Владимир Путин быһа эпиирэ (2024)

Судаарыстыба баһылыга 2024 сылга экэниэмикэ туругун «туруктаах уонна эрэллээх» диэн сыаналаабыта, ВВП үрдээһинэ 3,9 % кэриҥэ буолуо, оттон 2025 сылга 2,5 % буолуо диэн сабаҕалаабыта. Ону кытта, кини ону ЕС (2024 сылга ВВП үрдээһинэ нулевой) уонна АХШ (6 % кэриҥэ) балаһыанньатын кытта тэҥнээбитэ. Туспа Арассыыйаҕа рекорднай намыһах үлэтэ суох буолуу көрдөрүүтүгэр (2,3 %) болҕомтотун уурда. Владимир Путин өссө Арассыыйа оҥорор промышленность кээмэйэ улааппытын бэлиэтээбитэ^[8].

2024 сыллаахха 9 % тиийбит инфляция туһунан кэпсээтэххэ, бэрэсидьиэн объективнай уонна субъективнай төрүөттээх диэбит^[8]. Объективнайдарга:

• Арассыыйаҕа туһаныы үрдээһинэ;
• логистикаҕа сабыдыаллаах аан дойду сыаналара үрдээһинэ.

Субъективнайдарга:

• киин баан сүрүн ставкаҕа сыһыана суох инфляцияҕа дьайыы тэриллэрин сөптөөх кэмигэр оҥоһуллубатах туһаныыта;
• сорох салаалары сайыннарыыга Арассыыйа бырабыыталыстыбатын сөптөөх кэмигэр оҥоһуллубатах үлэтэ.

Бэрэсидьиэн Арассыыйа саҥа диэн ааттанар эрэгийиэннэр экэниэмикэ туруктарын сырдаппыта, ЛНӨ-га (90 % үрдээһин), ДНӨ-га (79 %), Херсон уонна Запорожье уобаластарыгар (200 %) хомуллар нолуок үрдээһинин бэлиэтээбитэ.

Владимир Путин Анал байыаннай дьайыы зонатыгар балаһыанньа хайдаҕын туһунан ыйытыыга хоруйдуон иннинэ, 155-с туспа гвардия байҕал биригээдэтин саллааттара киниэхэ бойобуой былаахтарын туттарбыттарын уонна устуудьуйаҕа өрө тардарыгар көрдөспүттэрин, ону тэҥэ кинилэргэ үтүөнү, Кыайыыны баҕарбытын эттэ уонна дьиэҕэлэригэр этэҥҥэ төннүүнү. Украина сэбилэниилээх күүстэрэ Арассыыйаны кытта кыраныыссаттан хаһан көһөрүллүөхтэрэй диэн ыйыппыт Курскай уобалас олохтооҕун кытта кэпсэтэригэр, бэрэсидьиэн «уолаттар сэриилэһэллэр, билигин кыргыһыы бара турар» диэн быһаарда уонна « биһиги кинилэри чахчы үүрүөхпүт»^[8]. Владимир Путин алдьаммыт гражданскай уонна социальнай эбийиэктэр бары чөлүгэр түһэриллиэхтэрэ, дьиэлэрин, кыбартыыраларын сүтэрбит гражданнарга олорор дьиэҕэ сертификат бэриллиэхтээҕин, маныаха 108 млрд солкуобай ыытыллыбытын туһунан эппитэ. Ону тэҥэ Херсон, Запорожье уобаластарын, ЛНӨ уонна ДНӨ чөлүгэр түһэриилэрин туһунан кэпсэтии буолла. Чуолаан, үс сыл иһигэр бу эрэгийиэннэр суол ситимнэрэ нормативнай турукка киириэхтэрэ, Азов байҕалын тула түөрт полосалаах кольцевой тыраасса тутуллуоҕа^[9]. 20 тыһыынчаттан тахса социальнай аналлаах эбийиэк уонна олорор дьиэ чөлүгэр түһэриллибит^[8].

Бэрэсидьиэн контртеррористической дьайыы режимигар кыттыылаахтарыгар буолбакка, анал байыаннай дьайыыга кыттыбыт байыаннай үлэһиттэргэ сэрииһит статуһун биэрии туһунан ыйытыыларга хоруйдаата. Кини куоттарыы көннөрүллүөҕэ, байыаннайдар «тугу барытын ылыахтара, ону кэлин ааҕан көрүөхпүт» диэн тоһоҕолоото.

