Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Зверев Дмитрий Сергеевич

Дмитрий Сергеевич Зверев (1939 сыл бэс ыйын 11 күнэ, Түбэй Дьаархан, Саха АССР — 2012 сыл балаҕан ыйын 8 күнэ) — сэбиэскэй, арассыыйатааҕы суруйааччы, прозаик, публицист, 1991 сылтан Саха Өрөспүүбүлүкэтин Суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ, Саха Өрөспүүбүлүкэтин култууратын үтүөлээх үлэһитэ, Сунтаар улууһун ытык олохтооҕо[1][2].

Олоҕун олуктара

1939 сыллаахха бэс ыйын 11 күнүгэр Сунтаар улууһун Түбэй-Дьаархан нэһилиэгэр норуот ырыаһыта С. А. Зверев — Кыыл Уола дьиэ кэргэнигэр төрөөбүтэ[1][2].

Сунтаар улууһун Сиэйэ сэттэ кылаастаах, Элгээйи орто оскуолаларын, М. Г. Чернышевскай аатынан Бүлүүтээҕи педагогика училищетын бүтэрэн баран Сэбиэскэй Аармыйаҕа сулууспалаабыта.

Тустуунан, боксанан, футболунан, волейболунан, хайыһарынан, чэпчэки атлетиканан, гимнастиканан, саахыматынан дьарыктаммыта.

Саха судаарыстыбаннай университетын физика-математика, онтон устуоруйа-филология факультеттарыгар үөрэммитэ[1][2].

Ньурба уонна Нам улуустарыгар, ону тэҥэ Дьокуускай куоракка учууталынан, оскуолалар дириэктэрдэринэн үлэлээбитэ. Саха сиринээҕи идэлээхтэр сойуустарын Сэбиэтин устурууктарынан, өрөспүүбүлүкэ литературатын Ассоциациятын эппиэттээх сэкиритээринэн, Саха АССР Радионан биэрии уонна телевидение Кэмитиэтин кэрэспэдьиэнинэн үлэлээбитэ[1][2].

2012 сыллаахха балаҕан ыйын 8 күнүгэр (73 сааһыгар) өлбүтэ, сорох дааннайдарга алтынньы 17 күнэ диэн ыйыллар[2].

Айар үлэтэ

Аҕата, Зверев Сергей Афанасьевич — Кыыл Уола, 100 сааһын туолуутугар аҕатын айар олоҕун туһунан хас да кинигэни бэлэмнээн бэчээттэппитэ: «Аҕам туһунан аман өс», «Алгыс түстэниитэ», «Үйэлэр сүгүрүйэр киһилэрэ» уо.д.а.[1].

С. А. Зверев — Кыыл Уола «Сказание о Великой Москве» бэйиэмэтин английскайдыы, француз, ньиэмэс уонна нуучча тылларыгар тылбаастаан таһаарбыта; «С. А. Зверев-Кыыл Уола» миниатюрнай кинигэлэри алта тылынан; С. А. Зверев айымньыларынан уонна толоруутунан саха норуотун музыкально-ырыалаах фольклорун компакт-диискэтин бэчээттэппитэ[1].

С. А. Зверев айымньыларын холобуругар «К вопросу о национальной специфике якутского поэтического творчества» диэн поэтикаҕа чинчийии ыыппыта[1]. «Ыраахтааҕыны бохсуруйа…», «Хааннаах булумньу» уонна да атын арамааннар ааптара[2].

Наҕараадалара уонна ытык ааттара

  • Саха Өрөспүүбүлүкэтин Суруйааччыларын Сойууһун чилиэнэ (1991)[1][2]
  • Саха Өрөспүүбүлүкэтин култууратын үтүөлээх үлэһитэ[1][2]
  • Сунтаар улууһун Ытык олохтооҕо;
  • Түбэй-Дьаархан нэһилиэгин Ытык олохтооҕо[2].

Дьиэ кэргэнэ, аймахтара

  • Аҕата — Зверев Сергей Афанасьевич — Кыыл Уола;
  • Ийэтэ — Анастасия Потаповна, Сэргэй Сибиэрэп бастакы кэргэнэ;
  • Барыта 10 бииргэ төрөөбүттэриттэн түөрт оҕо кыра сылдьан өлбүттэр.
  • Кэргэнэ Алла Петровна Өлөөн Дьэлиҥдэтиттэн төрүттээх.
  • Үс уол оҕоломмуттар, элбэх сиэннээхтэр.
  • Дмитрийи кыра сырыттаҕына Юрий диэн ааттыыллар эбит. Ол иһин иккис уолун Юрий диэн ааттаабыт.

Кинигэлэрэ

  • Аҕам туһунан аман өс. — Дьокуускай, 1995. — 173 с.
  • Алгыс түстэниитэ. — Дьокуускай, 1999. — 289 с.
  • Үйэлэр сүгүрүйэр киһилэрэ. — Дьокуускай, 1999. — 228 с.
  • Кыһыл көмүс ыар тыына. — Дьокуускай, 1999. — 145 с.
  • Улуу Пехлеван. — Дьокуускай, 2001. — 284 с.
  • Хааннаах булумньу. — Дьокуускай, 2002. — 368 с.
  • Ыраахтааҕыны бохсуруйа…. — Дьокуускай, 2003. — 352 с.
  • Варвара Сергеевна Иванова (Зверева). — Якутск: Бичик, 2008. — 492 с.
  • Айыылартан арчыламмыт. — Дьокуускай: Дани-Алмас, 2010. — 288 с.
  • Тойук тобуллар, ырыа ылланар. — Дьокуускай: Дани-Алмас, 2010. — 157 с.

Быһаарыылар

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Зверев Дмитрий Сергеевич (рус.). Писатели Якутии. Сигэнии күнэ: 21 От ыйын 2026.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Зверев Дмитрий Сергеевич (рус.). Сунтарская библиотека. Сигэнии күнэ: 21 От ыйын 2026.

Категориялар