Птицин Виктор Яковлевич

Виктор Яковлевич Птицин (төр. 1936 сыл ыам ыйын 4 күнэ, Ленинград) — хор дирижёра. Арассыыйа Федерациятын, Саха АССР ускуустубатын үтүөлээх диэйэтэлэ, Саха сирин комсомолун бириэмийэтин лауреата, үлэ бэтэрээнэ.

Олоҕун олуктара

Виктор Птицин 1936 сыллаахха ыам ыйын 4 күнүгэр Ленинградка төрөөбүт.

Үөрэҕэ

Н. Римскай-Корсаков аатынан Ленинградтааҕы консерватория иһинэн музыкальнай училище (1960), «дирижер-хормейстер» специальноһынан консерватория, факультативынан: опернай-симфоническай отделениены уонна композицияны (1965).

Үлэтэ

1965 сылтан Дьокуускай муусука училищетыгар үлэлээбитэ. 1965—1977 сс. дирижер-хор салаатын салайбыта[1].

60-70-с сылларга Дьокуускайга Г. Свиридов айымньыларын, Д. Шостакович «Степан Разин өлөрүүтэ» поэматын, С. Рахманинов, И. С. Бах хорунан ылланар айымньыларын уонна да атыттары толорбут музыкальнай училище киэҥник биллибит хор коллективтарын тэрийээччитэ уонна салайааччыта. Музыкальнай училищеҕа 1965—1969 сс. аатырбыт «Лирика» вокальнай ансамблы тэрийбитэ.

1977 сылтан 1995 сылга диэри Саха музыкальнай тыйаатырыгар (1991 сылтан Опера уонна балет судаарыстыбаннай тыйаатыра) кылаабынай хормейстерынан үлэлээбитэ, тыйаатыр Уус-уран сэбиэтин уларыйбат чилиэнэ буолар. Кини кыттыылаахтык 40-тан тахса опернай испэктээк туруоруллубута. Элбэх испэктээккэ дирижёр быһыытынан тахсыбыта.

1979 сыллаахха тыйаатыр Хор капеллатын тэрийбитэ, коллектив Дьокуускай куорат уонна кини тулатынааҕы нэһилиэктэр, өрөспүүбүлүкэ улуустарын араас сценаларыгар сылдьан туруортаабыта. Бу коллектив Арассыыйатыҕа бастакынан П. Чайковскай «Сибэтиэй Иоанн Златоуст литургиятын», С. Танеев «Иоанн Дамаскин», П. Чайковскай «Москва» кантаталарын толорбута.

Москва-Ульяновскай (1982), Сибиир уонна Уһук Илин куораттарыгар ыытыллыбыт Саха сирин литэрэтиирэтин уонна ускуустубатын күннэригэр, ону кытта Саха сиригэр буолбут Тыва АССР (1971), Казахскай ССР (1974), Арассыыйа (1987) литэрэтиирэтин уонна ускуустубатын күннэригэр хормейстер уонна кылаабынай хормейстер быһыытынан көхтөөхтүк кыттыбыта.

Дьокуускай куорат сэрии уонна үлэ бэтэрээннэрин хорун тэрийээччитэ, уус-уран салайааччыта уонна дирижёра (1965—1995 сс. 800-тэн тахса концерты биэрбиттэрэ)[2]; «Сарыал» ырыа уонна үҥкүү ансамблын (1969—1974 сс.) тэрийээччитэ; Дьокуускай куораттааҕы уопсастыбаннай филармония уус-уран салайааччыта (1967—1977 сс.). Саха судаарыстыбаннай университетын история-филология факультетын (ИФФ ЯГУ, 1967—1977 сс.), Геология управлениетын, Ю. Гагарин аатынан авиатордар кулууптарын уонна да атыттар хор коллективтарын төрүттээччитэ уонна салайааччыта буолбута.

Өр сылларга өрөспүүбүлүкэтээҕи хор уопсастыбатын бэрэссэдээтэлинэн (1967—1977 сс.), Музыкальнай уопсастыба иһинэн өрөспүүбүлүкэ хорунан ыллааһын Ассоциациятын салайааччытынан (1990—1994 сс.) үлэлээбитэ. Өрөспүүбүлүкэ элбэх ахсааннаах бэстибээллэрин, куонкурустарын уонна көрүүлэрин дьүүллүүр сэбиэттэрин салайбыта, өрөспүүбүлүкэтээҕи тэрээһиннэргэ холбоһуктаах хордар уонна оркестрдар кылаабынай дирижёра уонна хормейстера буолбута.

Өрөспүүбүлүкэ хорунан ыллааһын култууратын сайдыытын боппуруостарыгар хас да бэчээттэммит үлэлэр, рецензиялар уонна ыстатыйалар ааптардара. Нуучча уонна саха норуодунай ырыаларыгар, өрөспүүбүлүкэ мелодистарын айымньыларыгар сүүһүнэн хорунан толорорго аналлаах тупсаран оҥоруулар, хор уонна инструмент толоруутугар аналлаах айымньылар, араас жанрдаах ырыалар ааптардара буолар.

СӨ Тыйаатыр үлэһиттэрин сойууһун, СӨ Композитордарын сойууһун чилиэнэ.

Наҕараадалара

  • Арассыыйа Федерациятын ускуустубаларын үтүөлээх диэйэтэлэ (16.06.1993)[3];
  • «Үлэҕэ килбиэнин иһин» мэтээл;
  • «Блокаднай Ленинград олохтооҕо» бэлиэ;
  • «Эйэ иһин охсуһааччыга»;
  • «1941—1945 сс. Аҕа дойду Улуу сэриитигэр Кыайыы 50 сыла» үбүлүөй мэтээлэ;
  • «1941—1945 сс. Аҕа дойду Улуу сэриитигэр Кыайыы 60 сыла» үбүлүөй мэтээлэ;
  • ВЦСПС «Самодеятельнай ускуустубатыгар ситиһиилэрин иһин» бочуоттаах бэлиэтэ;
  • «Бүтүн Арассыыйатааҕы музыкальнай уопсастыба туйгуна»;
  • «Саха АССР 50 сыла»;
  • Саха АССР Үрдүкү Сэбиэтин Президиумун, ССКП уобаластааҕы кэмитиэтин, ЫБСЛКС уобаластааҕы кэмитиэтин уо. д. а. бочуоттаах грамоталара;
  • Саха АССР ускуустубаларын үтүөлээх диэйэтэлэ[4].

Аатын үйэтитии

  • Дьокуускай куорат тыыл уонна үлэ бэтэрээннэрин норуодунай хоругар Виктор Птицын аата иҥэриллибитэ[1].

Быһаарыылар

  1. 1 2 Кюннэй Еремеева. Народному хору ветеранов тыла и труда Якутска присвоено имя его основателя Виктора Птицина (рус.). yakutia-daily.ru. Якутияdaily (20 Кулун тутар 2025). Сигэнии күнэ: 24 Кулун тутар 2026.
  2. Народный хор города Якутска ветеранов тыла и труда (рус.). gagarin-cultcenter.ru. Сигэнии күнэ: 24 Кулун тутар 2026.
  3. Указ Президента Российской Федерации (рус.). Сигэнии күнэ: 24 Кулун тутар 2026.
  4. Хроника знаменательных и памятных дат Якутии на 2026 год (рус.). Национальная библиотека Республики Саха (Якутия). Сигэнии күнэ: 24 Кулун тутар 2026.