Владимир Путин «Время героев» бырагыраама олоххо киириитин хайҕаата, бырагыраама иһигэр АБДь кыттааччылартан каадыр резервэтэ бэлэмнэнэр. Кини этэринэн, байыаннайдартан улахан хампаанньалары, муниципальнай тэриллиилэри, министиэристибэлэри, биэдэмистибэлэри салайар дьону талыахха наада:

Манна биир да алҕас суох этэ…Элбэхтэргэ ыҥырыылар оҥоһуллулар, ол иһигэр урбааҥҥа уонна бары таһымнаах бырабыыталыстыба уорганнарыгар.^[8].

Ону тэҥэ Владимир Путин АБДь-ну саҕалыыр туһунан быһаарыы эрдэ ылыллыахтаах этэ, онно бэлэмнэниэхтээх этэ, уонна үс сыллаах анал дьайыы кинини хайдах уларыппытын үллэспитэ:

Аҕыйахтык оонньоон этэр буоллум уонна күлэрбин тохтотор курдук буоллум.^[8].

Быһа эпиир кэмигэр Владимир Путин билиҥҥи норуоттар икки ардыларынааҕы бэбиэскэтигэр сыһыаннаах ыйытыыларга хоруйдаата. Чуолаан, Сирия урукку бэрэсидьиэнэ Башар Асады Москваҕа көспүтүн кэннэ көрсүбэтэҕин эттэ уонна Арассыыйа сэбилэниилээх күүстэрэ Сирияҕа туруоруллубут сыалларын ситистилэр, тоҕо «террористическай анклав» онно үөскээбэтэ диэн эппит.

Кытай «Синьхуа» сонуннар агентствотын бэрэстэбиитэлэ Арассыыйа Федерациятын уонна КНР бииргэ үлэлээһиннэрин таһымын сыаналыырга көрдөстө. Онно хоруйдаан, бэрэсидьиэн дойдулар икки ардыларыгар атыы-эргиэн эргиирэ 200 млрд дуолларга тиийбитин, инвестиционнай бырайыак ахсаана 600 буолбутун, эрэгийиэн таһымыгар эмиэ үлэлээһин улааппытын туһунан эппит:

Эрэгийиэннэрбит салайааччылара Кытай бэрэстэбиитэллэрин кытта кыттыылара эмиэ суолталаах. Онно буокка да баар, ол эрээри аһары элбэх буотах^[8].

Бэрэсидьиэн Арассыыйаҕа демографическай сорудаҕы биир саамай сүрүнүнэн ааттаата, төрөөһүн ахсаана олус намыһах таһымҥа — 1,41 %-ҥа диэри түстэ, онтон оҕолонор саастаах дьахталлар ахсааннара 30%-нан аҕыйаата. Владимир Путин эппитинэн, төрөөһүн ахсаана кырата 2,3 % диэри үрдүөхтээх^[9].

Бэрэсидьиэн Алын Новгород олохтооҕо балыыһаларга үлэһиттэр тиийбэттэрин туһунан үҥсүүтүгэр хоруйдаата. Судаарыстыба баһылыга этэринэн, саамай сытыытык быраас тиийбэт балаһыанньата доруобуйа харыстабылыгар бастакы чааһыгар турар. Маныаха олохтоох былаас уорганнарыгар эдэр каадырдары тардыы, ону тэҥэ үлэ ноҕуруускатын сатабыллаахтык үллэстииргэ сорук турар. Фармацевтическай промышленность сайдыытын, бэйэ эмпитин оҥорон таһаарыы туһунан кэпсэтии буолбута^[8].

Миграционнай бэлиитикэ боппуруоһа эмиэ көтөҕүллүбүтэ, ону бэрэсидьиэн «олус долгууйук» диэн ааттыыр. Миграннар ахсааннарын аҕыйатар туһугар, кини санаатынан, үрдүк технологиялаах үлэ хайысхаларыгар болҕомтону ууран, үлэ оҥорумтуотун үрдэтиэххэ наадатын эппитэ^[8].

Влад А4 блогер Владимир Путин Арассыыйаҕа YouTube бытаарыытын туһунан санаатын ыйытта. Судаарыстыба баһылыга Google диэн платформаны бас билэр хампаанньа РФ-ка дочернэй хампаанньаларга үбүлээһини кыччаппытын уонна оборудованиены хааччыйыыны хааччахтаабытын, ол иһин сулууспаҕа мэһэйдэри үөскээбиттэрин быһаарбыта^[8].