Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Мухамедьяров Шамиль Фаттыхович

Мухамедьяров Шамиль Фаттыхович (1923 сыл бэс ыйын 17 күнэ, Казан — 2005 сыл ыам ыйын 23 күнэ, Москва) — түүр омуктарын орто үйэтинээҕи устуоруйатын үөрэппит биллиилээх чинчийээччи, устуоруйа билимин хандьыдаата, Татарстаан билимин үтүөлээх үлэһитэ (1993).

Олоҕун олуктара

1923 сыллаахха бэс ыйын 17 күнүгэр Татарскай АССР Казань куоратыгар төрөөбүт[1].

1942—1944 сс. — ССРС боеприпастарын Наркоматын 144 №-дээх заводугар токарь.

1946 с. — Казань юридическай институтын бүтэрбит. 1946—1950 сс. — аспирант.

1951 с. — история билимин кандидатыгар «Социально-экономический строй Казанского ханства» тиэмэҕэ диссертациятын ситиһиилээхтик көмүскээбит[2].

1950—1952 сс. — ССРС билимин Академиятын Казань филиалыгар младшай научнай үлэһит.

1952—1955 сс. — ССРС билимин Академиятын Илин дойдулары үөрэтэр Институтка учуонай секретарь.

1955—1956 сс. — ССРС билимин Академиятын Казань филиалыгар тыл, литература уонна история Институтын научнай үлэһитэ.

1956—1963 сс. — кафедра сэбиэдиссэйэ, Казань университетын доцена.

1963—1970 сс. — ССРС билимин Академиятын Сибиирдээҕи салаатын Дьокуускайдааҕы филиалыгар тыл, литература уонна история Институтыгар старшай научнай үлэһит[3].

1970-1996 сылларга — ССРС билимин Академиятын историяҕа Институтын старшай научнай үлэһитэ[4].

2005 сыллаахха ыам ыйын 23 күнүгэр Москваҕа өлбүт[5].

Билим үлэтэ

Ш.Ф. Мухамедьяров — Сибиир, Орто Азия, Кавказ, Саха сирин түүр омуктарын историяларыгар 300-н тахса научнай үлэни суруйбут[6].

  • «Очерки истории СССР». В 2 частях. (Ч. I. — М., 1953—1955; Ч. 11. — М., 1955) - соавтор.
  • «История Татарской АССР». — Т. II (Казань, 1960).
  • «История Татарской АССР» (Казань, 1968).
  • «Истории крестьянства СССР с древнейших времен» — Т. II (М., 1990).

Наҕараадалара уонна ытык ааттара

  • «1941-1945 сс. Аҕа дойду Улуу сэриитигэр килбиэннээх үлэтин иһин» мэтээл;
  • «Москва 850 сылын көрсө» мэтээл;
  • Татарстаан Өрөспүүбүлүкэтин билимин үтүөлээх үлэһитэ (1993)[5].

Ш.Ф. Мухамедьяров туһунан

  • Николаев А. Отчитываются дипломники // Соц. Якутия. — 1970. — 30 июня.
  • Высшее образование и науки в Татарии // Указатель литературы 1918—1969. Под ред. М.К. Мухарякова и В.В. Кузьмина. — Казань, 1971. — См. указатель имён.
  • Айтматов Г.Н. Вопросы истории Марийского края середины XVI—XVIII вв. дореволюционной и советской историографии // Вопросы историографии истории Марийской АССР. — Киров; Йошкар-Ола, 1974.
  • О трудах Ш.Ф. Мухамедьярова. — С. 13—14, 23—24, 45,46.
  • Миллибад С.Д. Биобиблиографический словарь советских востоковедов. — М.: Наука, 1975. О Мухамедьярове Ш.Ф. — С. 667.
  • Московский университет 1977—1978: Каталог-справочник. Гуманитарные факультеты. — М., 1977. — С. 33.
  • История Татарской АССР (с древнейших времен до наших дней). Указатель литературы 1967-1975 / Под ред. И.Р. Гапирова. — Казань, 1986.
  • Биобиблиографичеекий указатель историографических работ по истории народов СССР (дооктябрьский период) 1970—1982 гг. — М., 1987 (Указатель авторов). Сов. Татария. — 1993. — 5 мая.
  • Признание заслуг // Казанские ведомости. — 1993. — 4 июня.
  • Известия Татарстана. — 1993. — 8 июня. Вручение награды // Там же. — 27 авг. — О присвоении Ш.Ф. Мухамедьярову Указом Президента Республики Татарстан почетного звания «Заслуженный деятель науки Республики Татарстан».
  • Усманов М.А. По следам рукописей: записки археографа. – Изд. 2-е доп. — Казань, 1994. — С. 34—39. — На татар. яз.

Быһаарыылар

  1. ↑ Вы точно человек? КиберЛенинка. Сигэнии күнэ: 4 Кулун тутар 2026.
  2. ↑ Социально-экономический и государственный строй Казанского ханства (XV — первая половина XVI вв.). Сигэнии күнэ: 17 Сэтинньи 2019. Архивировано 28 Тохсунньу 2021 года.
  3. ↑ Ученые-исследователи ИГИ РС (Я). Сигэнии күнэ: 4 Кулун тутар 2026. Архивировано из оригинала 5 Бэс ыйын 2012 года.
  4. ↑ МУХАМЕДЬЯРОВ Шамиль Фатыхович. Сигэнии күнэ: 4 Кулун тутар 2026. Архивировано 22 Олунньу 2022 года.
  5. ↑ 1 2 .. 100 лет назад родился ученый-историк Шамиль Мухамедьяров | Татары, Татары (16 Бэс ыйын 2023). Сигэнии күнэ: 4 Кулун тутар 2026.
  6. ↑ Мухамедьяров Шамиль Фатыхович (рус.). tatarica.org. Сигэнии күнэ: 4 Кулун тутар 2026.

Категориялар