Аан дойдутааҕы мороженай күнэ
Аан дойдутааҕы мороженай күнэ (ааҥл. World Ice Cream Day) — аан дойдутааҕы бырааһынньык, сыл аайы бэс ый 10 күнүгэр бэлиэтэнэр. Официальнай буотах бырааһынньык, сыала мороженай киэҥник тарҕатыыта уонна аһылык култууратын үрдэтии.
Устуоруйа
Мороженай күнүн саҕалааччыта Вермонт штат Берлингтон куоратыгар баар Ben & Jerry’s диэн американскай хампаанньа[1]. 1978 сыллаахха Бен Коэн уонна Джерри Гринфилд доҕоттуулар, мороженай оҥорорго үөрэҕи бүтэрэн, бэйэлэрин кафе-мороженайы арыйбыттар[2]. Аан бастаан харчы мунньан дальнобойщик буолаары грузовик атыылаһар былааннаахтара. Ол эрээри кафелара түргэнник аатырбыт, атастар уурбаннарын сайыннара хаалбыттар.
1979 сыллаахха бэс ый 10 күнүгэр Бен уонна Джерри кафелара бастакы сыл буолуутун бэлиэтииллэр. Ол күн барыларга босхо мороженай биэрэллэрэ. Бу идея ситиһиилээх буолан АХШ-га тарҕанар онтон аан дойдуга тахсар[3].
Өссө бырааһынньык төрүтүн барыла баар. Барыл быһыытынан, 1786 сыллаахха ыам ый 10 күнүгэр АХШ-га мороженай улахан оҥоруута уонна атыыта саҕаламмыт. Ол эрээри бу барыл докумуоннаммыт дакаастабыла суох.