Скрипицын Владимир Николаевич
Скрипицын Владимир Николаевич (1848 — 1928) — Арассыыйа судаарыстыбаннай диэйэтэлэ, дьыалабыай статскай советник, Саха уобалаһын күбүрүнээтэрэ, Дьокуускай куорат ытык киһитэ.
Олоҕун олуктара
Московскай губерния дворяннарыттан төрүттээх. 1848 сыллаахха төрөөбүтэ. Үөрэҕин 1-кы Московскай кадетскай корпуска уонна 3-с байыаннай Александровскай училищеҕа ылбыта. 1866 сыл атырдьах ыйын 3 күнүгэр 16-с гренадерскай Мингрельскай полкаҕа прапорщигынан анаммыта.
1868 сыллаахха гражданскай биэдэмэстибэҕэ сулууспаҕа көспүтэ уонна Плоцкай губернскай бырабылыанньатыгар үп отделыгар дьыаланы ыытыыга сыһыарыллыбыта. Онтон салгыы — Цехановскай уезд бырабылыанньатын сэкирэтээрэ.
1868 сыллаахха Илин Сибиир кылаабынай управлениетын IV салаатын столоначальнигын көмөлөһөөччүтүнэн, оттон 1870 сыллаахха бу управление столоначальнигынан анаммыта. 1871 сыллаахха Иркутскайдааҕы хонтуруоллуур палата старшай ревизорын дуоһунаһын толорооччу. 1876 сылтан титулярнай сүбэһит.
1878 сыллаахха Судаарыстыбаннай хонтуруолга сыһыарыллан, аныгыскы сылга Кавказ-Турок кыраныыссатыгар баар байыаннай корпус хонуу хонтуруолун обер-контролерунан анаммыта. Үтүөлээх сулууспатын иһин кылыстаах IV истиэпэннээх Сибэтиэй Владимир уордьанынан наҕараадаламмыта уонна коллежскай асессор чыынын ылбыта. 1879 сыллаахха Тифлис хонтуруоллуур палататыгар сыһыарыллыбыта, Батумскай уобаласка суол тутуутун ороскуотун ревизиялыыр старшай чиновнигынан үлэлээбитэ.
1880 сыллаахха ити палата старшай ревизорунан анаммыта, аныгыскы сылга II истиэпэннээх Сибэтиэй Анна уордьанынан наҕараадаламмыта уонна Московскай, онтон Санкт-Петербургскай хонтуруоллуур палататыгар старшай ревизорунан ананан үлэлээбитэ. 1883 сыллаахха Финляндияҕа силиэстийэ боппуруостарыгар докумуоннары бэрэбиэркэлиир уонна түмүк оҥорор эксперт быһыытынан үлэлээбитэ. 1884 сыллаахха Варшаватааҕы хонтуруоллуур палата салайааччытын көмөлөһөөччүтэ уонна Судаарыстыбаннай хонтуруолтан Польша Саарыстыбатын эмеритальнай хамыыһыйатын чилиэнэ. 1886 сылтан Иркутскайдааҕы хонтуруоллуур палата салайааччыта, коллежскай сүбэһит.
Саха сирин күбүрүнээтэрэ
1892 сыл муус устар 23 күнүгэр Саха сирин күбүрүнээтэринэн анаммыта. 1894 сылтан дьиҥнээх статскай сүбэһит. 1899 сыл ахсынньы 23 күнүгэр Швеция-Норвегия 1-кы кылаастаах Ваза уордьанын Командорскай кириэһинэн наҕараадаламмыта.
Күбүрүнээтэр ыҥырыытынан 1897 сыллаахха Енисей күбүөрүнэтин Минусинскай уеһыттан хас да ыал көһөн кэлэн Владимировка сэлиэнньэни төрүттээбиттэрэ, бурдук ыһыытын саҕалаабыттара.
1898 — Саха сирин губернатора В. Н. Скрипицын ис дьыала миниистиригэр Дьокуускайдааҕы реальнай училищены толору сэттэ сыллаах училищеҕа кубулутар туһунан хадатаайыстыба суруйбут. Бу дьаһаныы суолтата: бу иннинэ алта кылааһы бүтэрбит оҕолор сэттис кылаастарын Томскай куоракка баран бүтэриэхтээхтэрэ. Онто суох үрдүк үөрэххэ киирэр кыахтара суоҕа.
Скрипицын күбүрүнээтэрдээбит 11 сылын тухары Саха сирин олохтоох нэһилиэнньэтигэр уонна манна олорор аҕыйах ахсааннаах бөлөхтөргө — итэҕэллэринэн (скоптар, духобордар) буоллун, омуктарынан (дьэбириэйдэр) буоллун киһилии уонна эйэҕэс сыһыанынан өйдөнөн хаалбыта. Сибииргэ хаайыыга сыппыт бэлитиичэскэй сыылынайдар эмиэ күбүрүнээтэр туһунан үчүгэйдик саныыллара.
Оччотооҕу Саха сиригэр бэлитиичэскэй хаайыылаахтар аҕыйах үөрэхтээх дьонтон биирдэстэрэ буоланнар, Скрипицын кинилэри бэйэтин реформаларыгар көхтөөхтүк кытыннарбыта. «Политическайдар» Саха сирин устун ыытыллыбыт саамай суолталаах экспедициялар кыттыылаахтарын ахсааныгар киирэллэрэ: 1894—1896 сыллардааҕы биллиилээх Сибиряковскай экспедицияттан саҕалаан Нелькан-Айан суолун тэлэр чинчийэр үлэлэргэ тиийэ.
Дьиэ кэргэнэ
- Елизавета Васильевна Скрипицына (кыыс сырыттаҕына Сапожникова) — кэргэнэ. Ыал уон оҕоломмуттара:
- Варвара (1875-?)
- София (1876-?)
- Людмила (1878-?)
- Зоя (1881—1940)
- Владимир (1881-?)
- Борис (1886—1930)
- Ольга (1887-?)
- Надежда (1889-?)
- Лев (1892-?)
- Константин (1893—1940)