Окороков Гаврил Гавриилович
Окороков Гаврил Гавриилович (1925 сыл олунньу 3 күнэ, Сатаҕай, Саха АССР — 1990 сыл кулун тутар 12 күнэ) — литэрэтиирэ критигэ, филологическай билим хандьыдаата, СГУ саха литэрэтиирэтин кафедратын доцена, «Хотугу сулус», «Полярная звезда» сурунаалларга критика отделын сэбиэдиссэйэ, ССРС уонна Саха сирин суруйааччыларын Сойуустарын чилиэнэ, саха литэрэтиирэтин учебниктарын суруйааччыта.
Олоҕун олуктара
Гаврил Окороков 1925 сыллаахха олунньу 3 күнүгэр Амма оройуонун Сатаҕай нэһилиэгэр дьаданы дьиэ кэргэҥҥэ төрөөбүтэ.
1953 сыллаахха Москватааҕы судаарыстыбаннай библиотечнай институту кыһыл дипломунан бутэрбитэ. Онтон Саха өрөспүүбүлүкэтээҕи Пушкин аатынан бибилэтиэкэҕэ учуонай сэкирэтээринэн үлэлээбитэ. Онтон култуура министиэристибэтигэр инспекторынан үлэлээбитэ.
1956 сыллаахха ССКП Дьокуускайдааҕы горкомун иһинээҕи марксизм-ленинизм киэһээҥҥи университетын бүтэрбитэ, ССРС Билим академиятын Дьокуускайдааҕы филиалыгар «Саха литэрэтиирэтэ» идэтинэн аспирантураҕа киирбитэ. 1958 сыллаахха ССКП кэккэтигэр ылыллыбыта.
1960-с сыллартан «Хотугу сулус», «Полярная звезда» сурунаалларга критика отделын сэбиэдиссэйэ. 1965 сылтан 1990 сылга диэри СГУ үөрэтээччитэ.
1971 сыллаахха А. М. Горькай аатынан Аан дойду литэрэтиирэтин институтугар «А. Е. Кулаковскай поэзиятыгар аан дойду уонна киһи концепцията» диэн тиэмэҕэ кандидатскай диссертациятын көмүскээбитэ[1].
1990 сыллаахха кулун тутар 12 күнүгэр өлбүтэ.
Билим-чинчийэр үлэтэ
Ыстатыйалара Улахан Сэбиэскэй энциклопедияҕа, Белоруссия, Украина энциклопедияларыгар, Кылгас литературнай энциклопедияҕа бэчээттэммиттэрэ. Атын ыстатыйалара «Наука», «Советский писатель» таһаарыыларыгар, «Правда», «Литератураная Россия», «Шын» (Тува) хаһыаттарга, «Литературное обозрение», «Дружба народов», «Огонек», «Детская литература», «Молот» (Удмуртия) хаһыаттарга бэчээттэммиттэрэ.
Дассыан И. Г. Спиридоновтыын бииргэ үлэлэһэн, университекка «Саха фольклора», «Саха литературатын устуоруйата» куурустар ордук тупсарыллыбыт бырагырааммаларын бастакытын оҥорбуттара.
1984 сылга диэри уопсайа 60-ча бэчээтинэй лиис кээмэйдээх научнай уонна научнай-методическай литература бэлэмнээн таһаарбыта. Саха оскуолаларын 8–10 кылаастарыгар аналлаах «Саха литературата» диэн үөрэх кинигэлэрин ааптара уонна эрэдээктэрэ.
Библиографията
- Традиции и поиск: Статьи, портреты, штрихи. — Якутск: Кн. издательство, 1979. — 160 с.
- Сүрэх муудараһа: Лит. портреттар, ыстатыйалар, бэлиэтээһиннэр. — Дьокуускай: Кинигэ изд-вота, 1982. — 135 с.
Наҕараадалара уонна ытык ааттара
- Саха АССР Үрдүкү Сэбиэтин бочуотунай грамотата;
- РСФСР үрдүкү үөрэхтээһинин Министиэристибэтин Бочуотунай грамотата.
Аатын үйэтитии
- Амма Сатаҕайын түмэлигэр (2007 с.) Гаврил Гаврииловичка аналлаах матырыйааллар көрдөрүллүбүттэр.
Кини туһунан литэрэтиирэ
- Писатели земли олонхо. Библиографический справочник. — Якутск: «Бичик», 2000
- Г. Г. Окороков: Некролог // «Чолбон». — 1990. — № 4. — С. 104
- Филиппов Г. Киһи үлэтин үрдэллэрэ // «Хотугу сулус». — 1985. — № 2. — С. 91—95
- Писатели Якутии. Библиографический справочник. — Якутск, 1981. — 272 с.
- Писатели земли олонхо. Библиографический справочник. — Якутск: «Бичик», 1995. — 304 с. — О нем — с. 192
- Үөрэххэ дьулуһарга, билиигэ тардыһарга такайара. — «Туймаада саҥата» — № 4 — 04.02.2000 (үөрэнээччилэрин ахтыылара)
- Он говорил: «Бойтесь праздности…» — Якутия, 16.02.2000. — И. Семенова, В. Харитонова
- Каждая судьба солдата — отдельная история (из рассказов деда). — «Юность Севера» — 23.04.2005, внуки рассказывают о деде.
- По отцовскому пути, Семенова И. Г. ыстатыйата, Эн миигин умнумаар, Сэргэлээх!-2. — Дьокуускай, 2007.