Асанбаев Нажиб
Асанбаев Нажиб (башк. Нэжиб Асанбаев , тат. Нэжип Асанбаев ; Дьиҥнээх аата Николай Васильевич Асанбаев; 1921 сыл сэтинньи 7 күнэ, Ахманово[d], Уфа күбүөрүнэ[d] — 2013 сыл кулун тутар 28 күнэ, Өфө) — башкир поэта, прозаига уонна драматурга.
Олоҕун олуктара
1921 сыл сэтинньи 7 күнүгэр Уфимскай губерния Белебеевскай уеһын (билигин Башкортостан Бакалинскай оройуона) Ахманово дэриэбинэтигэр төрөөбүтэ. Наҕараадатын докумуоннарынан — татаар[1][2][3][4]. Бэйэтин кряшенынан ааҕынара[5]. 1939 с. Уфатааҕы финансовай техникуму бүтэрэн, Башкир судаарыстыбаннай педагогическай үнүстүүтүгэр киирбитэ.
Ермекеевскай орто оскуолатыгар учууталлаабыта.
1940 сыллаахха Кыһыл Аармыйаҕа сулууспалаабыта, Рязаннааҕы артиллеристар училищеларын бүтэрэн, Аҕа дойду улуу сэриитигэр, артиллеристар батареяларыгар хамандыырдаабыта.
1949—1959 сс. «Кызыл тан» хаһыакка үлэлээбитэ.
1961—1963 сс. Москваҕа, Үрдүкү литературнай курстар истээччилэрэ этэ. 1963—1965 сс. Башкир академическай дырамтыйаатырын дириэктэрэ этэ.
2013 сылга кулун тутар ый 28 күнүгэр өлбүтэ. Уфаҕа, Соҕуруу кылабыыһаҕа көмүллүбүтэ.
Дьиэ кэргэнэ
Уола — Рустем Асембаев, гитарист.
Айар үлэтэ
- Карим. (башк. Кәрим) Кэпсээннэр хомуруунньуга. Уфа, 1947
- Валима. (башк. Вәлимә) Кэпсээннэр хомуруунньуга. Уфа,1953
- К нам приехали парни (башк. Беҙгә егеттәр килде). Комедия. Уфа 1955
- Райса. (башк. Рәйсә). Пьесалар. Уфа, 1959
- Файзи. (башк. Фәйзи). Пьесалар. Уфа, 1964
- Помолвка (башк. Кәләш әйттергәндә) Комедия. Уфа 1964
- Когда расправлялись крылья (башк. Ҡанат йәйгәндә). Драма, Уфа, 1969
- Счастье с неба (башк. Куктән төшкән бәхет). Комедия, Уфа 1969
- Золотая колыбель. (башк. Алтын бишек) Пьесалар. Уфа, 1971
- «Родник» (башк. Һыу юлы). Комедия, Уфа 1972
- Утренняя звезда. Пьесалар. Уфа, 1976
- Широкие улицы были узкими (совместно с Ф. Асяновым). Комедия
- Зайтунгуль. (башк. Зәйтүнгөл) Пьесалар. Уфа, 1975
- Красный паша.(башк. Ҡыҙыл паша) Пьесалар. Уфа, 1982, Карим Хакимов туһунан
- Башкир из Кузяна. (башк. Көҙән башҡорто) Пьесалар. Уфа, 2004, Заки Валиди туһунан
Наҕараадалара
- Кыһыл Сулус уордьан (07.02.1945);
- Аҕа дойду сэриитин l истиэпэннээх уордьана (15.04.1945);
- Аҕа дойду сэриитин ll истиэпэннээх уордьана (06.04.1985);
- Норуоттар доҕордоһууларын уордьана;
- «Хорсунун иһин» мэтээл (18.11.1943);
- Бойобуой мэтээллэр;
- Салават Юлаев уордьан (2005);
- Салават Юлаев аатынан өрөспүүбүлүкэ бириэмийэтин лауреата (1983);
- Башкирскай АССР култууратын үтүөлээх үлэһитэ (1976);
- РСФСР култууратын үтүөлээх үлэһитэ;
- Доҕордоһуу уордьана (1997 сыл от ыйын 29 күнэ)[6].
Литэрэтиирэ
- Гайнуллин М. Ф., Хусаинов Г. Б. Писатели Советской Башкирии. Биобиблиографический справочник / Оформление А. Королевского. — Уфа: Башкирское книжное издательство, 1977. — 416 стр.
- Ғәйнуллин М. Ф., Хөсәйенов Ғ.Б. Совет Башҡортостаны яҙыусылары. Биобиблиографик белешмә. Тулыландырылған, төҙәтелгән икенсе баҫма. — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1988. — 400 бит.(башк.)
- Писатели земли башкирской. Справочник / Сост.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина. — Уфа: Китап, 2006. — 496 с.
- Нажиб Асанбаев : биобиблиогр. указ. / сост. Г. С. Ахмадиева, Г. Назарова, Г. М. Юмабаева; ред. З. Т. Агзамова; отв. за вып. А. А. Ибрагимов. — Уфа: Нац. б-ка им. А. — З. Валиди РБ, 2011. — 81 с.
- Бакалинская земля: история и люди. — Уфа: ГУП РБ УПК, 2010. — 320 с.: ил.
- Три подвига Нажиба Асанбаева // Республика Башкортостан.
- Жиленко Н. Добрые парадоксы судьбы, или Как татарский мальчишка стал классиком башкирской литературы // Республика Башкортостан.
- Сахабутдинова Л. Нажиб Асанбаев свой выбор уже сделал // БашВестЪ. Архивировано 23 Балаҕан ыйын 2015 года.