Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Ураза-байрам

Ураза-байрам (перс. روزه rūzeh — «кураанах күннэнии» уонна был.-перс. paδrām — «бырааһынньык») эбэтэр Ид аль-Фитр (араб. عيد الفطر‎  — «кураанах күннэнии бүтүүтүн бырааһынньыга») — Рамадан ыйыгар пост бүппүтүн бэлиэтиир ислам бырааһынньыга[1][2]. Шавваль ыйын бастакы күнүгэр бэлиэтэнэр.

Устуоруйата

Ид аль-Фитр диэн ислам халандаарыгар 2 сүрүн күнтэн биирдэстэрэ[3], ытык Рамадан ыйыгар ыытыллар пост бүтүүтүн бэлиэтиир. Кураанах күннэнии күнүн бэлиэтиир үгэс Мухаммед пророк саҕаттан, 624 сыллаахха, саҕаламмыта[4].

Сиэрэ

Итэҕэйээччилэр бэйэ-бэйэлэрин «Ид Мубарак!» (алгыстаах бырааһынньыгы!) диэн тылларынан эҕэрдэлииллэр. Бырааһынньык иннинэ уонна күнүгэр (ид-намаз иннинэ) ирдэнэр харалта хомуйуллар (закят аль-фитр). Хомуйуллубут үп кураанах ас бородууксуйатын көрүҥүнэн, эбэтэр бу бородууксуйа харчыга тэҥин (ханафи мазхабыгар) дьон (дьадаҥыларга, айанньыттарга уо.д.а.) туһатыгар барар.

Бырааһынньык күнүгэр мусульманнар бырааһынньыктааҕы сиэрдээх алгыс (ид-намаз) оҥороллор, кэрэ таҥастарын кэтэн, үгэс буолбут астарын бэлэмнииллэр, уонна бырааһынньыктааҕы мэлииппэ кэнниттэн бырааһынньыктааҕы остуоллары туруораллар, соседтарын, аймахтарын, доҕотторун ыалдьыттыы ыҥыраллар, бэлэхтээх хардары ыалдьыттыыллар[5].

Бу бырааһынньыкка оҕолор араас оонньууларга кытталлар уонна кинилэргэ минньигэс аһы туттарар ыаллыы дьоҥҥо сылдьаллар. Бу кэмҥэ кыаммат дьоҥҥо харалта биэрии, бэлэх биэрии, бэйэ-бэйэлэриттэн бырастыы гыныы үгэстээх.

Быһаарыылар

  1. ↑ Barr, Sabrina EID AL-ADHA 2019: WHEN IS IT, HOW IS IT CELEBRATED AND HOW TO WISH SOMEONE A HAPPY EID. independent. Сигэнии күнэ: 11 Атырдьах ыйын 2019. Архивировано 11 Атырдьах ыйын 2019 года.
  2. ↑ Олеся Роженцова. Когда Ураза-байрам в 2024 году. Что за праздник и чем он отличается от Курбан-байрама. РБК (9 Муус устар 2024). Сигэнии күнэ: 18 От ыйын 2024.
  3. ↑ Ahmad ibn Hanbal, Musnad, vol. 4, 141—142, (no. 13210).
  4. ↑ [Ураза-байрам в 2024 году: дата, суть и традиции праздника 21.02.2024]. РИА Новости. Сигэнии күнэ: 18 От ыйын 2024.
  5. ↑ Ураза-байрам 2024: начало и конец, что нельзя делать. 28.03.2024. «МИЦ «Известия». Сигэнии күнэ: 18 От ыйын 2024.

Литэрэтиирэ

нуучча тылынан
  • Ислам / И. Л. Алексеев, Д. Ю. Арапов, В. О. Бобровников, Т. К. Ибрагим; Т. Х. Стародуб // Излучение плазмы — Исламский фронт спасения. — М. : Большая российская энциклопедия, 2008. — С. 741. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 11). — ISBN 978-5-85270-342-2.
  • Байрам // Брокгауз уонна Ефрон энциклопедическай тылдьыта: 86 туомнаах (82 т. уо. 4 эб.). — СПб., 1890—1907.
  • Мец А. Мусульманский ренессанс. 2-е изд., М., 1977. — С. 186.
  • Лэйн Э. У. Нравы и обычаи египтян в первой половине XIX в. М., 1982. — С. 373—379.
  • Резван Е.А. Ид ал-Фитр // Ислам: энциклопедический словарь / Отв. ред. С. М. Прозоров. — М. : Наука, Главная редакция восточной литературы, 1991. — С. 89. — 315 с. — 50 000 экз. — ISBN 5-02-016941-2.
  • Курбан-байрам / Рощин М. Ю. // Крещение Господне — Ласточковые. — М. : Большая российская энциклопедия, 2010. — С. 382. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 16). — ISBN 978-5-85270-347-7.
  • Ураза-байрам // Уланд — Хватцев. — М. : Большая российская энциклопедия, 2017. — С. 65. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 33). — ISBN 978-5-85270-370-5.
атын тылынан

Категориялар