Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Огдуо Аксенова

Огдуо Аксенова (Аксенова Евдокия Егоровна, 1936 сыл олунньу 8 күнэ, Таймырский (Долгано-Ненецкий) автономный округ[d], Красноярскай кыраай — 1995 сыл олунньу 14 күнэ, Дудинка[d], Арассыыйа) — дулгаан бэйээтэ, дулгаан литэрэтиирэтин төрүттээччи.

Олоҕун олуктара

1936 сыллаахха олунньу 8 күнүгэр Таймыыр автономиялаах уокуругун Авам оройуонун Боганид нэһилиэгэр булчут-табаһыт дьиэ кэргэнигэр төрөөбүт.

Хоһооннору оскуолаҕа үөрэниэҕиттэн суруйар буолбут. «Павел Чуприн» диэн 1956 сыллаахха «Советский Тай­мыр» хаһыакка бэчээттэммит кэпсээнин иһин бириэмийэ ылбыт.

Попигаайга Огдо култуура үлэһитэ буолбута. 1967 сыллаахха Огдуо «Бочуот Знаага» уордьанынан наҕараадаламмыт.

1969 сыллаахха «Заполярная правда» диэн Норильскай хаһыата Валерия Кравец тылбааһыгар Аксёнова бастакы хоһоонноро тахсыбыттара. Ол кэнниттэн хоһооннорун ол саҕана наһаа элбэх тираажтаах «Работ­ница» сурунаалга бэчээттээбиттэрэ.

1973 сыллаахха Дьокуускайдааҕы кинигэ кыһатыгар «Бараксан» диэн долган тылынан бастакы кинигэтэ тахсыбыт. Салгыы долган литературатын уонна култууратын көхтөөхтүк сайыннарбыт: композитор Леонид Масленников суруйбут ноталарынан «Долган ырыалара» хомуурунньугун, ону тэҥэ Москваҕа Валентин Берестов көмөтүнэн бэчээттэммит Леонид Яхнин тылбааһыгар «Морошка» диэн оҕо кинигэтин таһаарбыта.

1977 сыллаахха Аксёнова Москубаҕа Литэрэтиирэ үрдүкү кууруһугар киирбит. Манна үөрэнэ сылдьан долган суругун-бичигин айыынан дьарыктаммыт, алпабыыт бырайыагын оҥорбут, онто 1979 сыллаахха бигэргэммит.

Кэлиҥҥи сылларга оскуола буквардарын (сэттис таһаарыыта «Просвещение» кинигэ кыһатыгар 1990 с. тахсыбыта) уонна тылдьыттары оҥорбут, Таймыыр араадьыйатыгар редакторынан үлэлээбит, онтон олоҕун бүтүүтүгэр долган сиэр-туом поэзиятын үөрэтиигэ анаабыт.

1995 сыллаахха тохсунньу 14 күнүгэр олохтон туораабыт[1][2][3].

Библиография

  • Бараксан (1973)
  • Тыатаатыкаан: конооннор (1979)
  • Тундровичок: стихи: перевод с долганского (1979)
  • Дулгааттар букварьдара (1984)
  • Бэсэлээ буквалар (1990)[1]

Наҕараадалара уонна ытык ааттара

  • «Бочуот Бэлиэтэ» Уордьан (1967);
  • ССРС суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ (1976);
  • «Үлэҕэ килбиэнин иһин» мэтээл[1].

Быһаарыылар

  1. ↑ 1 2 3 [https://kkdb.ru/images/materials/proekty/pisateli-Krasnojarija/%D0%90%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%20%D0%9E%D0%B3%D0%B4%D0%BE/%D0%91%D0%B8%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F.htm Аксёнова Огдо (Евдокия) Егоровна]. kkdb.ru. Сигэнии күнэ: 12 Кулун тутар 2026.
  2. ↑ КГБУК ТДНТ. www.tdnt.org. Сигэнии күнэ: 12 Кулун тутар 2026.
  3. ↑ Аксёнова, Евдокия Егоровна (рус.). atlaskmns.ru. Сигэнии күнэ: 12 Кулун тутар 2026.

Категориялар