушкина.
• Кыыһа — Светлана Альбертовна Немтушкина, эргэ тахсан Башко. Москубатааҕы полиграфическай институту бүтэрбитэ.
• Кыыһа — Марина Альбертовна Немтушкина. Красноярскайдааҕы судаарыстыбаннай университеты бүтэрбитэ.
• Балтыта — Тамара.

• 2006 сыл ахсынньы 28 күнүгэр Эбэҥки автономнай уокуругун губернатора Борис Золотарев Тура орто уопсай үөрэхтээһин интернат-оскуолатыгар Алитет Николаевич Немтушкин аатын биэрэр туһунан уураахха илии баттаабыта.
• 2015 сыл атырдьах ыйын 7 күнүгэр Тура бөһүөлэгэр Алитет Немтушкин кэриэһигэр өйдөбүнньүк дуоска арыллыбыта.
• 2017 сыл тохсунньу 20 күнүгэр Красноярскай куоракка Алитет Немтушкин олорбут уонна 1983 сылтан 1994 сылга диэри үлэлээбит Копылов уулуссатын 66-с нүөмэрдээх дьиэтигэр өйдөбүнньүк бэлиэ арыллыбыта.

• Мне снятся небесные олени: Повесть. — М.: Современник, 1987. — 224 с.