Редников Иван Петрович

Иван Петрович Редников (1898 сыл муус устар 9 күнэ, Маача, Саха АССР1974 сыл олунньу 22 күнэ, ССРС) — сэбиэскэй байыаннай уонна судаарыстыбаннай диэйэтэл, полковник. Гражданскай уонна Аҕа дойду Улуу сэриилэрин кыттыылааҕа. 1917 сыл кулун тутарыттан РКП(б) чилиэнэ.

Олоҕун олуктара

1898 сыл муус устар 9 күнүгэр (сорох дааннайдарынан — муус устар 8 күнүгэр) Саха уобалаһын Өлүөхүмэ уокуругун Маача сэлиэнньэтигэр (билигин Саха Өрөспүүбүлүкэтэ Өлүөхүмэ улууһа) төрөөбүтэ.

1916 сыллаахха Дьокуускайга реальнай училищены бүтэрбит, онно большевиктар салайар кистэлэҥ «Эдэр социал-демократ» куруһуокка киирэн, сокуоннайа суох бойобуой дружина байыаһа буолбут. Олунньутааҕы өрөбөлүүссүйэ кэнниттэн Дьокуускайдааҕы үлэһит дьокутааттарын Сэбиэтин чилиэнинэн талыллыбыт. 1917 сыл кулун тутарыттан РКП(б) чилиэнэ. 1917–1918 сылларга Саха сиригэр Өктөөп өрөбөлүүссүйэтин событиеларыгар уонна Сэбиэскэй былааһы олохтооһуҥҥа кыттыбыт. 1918 сыл от ыйын 1 күнүн түүнүгэр Дьокуускайга Сэбиэскэй былааһы олохтооһун иһин кыргыһыыга кыттыбыт. 1918–1919 сылларга Колчак аармыйатыгар кистэлэҥ үлэҕэ сылдьыбыт.

1920 сыллаахха Дьокуускайга күбүрүнээтэр байыаннай хамыһаарын солбуйааччы уонна харабыл батальонун байыаннай хамыһаара буолбут. 1921 сыл олунньуттан бэс ыйыгар диэри күбүрүнээтэр бюротун сэкирэтээрин эбээһинэһин толорбут, Аммаҕа төгүрүллүбүт этэрээт ыстаабын начаалынньыгынан, ЯАССР сэриилэрин бөлөҕүн этэрээт хамандыырынан сулууспалаабыт. 1-с Хотугу этэрээт ыстаабын начаалынньыгынан үлэлээбит, Аяно-Нельканнааҕы байыаннай экспедицияны салайбыт, ЯЦИК уонна Дьокуускайдааҕы үлэһит дьокутааттарын Сэбиэтин чилиэнинэн талыллыбыт. 1923 сылга РКП(б) Киин хонтуруоллуур хамыыһыйатын партколлегиятыгар үлэлээбит.

1923–1927 сылларга Ленинградка Байыаннай-бэлитиичэскэй академияҕа үөрэммит. 1927 сыл атырдьах ыйыттан Саха АССР сэриилэрин территориятааҕы управлениетын начаалынньыгынан сулууспалаабыт. 1929–1941 сылларга Москва уонна Приволжскай байыаннай уокуруктарга байыаннай-бэлитиичэскэй үлэнэн дьарыктаммыт, ол иһигэр 1934–1936 сылларга Борисоглебскай куоракка ОСОАВИАХИМ аатынан 2-c Кыһыл Знамялаах байыаннай-лүөччүктэр оскуолаларын звено хамандьыырдарын куурустарын кэмитиэтин комиссарынан үлэлээбит.

1946—1948 сылларга Германияҕа сэбиэскэй сэриилэр бөлөхтөрүгэр сулууспалаабыта. Илиҥҥи Сибиир уонна Забайкальскай байыаннай уокуруктарга байыаннай хамыһаардаабыта.

И. П. Редников Алдан оройуонун Открытинскайдааҕы быыбардыыр уокуругуттан Саха АССР Үрдүкү Сэбиэтин IV уонна V ыҥырыыларын дьокутаатынан талыллыбыта. 1956—1960 сс. Саха АССР Үрдүкү Сэбиэтин Бөрөсүүдьүмүн бэрэстээтэлин солбуйааччытынан үлэлээбитэ.

1960 сылтан Кострома куоракка олорбута. ЖЭК-4 баартыйатын тэрилтэтигэр сэкиритээринэн өр сылларга талыллан үлэлээбитэ.

1974 сыл олунньу 22 күнүгэр күн сириттэн барбыта.

Наҕараадалара

  • Икки Ленин уордьана (биирэ — 1945 сыл муус устар 30)[1]);
  • Икки Кыһыл Знамя уордьана (1944, 1948);
  • Аҕа дойду сэриитин I (1945) уонна II истиэпэннээх уордьаннара;
  • Бочуот Бэлиэтэ уордьан
  • 7 мэтээл[2].

Быһаарыылар

  1. Цитата сыыһата: Сыыһа <ref> тиэк (тег); бвваул диэн хос быһаарыыларга аналлаах тиэкис суох
  2. Цитата сыыһата: Сыыһа <ref> тиэк (тег); мр диэн хос быһаарыыларга аналлаах тиэкис суох