Салиман-Владимиров Давид Фёдорович
Давид Фёдорович Салиман-Владимиров (төрүүрүгэр аата Давид Фишелевич Салиман; 1903 сыл ыам ыйын 27 күнэ, Одесса, Херсон күбүөрүнэтэ[d] — 1992 сыл алтынньы 18 күнэ) — сэбиэскэй кэминээҕи муусуканы айааччы, Саха АССР ускуустубатын үтүөлээх үлэһитэ (1964), Саха АССР норуодунай артыыһа (1967), РСФСР үтүөлээх артыыһа(1972).
Олоҕун олуктара
Одессаҕа муусукааннар Фишель Давидович Салиман (1874—1953) уонна Раиса Фриделевна Салиман (1871—1959)[2] дьиэ кэргэттэригэр күн сирин көрбүтэ.
1913—1919 сс. Петроградскай консерваторияҕа фортепиано кылааһыгар О. К. Калантароваҕа үөрэммитэ. 1932 сыллаахха Р. М. Глиэр кылааһынан Москватааҕы консерваторияны бүтэрбитэ. 1920 сыллаахтан А. В. Неждановаҕа, Л. В. Собиновка, П. И. Цесевичка, Г. С. Пироговка, С. И. Мигайга уонна да атын ырыаһыттарга пианист-аккомпаниатор, 1923—1938 сс. дирижёр быһыытынан кыттыыны ылбыта.
1920—1925 сс. Краснодардааҕы дыраама тыйаатырыгар муусука салаатын салайбыта; 1926—1927 сс. —Москваҕа «Аквариум» опера тыйаатырыгар концертмейстер; 1928—1930 сс. — Гастрольбюро Москватааҕы филармониятыгар пианист; 1931—1933 сс. — судаарыстыбанаай кэнсиэр холбоһугун пианиһа; 1933—1937 сс. — Моссовет иһинэн уобаластааҕы кэнсиэртиир бюро пианиһа; 1937—1940 сс. — Москва уобалаһын филармониятын муусука салаатын сэбиэдиссэйэ; 1941—1942 сс. — Свердловскайдааҕы филармония опера кылааһын көмөлөһөөччүтэ. 1944—1946 сс. — Москватааҕы шахтердар ырыа уонна үҥкүү ансаамбылларыгар муусука салаатын сэбиэдиссэйэ.
Байыаннай-духуобунай аркыастырга анаммыт айымньылар ааптардара, «Муха-цокотуха» балет (1968, оҕо айымньыта), «Заря свободы» (1965), «Память сердца» (1977), «По ленинскому пути» (1979) кантаталар, элбэх ырыа, романс ааптардара. Киэҥ билиниини «Торжественный», «Героический», «Концертный», «Молодёжный», «Гимн городу Якутску» марштар ылбыттара[3]. Саха сиригэр идэлээх муусука ускуустубата сайдыытыгар дьоһун кылааты киллэрбитэ.
Дьиэ кэргэнэ
- Балта — Фрида Фёдоровна Салиман-Владимирова (1904—1994), муусукаҕа уһуйааччы, концертмейстер; кини кыыһа (Д. Ф. Салиман-Владимиров балтын балыс оҕото) — балерина Нина Владимировна Тимофеева[4][5];
- Улахан уола — Павел Салиман-Владимиров (1929—2019)[6], артыыс; кини кыра уола Александр (1935—2018) — виолончелист; кыыһа Лия (1937 сыллаахха төрөөбүтэ) — пианистка.