Наумов Дмитрий Федосеевич

1948 сыллаахха алтынньы 6 күнүгэр Амма улууһун Сулҕаччы нэһилиэгэр холкуостаахтар дьиэ кэргэннэригэр төрөөбүтэ^[1][2].

1977 сыллаахха Саха судаарыстыбаннай университетын тыа хаһаайыстыбатын факультетын бүтэрбитэ, идэтинэн — учуонай-зоотехник^[1][2].

Үлэтин 1971—1975 сс. Үөһээ Бүлүүтээҕи «Сельхозтехника» тэрилтэҕэ оробуочайынан саҕалаабыта^[1]. 1975—1978 сс. Үөһээ Бүлүү Намыгар Исидор Барахов аатынан сопхуоска зоотехнигынан, 1978—1979 сылларга — Нам орто оскуолатыгар үлэ уруогун учууталынан үлэлээбитэ^[1]. 1979 сылтан 1983 сылга дылы — Нам сельсоветын исполкомун бэрэссэдээтэлэ, 1983 сылтан 1990 сылга дылы — Исидор Барахов аатынан сопхуос дириэктэрин солбуйааччыта — кормопроизводство сыаҕын начаалынньыга, Балаҕаннааҕы салаа салайааччыта^[1]. 1990—1992 сс. — Исидор Барахов аатынан сопхуос дириэктэрэ^[1].

1992 сылтан 1995 сылга дылы — Үөһээ Бүлүү улуустааҕы тыа хаһаайыстыбатын дьаһалтатын салайааччыта уонна улуус дьаһалтатын баһылыгин солбуйааччыта^[2]. 1995—2000 сс. — Амма улууһун салалтатын баһылыга^[1]. 2000—2003 сс. — Саха Өрөспүүбүлүкэтин тыатын хаһаайыстыбатын миниистирэ^[1]. 2003—2007 сс. — Саха Өрөспүүбүлүкэтин Бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлин солбуйааччыта^[2]. 2007—2008 сс. — «Анаабыр Алмаастара» («Алмазы Анабара») ААУо агропромышленнай комплекс (АПК) дьыалаларыгар генеральнай дириэктэрин солбуйааччыта^[1]. 2008—2013 сс. — 32 №-дээх Амма-Майа быыбардыыр уокуругуттан Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Түмэнин дьокутаата, аграрнай бэлиитикэҕэ уонна тыаҕа бастайааннай кэмитиэтин бэрэссэдээтэлэ, сир сыһыаннаһыыларыгар, айылҕа ресурсаларыгар уонна экологияҕа кэмитиэтин бэрэссэдээтэлин солбуйааччы, олохтоох салайыныы боппуруостарыгар кэмитиэт чилиэнэ^[1][2].

2003 сыллаахтан бэчээттэнэн саҕалаабыта^[1]. Бастакы «Дэриэбинэм барахсан» диэн кинигэтэ 2004 сыллаахха күн сирин көрөн бестселлер буолбута^[1]. Проза жанрыгар 10-тан тахса кинигэ ааптара. Драматическай айымньыларыгар олоҕуран П. А. Ойуунускай аатынан Саха академическай тыйаатырын уонна өрөспүүбүлүкэ норуодунай тыйаатырдарын сыаналарыгар испэктээкиллэр туруоруллубуттара (ол иһигэр 2008 сыллаахха Саха тыйаатырыгар туруоруллубут биллиилээх «Оҕустар забастовкалара» пьесата)^[1]. Үөһээ Бүлүү улууһун Намыгар «Тобуруокап көмүс күһүнэ» литература бэстибээлин көҕүлээччи уонна тэрийээччилэртэн биирдэстэрэ^[1].

• Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуодунай суруйааччыта (2022)^[1];
• Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуотун хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ (2002)^[1];
• Саха Өрөспүүбүлүкэтин судаарыстыбаннай гражданскай сулууспатын туйгуна^[1];
• Амма, Үөһээ Бүлүү уонна Томпо улуустарын ытык олохтооҕо^[1];
• Драматургия уобалаһыгар Алампа Софронов аатынан бириэмийэ лауреата^[1];
• «Саха сирэ Арассыыйа састаабыгар киирбитэ 380 сыла» үбүлүөйдээх бэлиэнэн наҕараадаламмыта^[1];
• Арассыыйа Федерациятын Федеральнай Мунньаҕын Бэдэрээссийэтин Сэбиэтин Бэрэссэдээтэлин Махтал суругунан наҕараадаламмыта (2012)^[1].

• Дэриэбинэм барахсан. Кэпсээннэр. — Дьокуускай: Сахаполиграфиздат, 2004. — 180 с.
• Төрүт буор. Кэпсээннэр. — Дьокуускай: Сахаполиграфиздат, 2005. — 160 с.
• Тыа ыала барахсан. Кэпсээннэр, пьесалар. — Дьокуускай: Бичик, 2006. — 192 с.
• Деревенька моя. Кэпсээннэр / тылб. А. Борисова, М. Дьячковскай-Көлбө, Л. Борисова. — Дьокуускай: ЯНЦ СО РАН, 2006. — 300 с.
• Дэриэбинэм барахсан. — Дьокуускай: Көмүөл, 2009. — 576 с.
• Чомойор Кыыһа. Кэпсээннэр, пьесалар. — Дьокуускай: Бичик, 2011. — 256 с.
• Кинилэр дьоллоох саллааттар этэ. Кэпсээннэр, ахтыылар. — Дьокуускай: Дани-Алмас, 2015. — 208 с.
• Президент Штыров уонна тыа сирэ. — Дьокуускай: Алаас, 2017. — 400 с.
• Айаал Лазарев Азия континенын дуолан бухатыыра. — Дьокуускай: Дойду, 2018. — 84 с.
• Кэрэмэс. Кэпсээннэр / сахалыыттан тылб. С. Феоктистова-Сэргэх Сэмэй, А. Борисова. — 2018.