Нуучча тылынанАнал бырайыактар
Тылы уларыт
УРУБИИКИ ТУҺУНАН

Арассыыйа киинэтин күнэ

Арассыыйа киинэтин күнэ — Арассыыйа Федерациятыгар киинэ устар дьоҥҥо уонна киинэни таптааччыларга аналлаах бырааһынньык. Сыл аайы атырдьах ый 27 күнүгэр бэлиэтэнэр.

Бырааһынньык устуоруйата

Бастакы киинэ көрдөрүүтэ Арассыыйа импиэрийэтигэр 1896 сыллаахха ыам ый 4 (16) күнүгэр Санкт-Петербург «Аквариум» саадыгар буолбута[1]. 1908 сыллаахха алтынньы ый 2 (15) күнүгэр аҕыс мүнүүтэ усталаах «Понизовая вольница» нуучча киинэтин бастакы көрдөрүүтэ буолбута. Владимир Ромашков режиссер киинэтэ (Стенка Разин туһунан «Из-за острова на стрежень» диэн нуучча норуотун ырыатыгар олоҕуран) нуучча киинэтин үйэтин арыйбыта[2].

1919 сыллаахха атырдьах ый 27 күнүгэр РСФСР Народнай комиссардарын Сэбиэтэ киинэ индустриятын национализациялыыр (босхо экспроприация нөҥүө) туһунан декрет ылыммыта. Ол күнтэн ыла РСФСР хаартыскаҕа түһэрэр уонна кинематографическай атыыта, промышленноһа уонна киинэ тыйаатырдара барыта Үөрэх Народнай комиссариатын дьаһалыгар киирбиттэрэ[3].

ССРС Үрдүкү Сэбиэтин Президиумун 1980 сыл ахсынньы 1 күнүнээҕи 3018-X №-дээх «Бырааһынньыктар уонна өйдөбүнньүк күннэр тустарынан» Ыйааҕынан, ССРС Үрдүкү Сэбиэтин сэтинньи 1 күнүнээҕи 9724-XI №-дээх «ССРС бырааһынньыктар уонна өйдөбүнньүк күннэр сокуонугар уларытыылар киирэллэрин туһунан» Ыйаах барылыгар сэбиэскэй киинэ күнүн бэлиэтээһин саҕалааһына олохтоммута.

Бырааһынньык 1980 сыллааҕы ыйааҕынан (үөһээ көр) «Сэбиэскэй киинэ күнэ» диэн ааттаммыта, онтон 1988 сыллааҕы ыйаах быһыытынан — «Киинэ күнэ» диэн ааттаммыт. Перестройка сылларыгар бырааһынньык «Арассыыйа киинэтин күнэ» диэн ааттанар буолбута, «Арассыыйа киинэтин күнэ» диэн билиҥҥи аатын ССРС эстибитин кэннэ ылбыта.

Быһаарыылар

  1. ↑ Н. А. Лебедев. Глава 1. Кинематограф в дореволюционной России (1896-1917) (рус.). Очерки истории кино СССР. «Библиотекарь». Сигэнии күнэ: 5 Муус устар 2015. Архивировано 23 Балаҕан ыйын 2015 года.
  2. ↑ Сегодня — день российского кино (рус.). newsvo.ru (27 Атырдьах ыйын 2009). Сигэнии күнэ: 21 Атырдьах ыйын 2017. Архивировано 21 Атырдьах ыйын 2017 года.
  3. ↑ День российского кино: история и традиции празднования. Справка. РИА Новости (27 Атырдьах ыйын 2008). Сигэнии күнэ: 13 Атырдьах ыйын 2010. Архивировано 6 Муус устар 2012 года.

Категориялар