Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Куорсуннаах

Елена Васильевна Слепцова — Куорсуннаах (1964 сыл бэс ыйын 14 күнэ, Чөркөөх, Саха АССР) — Арассыыйа суруйааччыта, бэйиэт, прозаик, тылбаасчыт. Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуодунай суруйааччыта, П. А. Ойуунускай аатынан СӨ Судаарыстыбаннай бириэмийэтин лауреата[1].

Саха бастакы идэтийбит дрессировщиктарыттан биирдэстэрэ, Саха Өрөспүүбүлүкэтин үтүөлээх артыыһа.

Олоҕун олуктара

1964 сыллаахха бэс ыйын 14 күнүгэр Таатта улууһун Чөркөөх сэлиэнньэтигэр төрөөбүтэ[1][2].

1983 сыллаахха Дьокуускайдааҕы өрөспүүбүлүкэтээҕи культпросветучилищены (ЯРКПУ) режиссура салаатын бүтэрбитэ[2]. 1985 сыллаахха Свердловскайдааҕы эстрада уонна цирк ускуустубатын айар мастерскойун (СТМЭИ) «кыыллары уонна дьиэ кыылларын дрессировщига» идэтинэн бүтэрбитэ[2]. 2002 сыллаахха М. К. Аммосов аатынан Саха судаарыстыбаннай университетын тыл факультетын бүтэрбитэ[2].

1983 сылтан Дьокуускайдааҕы судаарыстыбаннай филармонияҕа артыыһынан, 1985 сылтан Саха судаарыстыбаннай циркэтигэр, онтон 1995 сылтан 2007 сылга дылы Судаарыстыбаннай эстрада тыйаатырын режиссёрунан үлэлээбитэ[2].

Дьокуускай куоракка олорор[2].

Айар үлэтэ

Елена Слепцова-Куорсуннаах бэйиэт уонна прозаик быһыытынан 1997 сыллаахтан «Түүл» диэн айымньыттан биллибитэ. Маҥнайгы хоһоонноро 1998 сыллаахха «Далбар хотун» сурунаалга Куорсуннаах диэн аатынан тахсыбыттара[1]. «Оо, олох…» диэн хоһооннорун маҥнайгы хомуурунньуга 2000 сыллаахха күн сирин көрбүтэ[1].

Поэзия уонна проза 19 кинигэтин ааптара[3]. 2009 сыллаахха бэйиэт Н. В. Переяслов сүрүн тылбаастарынан «Оставлен наш след среди камня и мха» нууччалыы тыллаах хомуурунньук бэчээттэммитэ (хомуурунньукка А. Е. Шапошникова уонна М. Е. Алексеева тылбаастара эмиэ киирбиттэрэ).

Биллэр айымньылара: П. А. Ойуунускай «Дьулуруйар Ньургун Боотур» олоҥхотун кэпсээн халыыбыгар киллэриитэ (2007), оҕолорго аналлаах «Муус ырай» роман-номох (2008), саха бастакы интеллигенциятыгар анаммыт, суруйааччы олоҕун 12 сылын анаабыт «Аан талҕа» устуоруйа романа (2014), «Биһиги тыыннаахпыт!» роман (2020)[1][3].

2011 сыллаахха репрессияҕа түбэспит В. Д. Давыдова уонна П. И. Оросин-Хайыкы туһунан «Биэрэ Дабыыдап, Бүөтүр Оруоһун» кинигэни хомуйан оҥорбута. 2013 сыллаахха «Түҥкэтэх ырай» новелла хомуурунньуга бэчээттэммитэ.

Тылбаасчыт быһыытынан Софокл «Антигона» пьесатын сахалыы тылбаастаабыта — айымньы П. А. Ойуунускай аатынан Саха тыйаатырыгар туруоруллубута. А. де Сент-Экзюпери «Маленький принц» айымньытын «Кыра Тыгын» диэн тылбаастаабыта (2015 с. тылбаастанан, 2019 с. туспа кинигэ быһыытынан тахсыбыта). Ону таһынан нуучча уонна тас дойдулар бэйиэттэрин хоһооннорун тылбаастаабыта[1][3]. Кини хоһоонноро нуучча, ааҥыл, монгол, поляк, турок, азербайджан, татар, тува, казах уонна атын тылларга тылбаастаммыттара[3].

