Windows Vista

От ыйын 22, 2005 с. биллэриллиэн иннинэ Longhorn диэн код ааттаах этэ. Сэтинньи 8 к. 2006 с. оҥоһуллан бүппүтэ; ол кэнниттэн кэлэр үс ый устата көмпүүтэр техникатын уонна софтун оҥорооччуларга, бизнес клиеннарга уонна бытарытан атыылааччыларга көрдөрүллүбүтэ. Тохсунньу 30 к. 2007 с. аан дойду үрдүнэн loan modification таhаарыллыбыта уонна Microsoft сайтыттан атыылаhан ылыахха сөп буолбута. Windows Vista кини иннинээҕитэ, Windows XP, тахсааhынын кэнниттэн биэс сыл буолан баран тахсыбыта. Бу Microsoft Windows системалар тахсааhыннарын икки ардыларынааҕы кэмнэриттэн ордук уhун кэм буолар.

Windows Vista элбэх уларыйыылаах уонна саҥа тэриллэрдээх: Windows Aero диэн көннөрүллүбүт графика туттааччы интерфейса уонна визуальнай истиил, тупсарыллыбыт көрдөбүл, саҥа мультимедиа оҥоруу ньымалара (холобур, Windows DVD Maker), кубулутуллубут ситим, аудио, бэчээт уонна дисплей хос-системалара. Vista онтон таhынан дьиэ ситимин көмпүүтэрдэрин бэйэ бэйэлэриниин сыстыыларын, P2P технологияны туттан көмпүүтэр девайстардыын билэлэринэн уонна сыыппара медиаларынан бырахсыытын чэпчэтэ сатыыр. Windows Vista'ҕа .NET Framework 3.0 версията турар, ол софту оҥорооччуларга сыhыарыылары суруйууларын балаччатык судургу оҥоруо (Windows API'дыын тэҥнээтэххэ).

Windows XP'ны уонна ол иннинэ тахсыбыт Windows ууhун системаларын бастыҥ кэбирэх өттүлэринэн буортулуур программаларга, вирустарга уонна буфер туолууларыгар ылларыылара буолар дииллэрэ. Ол иhин Microsoft бастатан туран Windows Vista көмүскэлин туhунан кыhанар уонна ол кэбирэхтэри аччатар сүрүн сыаллаах. Vista саҥа тэриллэрэ уонна бөҕөргөтүллүбүт көмүскэлэ үрдүктүк custom shot glasses сыаналаммыттарын да үрдүнэн, син биир бэрт элбэхтик сэмэлэнэр. Ол сэмэлэртэн бастыҥнара: үрдүк система көрдөбүллэрэ, гарантиятын кэмэ кылгаhа, көмүскэллээх сыыппара медианы төгүллүүрү мэhэйдиир саҥа технологиялары киллэриитэ (Digital rights management), бэйэтиттэн эрдэ тахсыбыт техникалыын уонна софтуун иирсээнэ, User Account Control диэн компоненын сыыhа-халты үлэтэ.