Мельников Павел Иванович
Мельников Павел Иванович (1908 сыл бэс ыйын 6 күнэ [19 күнэ], Санкт-Петербург[1] — 1994 сыл от ыйын 21 күнэ, Москва) — сэбиэскэй учуонай, геология-минералогия билимин дуоктара. Социалистическай Үлэ Дьоруойа.
Олоҕун олуктара
1908 сыллаахха бэс ыйын 19 күнүгэр Санкт-Петербург куоракка оробуочай дьиэ кэргэнигэр төрөөбүтэ. Эрдэ тулаайах хаалан, аймахтарыгар олорбута. 1916 сылтан оҕо дьиэлэригэр иитиллибитэ.
1924—1927 сс. — Ленинградтааҕы байыаннай муора училищетыгар уопсай куурустарга үөрэммитэ.
1927—1930 сс. — Ленинград куорат «Красный выборжец» уонна «Красный треугольник» собуоттарыгар үлэлээбитэ.
1929 с. — ВКП(б) чилиэнэ.
1935 с. — Ленинградтааҕы хайа институтун геологияны чинчийии факультетын бүтэрбитэ.
1935 с. — Красноярскай кыраай Игарка куоратыгар Главсевморпуть чинчийэр ыстаансыйатыгар салайааччынан анаммыта.
1938 сыл алтынньытыттан — Москваҕа үлэлээбитэ, ССРС Билим Академиятын ирбэт тоҥҥо кэмитиэтин билим үлэһитэ.
1939 сыллаахха Дьокуускайга кэлбит. 1940 сыллаахха Ирбэт тоҥу чинчийэр Институт эспэдииссийэтин салайааччытынан анаммыта.
1941—1956 сс. — В. А. Обручев аатынан ССРС Билим Академиятын ирбэт тоҥу чинчийэр Институтун Дьокуускайдааҕы билим-чинчийэр мерзлотнай ыстаансыйатын салайааччыта.
1956 сылтан — Дьокуускайдааҕы билим-чинчийэр мерзлотнай станция базатыгар тэриллибит, ССРС билим Академиятын ирбэт тоҥу чинчийэр Институт Хотугу-Илин салаатын салайааччыта.
1960—1988 сс. — ССРС билим Академиятын Сибиирдээҕи салаатын ирбэт тоҥу чинчийэр Институт салайааччыта.
1964 с. — геология-минералогия билими дуоктара.
1965 с. — профессор.
1968 с. — ССРС Билим Академиятын чилиэн-керэспэдьиэнэ.
1981 с. — ССРС Билим Академиятын академига.
Саха АССР Үрдүкү Сүбэтин дьокутаата. ССКП Саха Сиринээҕи кэмитиэтин бүрүөтун чилиэнэ.
ССРС Үрдүкү Сүбэтин Президиумун 1984 сыл муус устар 27 күнүнээҕи Ыйааҕынан Мельников Павел Ивановичка Социалистическай Үлэ Геройун аата иҥэриллибит, Ленин уордьана уонна «Сиэрпэ уонна Балта» кыһыл сулус мэтээл туттарыллыбыт.
1988 сылтан Москваҕа олорбут, ССРС Билимин Академитын Сибиирдээҕи салаатын ирбэт тоҥ Институтун бочуоттаах дириэктэрэ буолар.
1990—1994 сс. — «Криосфера Земли» сурунаал тутаах эрэдээктэрэ.
1994 сыллаахха от ыйын 21 күнүгэр өлбүтэ. Москва Троекуровскай кылабыыһатыгар көмүллүбүт.
Дьиэ кэргэнэ уонна аймахтара
Уола — Владимир Петрович Мельников (1940 с. төр.), учуонай, Сир криосфератын Земли институтун дириэктэрэ, Арассыыйа билимин Академиятын академига.
Наҕараадалара уонна ытык ааттара
- Кыһыл Сулус уордьан (1945);
- «За доблестный труд в Великой Отечественной войне 1941—1945» мэтээл (1946);
- «Бочуот Бэлиэтэ» уордьан (1947);
- «Үлэ Кыһыл Знамята» уордьан (1952);
- Саха АССӨ билимин үтүөлээх диэйэтэлэ (1952);
- «За трудовую доблесть» мэтээл (1953);
- «Бочуот Бэлиэтэ» уордьан (1957);
- РСФСР билимин уонна тиэхиньикэтин үтүөлээх диэйэтэлэ (1969);
- «Үлэ Кыһыл Знамята» уордьан (1975);
- Ленин уордьана (1978);
- Социалистическай Үлэ Дьоруойа[2] (1984);
- Ленин уордьана (1984);
- Норуоттар доҕордоһууларын уордьана (1988).
Аатын үйэтитии
- Учуонай аата Ирбэт тоҥу чинчийэр Институтка иҥэриллибит;
- Дьокуускай куоракка бүүс туруоруллубут.
Быһаарыылар
- ↑ 1 2 Мельников Павел Иванович (геолог) // Большая советская энциклопедия (рус.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
- ↑ Официальный информационный портал Республики Саха (Якутия): Герои Социалистического Труда
Сигэлэр
- Владимир Пестерев. История Якутии в лицах. — Якутск: «Бичик», 2001.
- Герои страны: Мельников Павел Иванович
- П. И. Мельников — основатель академического мерзлотоведения в Якутии
- Мельников Павел Иванович// Энциклопедия ЯСИА