Монгуоллар кистэлэҥ сэһэннэрэ
Монгуоллар кистэлэҥ сэһэннэрэ[1] эбэтэр Монгуоллар кистэлэҥ устуоруйалара (Орто монгуол тыла:
Mongɣol‑un niɣuca tobciyan) эбэтэр Юань би-ши (кыт. 元秘史) эбэтэр Юань-чао би-ши (кыт. 元朝秘史) — монгуоллар биллэр устуоруйа уонна литэрэтиирэ пааматынньыктарыттан бастакыта. XIII үйэҕэ суруллубут, арааһа монгуол уйгуур бичигинэн, ааптара биллибэт. Биһиэхэ “Юань-чао би-ши” диэн кытай буукубанан суруллубут тиэкис курдук кэлбитэ.
Бу Чингисхаан өбүгэлэрин туһунан, кини олоҕун-дьаһаҕын, дьайыыларын, былааска охсуһуу уонна кини уола уонна салҕааччы Угэдэй саҕана буолбут түгэннэр тустарынан полуэпическэй, полуисторическай кэпсээн. Монгуол тылынан XIII үйэ соҕотох хаалбыт уус-уран пааматынньыга буолар[2][3][4][5].