Добрецов Николай Леонтьевич

1936 сыллаахха тохсунньу 15 күнүгэр Ленинградка физическэй электроника салаатын бөдөҥ специалиһын Леонтий Николаевич Добрецов дьиэ кэргэнигэр төрөөбүтэ.

Ленинградтааҕы хайа институтун бүтэрбитэ (1957).

Үлэтэ-хамнаһа^[2]

• 1957—1960 —геолог, онтон Алтаай геологтыы-устар экспедициятын баартыйаларын Иртыш бөлөҕүн баартыйатын начальнига.
• 1960—1964 — ССРС БА СС Геология уонна геофизика институтут мл. научнай сотруднига
• 1964—1971 — ССРС БА СС Геология уонна геофизика институтут ст. научнай сотруднига
• 1971—1972 —ССРС БА УКБК тектоника уонна геофизика институтун лабораториятын сэбиэдиссэйэ, Хабаровскай к.
• 1972—1980 — ССРС БА СС геология уонна геофизика институтун лабораториятын сэбиэдиссэйэ.
• 1980—1987 — ССРС БА СС Бүрээтийэтээҕи салаатын Геология институтун дириэктэрэ, Улан-Удэ к.
• 1987—1989 — ССРС БА СС Бүрээтийэтээҕи научнай киинин Президиумун бэрэссэдээтэлэ, Улан-Удэ к.
• 1988 сылтан — АБА СС геология уонна геофизика институтун дириэктэрэ
• 1990 сылтан — АБА СС геология, геофизика уонна минералогия холбоһуктаах институтун генеральнай дириэктэрэ, АБА СС ГГМХИ геология институтун дириэктэрэ
• 1989—1997 — ССРС БА бэрэссэдээтэлин солбуйааччыта
• 1991—1997 — уонна 2005-тэн 2020 сылга диэри — НГУ минералогия уонна петрография кафедратын сэбиэдиссэйэ.
• 1997—2008 — АБА Сибиирдээҕи салаатын бэрэссэдээтэлэ
• 1997—2008 годы — Арассыыйа Билимин академиятын вице-бэрэсидьиэнэ

Арассыыйа Билимин академиятыгар атын үлэтэ

• АБА Президиумун чилиэнэ уонна АБА РАН Президиумун Бюротун чилиэнэ
• АБА Сир туһунан билимнэр салаатын чилиэнэ, Салаа Бюротун чилиэнэ
• АБА СС Геология уонна минералогия институтун билим салайааччыта.

Учуоанй истиэпэннэрэ уонна сыбаанньалара

• 1963 — геология-минералогия билимин хандьыдаатын учуонай истиэпэнэ, диссертациятын тиэмэтэ «Жадеитовые породы в гипербазитах Западных Саян и других районов»
• 1966 — «Петрография, литология и минералогия» идэтинэн старшай научнай үлэһит учуонай аата
• 1969 — «Минералогия уонна петрография» хаапыдыратын доценын учуонай сыбанньата
• 1971 — геология-минералогия билимин дуоктарын учуонай истиэпэнэ, диссертация тиэмэтэ «Глаукофансланцевые и эклогит-глаукофансланцевые комплексы СССР и их генезис»
• 1974 — НГУ «Минералогия уонна петрография» хаапыдыратын бэрэпиэссэрин учуонай сыбаанньата
• 1984 — АБА чилиэн-корреспондена
• 1987 — АБА академига

Геология, минералогия, магматическай уонна метаморфическай петрология, тектоника уонна дириҥ геодинамика салааларыгар исписэлииһэ.

Метаморфическай фациялар уонна формациялар, метаморфоген баайдаах сирдэр кинилэри кытта сибээстэрин туһунан саҥа хайысханы айбыта; сир хаҕын офиолитовай уонна эклогит-глаукофанцевай комплекстарын петрологическай мадьыалларын оҥорбута; дириҥ геодинамика уонна айылҕа эйгэтин уонна килиимэтин глобальнай уларыйыыларын салаатыгар фундаментальнай чинчийиилэри ыыппыта.