Наҕараадалара уонна ытык ааттара

  • Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуодунай суруйааччыта[3];
  • Саха Өрөспүүбүлүкэтин үтүөлээх артыыһа (2006)[1];
  • П. А. Ойуунускай аатынан Саха Өрөспүүбүлүкэтин Судаарыстыбаннай бириэмийэтин лауреата (2014) — «Аан талҕа» романын иһин[1];
  • Оҕо литературатын сайыннарыыга Н. Е. Мординов-Амма Аччыгыйа аатынан СӨ Ил Дарханын бириэмийэтин лауреата (2019) — «Кыра Тыгын» тылбааһын уонна остуоруйа хомуурунньугун иһин[1];
  • Намжил Нимбуев аатынан Норуоттар икки ардыларынааҕы поэтическай турнир Гран-При хаһаайына (2003)[1];
  • Арассыыйа Суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ (2004)[1];
  • Саха сирин Суруйааччыларын сойууһун П. А. Ойуунускай аатынан мэтээллээх.

Дьиэ кэргэнэ

  • Оруоһуттар (Оросиннар) аҕа уустарыттан төрүттээх;
  • Хос эбэтэ — Анна Михайловна Оросина, 1930-с сылларга репрессияҕа түбэспит саха интеллигенциятын бэлиэ бэрэстэбиитэлэ;
  • Хос эһэтэ — саха сэбиэскэй литературатын төрүттээччи Платон Алексеевич Ойуунускай (аҕатынан эһэтэ Ойуунускай бииргэ төрөөбүт быраата буолар)[1].

Библиографията

  • Оо, олох…. Хоһооннор, поэма. — Дьокуускай: Бичик, 2000. — 48 с.
  • Түүн эбэ. Хоһооннор, ырыалар, чабырҕах. — Дьокуускай: Бичик, 2001. — 48 с.
  • Күлүк түһүүтэ. — Дьокуускай: Бичик, 2003. — 96 с.
  • Хоноһо хомуурунньуга. Кэпсээннэр. — Дьокуускай: Бичик, 2005. — 96 с.
  • Дьулуруйар Ньургун Боотур (Олоҥхо) / П. А. Ойуунускай олоҥхотун кэпсээн халыыбыгар киллэрдэ. — Дьокуускай, 2007. — 352 с.
  • Муус ырай. Дьиктилээх аногие номох. — Дьокуускай: Бичик, 2008. — 160 с.
  • Хомуһуннаах хоһооннор, кистэлэҥнээх кэпсээннэр. — Дьокуускай: Көмүөл, 2010. — 160 с.
  • Түҥкэтэх ырай. Новеллалар. — Дьокуускай: Бичик, 2013. — 123 с.
  • Аан талҕа. Роман. — Дьокуускай: РИО медиа холдинга, 2014. — 640 с.
  • Орто дойду саҥа ырыата. Хоһооннор. — Дьокуускай: Бичик, 2014. — 80 с.
  • На дне пропасти. Повесть. — Москва: Б.С.Г.-Пресс, 2018. — 160 с.
  • Биһиги тыыннаахпыт!. Роман. — Дьокуускай: Медиахолдинг «Якутия», 2020. — 237 с.
  • Былатыан. — Ытык Күөл: «Таатта» хаһыат редакцията, 2022. — 68 с.

Быһаарыылар

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Слепцова Елена Васильевна — Куорсуннаах (рус.). Тааттинская библиотека. Сигэнии күнэ: 22 От ыйын 2026.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 6 Слепцова Елена Васильевна (рус.). Хронос. Сигэнии күнэ: 22 От ыйын 2026.
  3. ↑ 1 2 3 4 5 Елена Слепцова-Куорсуннаах (рус.). Литтерра. Сигэнии күнэ: 22 От ыйын 2026.

Категориялар