Кейметинов Василий Спиридонович

1941 сыллаахха тохсунньу 12 күнүгэр уруккута Саккырыыр, билиҥҥинэн Кэбээйи улууһун Ламыҥха нэһилиэгэр көс табаһыт уонна бултньыт дьиэ кэргэнигэр төрөөбүтэ [1]. Оҕо сааһа уонна эдэр сааһа Сэбээн Күөл сэлиэнньэтигэр ааспыттара.

Оскуоланы бүтэрээт, Тихоокеанскай флотка сулууспалаабыта. 1968 сыллаахха А. И. Герцен аатынан Ленинградтааҕы государственнай педагогическай институт Хотугу норуоттар факультеттарын бүтэрбитэ.

Педагогическай үлэтэ 1968 сыллаахха Кэбээйи улууһун Е. Е. Эверстов аатынан Кэбээйи орто оскуолатыгар саҕаламмыта, онно нуучча тылын уонна литературатын, ону кытта Хотугу норуоттар тылларын уонна литератураларын үөрэппитэ. 1960–1967 (сорох чахчыларынан 1969–1972) сылларга Сэбээн Күөл орто оскуолатыгар директорынан ананан үлэлээбитэ. 1972 сыллаахха Национальнай оскуолалар Научнай-исследовательскай институттарын Саха сиринээҕи филиалыгар младшай научнай үлэһитинэн киирбитэ. 1974 сыллаахха Томпо улууһугар култуура салаатын иниспиэктэринэн уонна Национальнай оскуолалар институттарын штаты таһынан үлэһитинэн үлэлээбитэ. 1975 сылтан — Томпо улууһун Хандыга бөһүөлэгэр улуустааҕы култуура салаатын старшай методиһа уонна улуустааҕы сирэй-кэтэх оскуола иһинэн баар консультационнай пункт сэбиэдиссэйэ. 1980–1987 сылларга Томпо улууһун Тополинскай орто оскуолатыгар эбээн тылын уонна литературатын учууталынан үлэлээбитэ. 1987–1999 сылларга — Национальнай оскуолалар институттарын старшай научнай үлэһитэ. 2006 сылтан Тополинскай орто оскуолатыгар эбии үөрэхтээһин педагогунан үлэлээн, фольклор уонна этнография куруһуогун салайбыта.

2020 сыллаахха атырдьах ыйын 26 (сорох чахчыларынан 25) күнүгэр олохтон туораабыта^[1].

Бастакы хоһоонноро 1959 сыллаахха, Ленинградка үөрэнэр кэмигэр бэчээттэммиттэрэ [5]. Ол кэнниттэн айымньылара 1965 сыллаахха «Поэты Севера» уонна «Снежное пламя» уопсай хомуурунньуктарга киирэн бэчээттэммиттэрэ. Хоһооннорун бастакы хомуурунньуга «Оран Потын» («Таба суола») Дьокуускайдааҕы кинигэ кыһатыттан эбээннии тылынан 1982 сыллаахха бэчээттэнэн күн сирин көрбүтэ. Кэнники сылларга «Поздней стаи переклич», «Бубенчик», «В цепи времен», «Мой голос», «Радуга на сердце» хоһоон хомуурунньуктара бэчээттэммиттэрэ.

Баргачан хоһоонноро, нууччалыы тылбаастанан, «Полярная звезда», «На Севере Дальнем», «Дальний Восток», «Магаданский оленевод», «Север», «Молодая гвардия», «Звезда» сурунаалларга, ону кытта «Сказание о счастье» уонна «Сполохи» хомуурунньуктарга бэчээттэммиттэрэ. Кини айымньылара киин литературнай хаһыаттарга, ону таһынан Япония, Англия, Финляндия, Гренландия уонна Аляска таһаарыыларыгар тахсыбыттара.

Үһүйээннэргэ олоҕуран суруллубут «Эдьэк» поэматын нууччалыы тылга ССРС Судаарыстыбаннай бириэмийэтин лауреата А. Преловскай тылбаастаабыта. Кэлин сылларга прозаҕа киирсэн, «Олох номоҕо» («Песнь о жизни») диэн сэһэни суруйбута. Ол нууччалыы тылынан «Полярная звезда» сурунаалга бэчээттэммитэ ^[2].

Магадан, Анадырь, Дьокуускай куораттарга уонна Сэбээн Күөл сэлиэнньэтигэр ыытыллыбыт учууталлар конференцияларыгар, өрөспүүбүлүкэтээҕи семинардарга уонна куонкурустарга дакылааттарынан кыттыбыта. Саха сирин Хотугу норуоттарын сийиэстэригэр уонна Дьокуускайга буолбут Хотугу, Сибиир уонна Ыраах Илин аҕыйах ахсааннаах төрүт норуоттарын олохтоон талыллар 1-кы сийиэһигэр делегатынан талыллыбыта.

Баргачан — төрөөбүт тылын, культуратын, эбээн фольклорун, историятын тарҕатааччы. Өр сылларга норуот тылынан уус-уран айымньытын дьаныһан туран хомуйбут. Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр, Хабаровскай кыраайга, Магадан уонна Камчатка уобаластарыгар, Чукотка автономнай уокуругар баар оскуолаларга анаан V, VI, VII, IX уонна X кылаастарга эбээн тылынан ааҕар кинигэлэр уонна хрестоматиялар ааптардара (кыттыгас ааптар) буолар. Ону таһынан алын оскуолаҕа анаан нууччалыы-эбээннии тылдьыты оҥосууга кыттыспыта. Тополинай сэлиэнньэтигэр «Маранга» диэн норуот эбээн ансаамбылын төрүттэспитэ уонна оҕолор «Солиҥа» («Сардаҥа») этнографическай ансаамбылларын уларыйбат консультанынан үлэлээбитэ ^[1].

• Саха Өрөспүүбүлүкэтин култууратын үтүөлээх үлэһитэ
• В. Д. Лебедев аатынан Саха Өрөспүүбүлүкэтин бириэмийэтин лауреата [6] (2012)
• Арассыыйа суруйааччыларын Сойууһун чилиэнэ (1992)

• Кэргэнэ — А. Д. Кейметинова [3]. Икки кыыс оҕолоохтор.
• Кыыһа Ольга Кейметинова-Ултургашева [4] Кембридж университетын Скотт аатынан полярнай чинчийиилэр Институтун бүтэрбитэ. Күтүөтэ Ултургашев Саян Анатольевич — саха балетын солиһа.

2025 сыл тохсунньу 21 күнүгэр Дьокуускай куоракка Норуоттар доҕордоһууларын Дьиэтигэр поэт кэриэһигэр анаммыт «Баргачан – душа эвенской поэзии» («Баргачан — эбээн поэзиятын кута-сүрэ») диэн кинигэ сүрэхтэниитэ буолбута ^[3].