АБА Сибиирдээҕи салаатыгар дириҥ геодинамикаҕа научнай оскуоланы тэрийбитэ. Бу оскуола сир дириҥэр буолар уонна сүрүн регуляторынан икки араҥалаах мантия конвекцията уонна убаҕас ядро кыраныыссатыттан үөһээ мантияҕа уонна сир хаҕыгар тоҕо анньыллар «мантия сүүрүктэрэ» буолар процесстары күүскэ чинчийэр уонна моделлыыр. Чуолаан сир мантиятыгар конвекция үлэтин кытта литосфернай билиитэлэр хамсааһыннара уонна бары сүрүн геологическай процесстар: вулканизм, сир хамсааһыннара, минерал — уонна руданы үөскэтии сибээстээхтэр. Улахан сир баайдаах сирдэр үөскээһиннэрин үгүс кэрдиис кэмнэрэ, чуолаан, сэдэхтик көстөр сирдэр, алмаастар уонна углеводородтар «мантийнай сүүрүктэр» көхтөөх кэмнэрин кытта ситимнээхтэрин быһаарбыта. 780-тан тахса билим үлэ, олор истэригэр 48 монография ааптара уонна хос ааптара^[3].

• Петрология и метаморфизм древних офиолитов. Новосибирск, 1977;
• Глобальные петрологические процессы. М., 1981;
• Глубинная геодинамика. Новосибирск, 1994 (А. Г. Кирдяшкины уонна А. А. Кирдяшкины кытта).

2020 сыллаахха ахсынньы 23 күнүгэр Новосибирскайга өлбүтэ. Новосибирскай куорат Соҕуруу кылаабыһатыгар көмүллүбүтэ^[4].

• «Дойду иннигэр үтүөтүн иһин» II истиэпэннээх уордьан (тохсунньу 26 күнэ 2007 сыл) — дойду билимин сайдыытыгар уһулуччулаах үтүөтүн уонна өр сыллаах таһаарыылаах үлэтин иһин^[5]
• «Данакер» уордьана (сэтинньи 24 күнэ, 2004 сыл, Киргизия) — кыргыз-арассыыйа билимҥэ уонна үөрэхтээһиҥҥэ сыһыаннаһыыларын сайыннарыыга улахан кылаатын иһин^[6]
• «Үлэ Кыһыл Знамята» уордьан^[7]
• Ленин бириэмийэтэ (1976) — түөрт томнаах «Фация метаморфизма» монографиятын иһин (ааптардар ахсааныгар)
• Тиэхиникэ уонна билим эйгэтигэр Арассыыйа Бэдэрээссийэтин судаарыстыбаннай бириэмийэтэ (1997) — «Глубинная геодинамика» үлэ циклын иһин
• Д. С. Коржинскай аатынан бириэмийэ (2019) — «Проблемы фильтрации флюидов и расплавов в зонах субдукции и плюмового магматизма и общие вопросы теплофизического моделирования в геологии» үлэ циклын иһин
• Демидов бириэмийэтэ (1999)
• М. А. Лаврентьев аатынан пуонда «Сибиир уонна Уһук Илин сайдыытыгар ураты кылаатын иһин» номинациятын бириэмийэтэ (2007)^[8]
• «Новосибирскай уобалас туһугар үтүөтүн иһин» ураты бэлиэ (муус устар 24 күнэ 2003 сыл)^[9]
• «Килбиэннээх үлэтин иһин» Тыва Өрөспүүбүлүкэтин мэтээлэ (2006)^[10]
• Новосибирскай Бочуоттаах олохтооҕо^[11]
• Прогресс уордьана (2008, КНР);
• «Сибиирдээҕи сөбүлэҥ» эрэгийиэннэр ардыларынааҕы ассоциация «Бочуоттаах эколог» уордьана (2007);
• «Байкал-Амур магистралын тутуу иһин» мэтээл (1985);
• «Национальнай куттал суох буолуутун хааччыйыыга өҥөлөрүн иһин» мэтээл (2006);

• Аҕата — физик, физика-математика билимин дуоктара Леонтий Николаевич Добрецов^[12][13].
• Ийэтэ — Юлия Николаевна Келль, геолог . Эһэтэ — Николай Георгиевич Келль, геодезист, ССРС БА чилиэн-корреспондена .
• Уола — Николай Николаевич Добрецов.
• Уола — Александр Николаевич Добрецов.
• Кыыһа — Надежда Николаевна Добрецова.