Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Слобожанин Николай Николаевич

Николай Николаевич Слабожанин (1933 сыл сэтинньи 14 күнэ, Свободный[d], Уһук Илиҥҥи кыраай[d] — 1991 сыл тохсунньу 18 күнэ) — сэбиэскэй хаһаайыстыбаннай диэйэтэл, өрүс флотун хапытаана; Социалистыы Үлэ Дьоруойа (1986)[1].

Олоҕун олуктара

1933 сыллаахха сэтинньи 14 күнүгэр Амур уобалаһын Свободный куоратыгар төрөөбүтэ.

1954 сыллаахха Благовещенскайдааҕы өрүс училищетын «техник-судоводитель» идэтин бүтэрбитэ[2]. 1954–1955 сылларга Чуумпу акыйаан флотугар байыаннай-муора практикатын ааспыта, младшай лейтенант сыбаанньатын ылбыта[2].

1954 сылтан Өлүөнэтээҕи холбоһуктаах өрүс пароходствотыгар үлэлээбитэ[2]:

  • «Первая пятилетка» теплоход үһүс штурмана (1955–1957);
  • РБТ «Межень» бастакы штурманын э.т. (1957–1958), иккис штурман;
  • «Первая пятилетка» теплоход бастакы штурманын э.т. (1958–1959);
  • «40 лет ВЛКСМ» теплоход бастакы штурмана;
  • «Первая пятилетка» теплоход хапытаана;
  • «Ольхон» теплоход хапытаана — үрдүкү штурмана (1959–1960).

1956 сыллаахха кыра устуу штурмааннарын куурустарын, 1960 сыллаахха холбоһуктаах идэлэр куурустарын («механик иккис көмөлөһөөччүтэ» идэтинэн) бүтэрбитэ[2].

  • «40 лет ВЛКСМ» теплоход хапытаана (1960–1961);
  • «Кронштадт» буксирнай теплоход хапытаана (1961–1969);
  • «Ленек» теплоход хапытаана (1969–1970);
  • «Морской-19» теплоход хапытаана — механигын иккис көмөлөһөөччүтэ (1970–1978);
  • «Герой Клавдий Краснояров» теплоход хапытаана — механигын иккис көмөлөһөөччүтэ (1978–1984);
  • «Сибирский-2120» (кэлин — «60 лет ЯАССР»; 1984–1987)[2].

Кини салалтатынан «Кронштадт» теплоходка үлэни научнай тэрийии былааннара киллэриллибиттэрэ, онно навигация былааннара туолбуттарын таһынан, таһаҕаһы тиэйии сыаната намтаабыта уонна дизельнэй уматык кэмчилэммитэ; сэттэ сыл иһигэр экипаж сыллааҕы былаанын таһынан 127 мөлүйүөн тонно-километр бородууксуйаны биэрбитэ[2].

1986 сыл олунньу 6 күнүгэр Социалистическай Үлэ Дьоруойун аатын сүкпүтэ[1].

Дьокуускай куорат Сэбиэтин дьокутаатынан, ССКП Саха сиринээҕи обкомун Пленумун чилиэнинэн, өрүс уонна муора флотун үлэһиттэрин идэлээх сойуустарын КК чилиэнигэр хандьыдаатынан талыллыбыта. Жатайдааҕы суудунаны өрөмүөннүүр-суудунаны тутар собуот флотун хамандыырдарын сэбиэтин салайбыта[2].

1987 сылга биэнсийэҕэ тахсыбыта, 1987–1990 сылларга пароходство порду көрөр-истэр сулууспатыгар хапытаанынан үлэлээбитэ[2].

1991 сыл тохсунньу 18 күнүгэр өлбүтэ[2][3].

Наҕараадалара уонна ытык ааттара

  • «Өрүс флотун министиэристибэтин бастыҥ хапытаана» аат (1963) — навигация сорудаҕын ситиһиилээхтик толорбутун иһин[2][1]
  • Ленин уордьана (14.09.1966) — таһаҕаһы тиэйиигэ сэттэ сыллаах былаан сорудаҕын болдьоҕун иннинэ толорбутун, саҥа көрүҥнээх суудуналары баһылаабытын уонна үлэтигэр үрдүк технико-экэнэмиичэскэй көрдөрүүлэри ситиспитин иһин[2]
  • ССРС Норуот хаһаайыстыбатын ситиһиилэрин быыстапкатын үрүҥ көмүс мэтээлэ (1967) — өрүс суудунарын бөҕөтүн уонна муораҕа тахсар кыаҕын чинчийэр ньымалары киллэрбитин иһин уонна өрүстэн муораҕа устууга саахала суох туһаммытын иһин[2]
  • Октябрь Өрөбөлүүссүйэтин уордьана (1977)[2]
  • Социалистическай Үлэ Дьоруойун «Сиэрпэ уонна Балта» мэтээлэ уонна Ленин уордьана (06.02.1986)[1][4] — үлэ оҥорон таһаарыытын үрдэтиигэ, уон биирис пятилетка сорудаҕын болдьоҕун иннинэ толорууга, хотугу Муустаах муораҕа, Арҕаа Сибиир ньиэп-гаас оройуоннарыгар норуот хаһаайыстыбатын таһаҕастарын тиэйиини хааччыйыыга уонна көрдөрбүт үлэҕэ дьоруойдуу быһыытын иһин[2]
  • Мэтээллэр[1].

Аатын үйэтитии

  • 1999 сыллаахха Н. Н. Слабожанин аата Өлүөнэтээҕи холбоһуктаах өрүс пароходствотын теплоходугар (уруккута — «Сибирский-2026») иҥэриллибитэ[2][5][6].
  • 2019 сыллаахха Саха Өрөспүүбүлүкэтин Жатай бөһүөлэгэр Николай Слабожанин олоро сылдьыбыт Северная уулуссаҕа турар дьиэтигэр ПАО «ЛОРП» өрүс үлэһиттэрэ киниэхэ аналлаах өйдөбүнньүк дуосканы ыйаабыттара[7].

Быһаарыылар

  1. ↑ 1 2 3 4 5 Энциклопедия ЯСИА
  2. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Сайт «Герои Страны»
  3. ↑ Хроника дат на 2008 год. Национальная библиотека РС(Я). Сигэнии күнэ: 4 Тохсунньу 2017. Архивировано из оригинала 22 Муус устар 2017 года.
  4. ↑ Герои Социалистического Труда. Официальный информационный портал Республики Саха (Якутия). Сигэнии күнэ: 4 Тохсунньу 2017.
  5. ↑ Капитан Слабожанин. Водный транспорт. Сигэнии күнэ: 4 Тохсунньу 2017. Архивировано 22 Ахсынньы 2016 года.
  6. ↑ Северный завоз на Яну набирает обороты. Официальный информационный портал Республики Саха (Якутия) (17 Атырдьах ыйын 2016). Сигэнии күнэ: 4 Тохсунньу 2017. Архивировано 24 Атырдьах ыйын 2021 года.
  7. ↑ В Якутии открыли мемориальную доску прославленному капитану. Сигэнии күнэ: 5 От ыйын 2026.

Сигэлэр

  • Герои страны
  • Слобожанин Николай Николаевич (рус.). Энциклопедия ЯСИА. Якутское-Саха информационное агентство. Сигэнии күнэ: 4 Тохсунньу 2017.
  • Владимир Пестерев. История Якутии в лицах. — Якутск: «Бичик», 2001.
  • Герои Социалистического Труда Якутской АССР: Биобиблиогр. справ. — Якутск, 1987. — С. 138—139.

Категориялар